Чоттаниккара Деви ғибадатханасы: Үш түрлі қасиетті күштің ортасы

Кіріспе

Бхагавати ғибадатханасы, Ернакулам ауданы, Керала, Үндістан

Чоттанникара (Жотианнаккараның түзетуі) Деви ғибадатханасы – индуизмдегі ана құдай Бхагавати Лакшмиге арналған ғибадатхана. Ол күйеуі Маха Вишнумен бірге Чоттаниккарада (Махалаксами) мекендейді деп сендіреді. Ғибадатхана аңызына сәйкес, басты құдай Лакшми Нараяна болып есептеледі. Бұл ғибадатхана Вайшнав дәстүріндегі 108 Абимана Кшетрамның бірі саналады. Ғибадатхана Үндістанның Керала штатындағы Эрнакулам ауданындағы Кочи қаласының оңтүстік шетіндегі Чоттанниккарада орналасқан және штаттың ең танымал ғибадатханаларының бірі болып табылады. Ғибадатхана сонымен қатар жын-перілерді айдаумен де белгілі. Сәулет өнері тұрғысынан, Чоттанникара ғибадатханасы Сабарамала ғибадатханасымен бірге ежелгі (ағаштан жасалған мүсін) өнерінің көрнекті үлгісі болып табылады. Шри Махамая Бхагавати – Кераладағы ең құрметті құдайлардың бірі және индуизмдегі ең жоғары ана құдай. Чоттанникара Деви (Мелекаву Бхагавати) ғибадатханада үш түрлі бейнеде табынады: таңертең ақ киімдегі Махасарасуати, түскі уақытта қызыл киімдегі Махалаксми және кешке көк киімдегі Махакали. Бұл ғибадатханада "Амме Нараяна, Деви Нараяна, Лакшми Нараяна, Бхадре Нараяна" деп дұға оқылады. "Кежккааву Бхагавати" құдайының өзінің қаһарымен немесе Угра бейнесіндегі Бхадракали екеніне сендіреді. Психикалық аурулардан зардап шегетін адамдар көбінесе ғибадатханаға келеді, себебі Чоттанникара Деви өзінің жандарына шипа береді деп айтылады. Гурути пуджа – кешкі уақытта Махакали құдайының шақыру үшін жасалатын рәсім. Бұрын "Гурути пуджа" тек жұма күндері ғана өткізілетін. Бірақ қазір ол күн сайын орындалады.

Аңыз

Ғибадатхана орналасқан жер бұрын тығыз орман болған. Осы орманның ішінде Каннапан есімді тайпа мүшесі тұрған. Ол Махакали құдайының шын ниетпен табынушысы еді және әр жұма күні (Құдайдың күні) оған бұқаны құрбан ететін. Бір күні ол орман жанында жас бұзауды тапты. Ол бұзауды ұрлап, тас құрбандық алаңына алып барды. Құрбандыққа шалуға дайындалып тұрғанда, оның қызы Павижам араласып, құрбандықты тоқтатуды өтінді. Каннапан қызын жақсы көріп, оған бұзауды үй жануары ретінде қалдыруға рұқсат берді. Алайда, Павижам бірнеше күннен кейін, мүмкін жылан шаққаннан қайтыс болды. Каннапан қайғырып, оның денесін өртеуге шешім қабылдады. Оның қызының мәйіті жоғалып кеткенін көргенде, ол таң қалды. Жақын жердегі дін қызметкері оған осының себебін түсіндірді: Каннапан жас бұзауларды аналарынан күшпен алып, құрбандыққа шалған. Ол да осы ісі үшін жазаланды, қызының өлімімен бірдей жазаға ұшырады. Каннапан құрбандық алаңын іздегенде, оның орнында жарқырап тұрған бұзауды тапты. Дің қызметкері бұзаудың Вишну және Лакшми құдайларын бейнелейтінін түсіндірді. Ол Каннапаннан күн сайын құрбандық алаңының алдында дұға етуін және осылайша күнәларын кешіруін өтінді. Каннапанның өлімінен кейін бұл тастар ұмытылды. Тас кездейсоқ түрде, төмен касталы шөп шабушы әйелдің қолына тиді, ол тасқа кесіп өткенде қан ағып жатқанын көрді. Көргенінен қорқып, ол бұл жайтты жұртқа жеткізді. Мәселені шешу үшін жақын жердегі дін қызметкері шақырылды. Девапраснамнан кейін тастың қасиетті екені анықталды. Сол күні Едату үйінің аға брахманы кокос қабығында піскен күріш әкелді, ол алғаш рет Құдайға шалынды. Күрішті кокос қабығында шалу дәстүрі бүгінге дейін сақталған. Едату үйінің брахмандары сол кезден бастап осы ғибадатхананың мұрагерлік дін қызметкерлері болды. Ғибадатханамен байланысты тағы бір аңыз – рухани көшбасшы Шанкарачарья туралы. Ол өмір сүрген кезеңде Ади Шанкара Кералада Махасарасвати құдайына табынуды көрсететін бірде-бір ғибадатхана жоқ екенін түсінді. Сондықтан ол өзі Кашмирге барып, құдайдың алдына келіп, көп күн бойы медитация жасады. Оның медитациясы нәтижесін берді, ал оның алдында ақ киім киген, керемет әдемі құдай тұрды. Ол құдайды Кералаға алып келіп, оған арнап ғибадатхана салғысы келгенін айтты. Осылайша, Керала халқы оған ғибадат ету үшін алыс жерлерге барудың қажеті болмас еді, әсіресе қарттар үшін. Көп өтініштерден кейін құдай келісті, ол оның барған жеріне аяқпен ілесіп келеді, бірақ бір ғана шарты болды. Егер ол оған сенетін болса, онда оған артына қарап, оның ілесіп келе ме, жоқ па, көруге рұқсат етілмес еді. Егер ол қараса, онда ол одан әрі бармас еді. Ол келісіп, олар жолға шықты. Олар Кодахадри төбелерінен Шанкара бастауымен төмен қарай жүрді, ал құдайдың сырғалары шырқап, ол оның қасында екенін білдірді. Біршама жүрген соң, сырғалар кенеттен тоқтады. Шанкара бірнеше сәт күтіп, жылдам артына қарады, құдайдың әлі де қасында екенін, оған наразылықпен қарап тұрғанын көрді. Шарты бойынша құдай сол жерде тоқтады. Осы жерде Мукамбика ғибадатханасы орналасқан. Алайда Шанкара бас тартпады. Ол шартын бұзғаны үшін шын ниетпен кешірім сұрап, құдайдан өзімен бірге Кералаға баруын қайта-қайта өтінді. Көп өтініштерден кейін құдай келісімге келіп, Кераладағы Чоттаникараға келді, онда Чоттаникара ғибадатханасы тұрды. Таңнан бастап құдай Чоттаникара ғибадатханасына Махасарасвати құдайының түрінде келіп, табынушылардың алдына шығады. Түстен кейін ол Моокамбика ғибадатханасына (тоқтаған жеріне) қайта оралады. Содан бері Чоттаникара ғибадатханасының киелі есігі Махасарасвати құдайына құлшылық ету үшін таңертең ашылады, ал Моокамбика ғибадатханасының басты киелі есігі ашылады.

The area in which the temple is situated was once a dense jungle. A tribesman named Kannappan used to live in this forest. He was a devout worshipper of the goddess Mahakali, and would ritually sacrifice a buffalo to her every Friday (the day of the Goddess). One day, he found a calf near the forest. He kidnapped the calf and took her to his stone altar. Just before he is about to sacrifice the calf, his daughter Pavizham stepped in and pleaded to him to stop the sacrifice. The man loved his daughter and thus let her keep the calf as a pet. Unfortunately, Pavizham died some days later, possibly due to a snake bite. Kannappan broke into tears and decided to cremate her body. To his surprise, his daughter's corpse disappeared. A nearby priest told him the reason for such an occurrence; Kannappan used to forcibly take young calves from their mothers and sacrificed them. As punishment, he met the same fate when his daughter died. When the tribesman looked for the calf, he found the sacrifice alter shining in its place. The priest explained that the calf represented the divine couple, Lord Vishnu and Lakshmi. He asked Kannapan to pray before the alter everyday to undo his sins. Since Kannappan's death, the stones were forgotten. The stone was rediscovered accidentally by a low caste grass cutter, who found that blood was oozing out of a stone which she had accidentally cut. Horrified at what she saw, she brought the matter to the public's attention. A nearby priest was called to solve the problem. After devaprasnam, it was concluded that the stone was divine. That day, the elder Brahmin of the Yedattu house came along with some puffed rice in a coconut shell and this was offered to the Goddess for the first time. Even today this system of offering puffed rice in a coconut shell continues. The Brahmins of Yedattu house became the hereditary priests at this temple since those days. Another legend associated to the temple is that of the spiritual leader Shankaracharya. During the time where he lived, Adi Shankara realised that there wasn't a single temple in Kerala that signified the worship of goddess Mahasaraswati. As a result, he himself went to the kashmir and meditated for many days for the goddess to appear before him. His meditation bore fruit and before him stood the stunningly beautiful goddess, clad in white. On enquiry, he said that he would like to bring the goddess to Kerala and establish a temple dedicated to her worship. This way the people from Kerala would not have to go such far off distances to worship her, as in the case for those who were old and aged. After a lot of persuasion, the goddess agreed; she would follow him by foot wherever he went, but only on one condition. If he trusts her, then he was not allowed to look back to see if she followed him or not. If he did, then wouldn't go any further. He agrees and they proceed walking. They were walking down the Kodachadri hills, with Shankara leading the way and goddess' anklets tinkling and letting him know that she was with him. After walking some distance, the tinkling stopped all of a sudden. Shankara waited a few moments and stole a quick look backwards to find the goddess still with him, watching him with reproach. In keeping with the condition, the goddess stopped right there. This is the spot which would turn out to be the Mookambika temple. Shankara, however, was not one to give up. He apologized profusely for breaking the condition and repeatedly begged and pleaded with the goddess to go with him to Kerala. After many pleas, the goddess agrees to a compromise and came to Chottanikara in Kerala, where the Chottanikara temple stood. From early hours of morning, goddess would come and appear before the devotees at the Chottanikkara temple in the form of Goddess Mahasaraswati. Then in the afternoon, she would return to the Mookambika temple (spot where she stopped). Since then, the sanctum doors of the Chottanikkara temple were opened during early morning hours in honour of worshipping goddess Mahasaraswati before the doors of the main sanctum in Mookambika temple were opened.

Кежкаву туралы аңыз

Кейжкавудағы мүсін ғибадатхана салынғаннан кейін ғана пайда болды. Бұл аңыз 3 немесе 4 ғасыр бұрын болған деп есептеледі. Бір түні, Гуптан Намбудири есімді брахман, оккульттік ғылымдармен айналысқан ұстазы Косапилли Намбудириді кездесуге бара жатқанда, жасырынған Якси (жаман рух) тарапынан қуылды. Якси әдемі бойжеткен қызының кейпіне еніп, Гуптанды баурап алуға тырысты. Бірақ ол "Деви Махатмям" кітабының қолжазба көшірмесін алып жүргендіктен, оған зиян келтіре алмады. Дегенмен, Гуптан оған тартылды. Кейін Косапилли Намбудиридің үйіне жеткен соң, Гуптан оқиғаны гуруына баяндады. Гуруы Якси екенін анықтады. Ол Гуптан Намбудириге Яксиден қорғану үшін қайтар жолында алып жүруге сиқырлы сүлгі мен күріш берді. Гуптан артынан келе жатқан Яксині көргенде, Чоттанниккара ғибадатханасына қарай қашқанда, жолға күріш шашып, сүлгімен айналдырып, оны баяулатты. Ғибадатхананың қасиетті аумағына жеткенде, Якси оның аяқтарын ғана ұстап қалды. Гуптан көмекке шақырғанда, Ана Құдайы Бхагавати Маха Кали түрінде пайда болып, құдайлық қылышымен (палливалу) Яксинің басын кесіп, басын ғибадатхана маңындағы ағашқа лақтырып, қанды ғибадатхананың тоғанында шайып тастады. Сол көл бүгін Якшикулам немесе Рактакулам деп аталады, және Гурувайорлық Вилвамангалам осы жерден жүз жылдан кейін Кали мүсінін тапқан.

Макам Тожал

Жыл сайынғы Чоттаникара Макам Тозал фестивалі – Чоттаникара ғибадатханасының ең маңызды мерекесі. Дәстүр бойынша, осы күні (Макамдағы митуна лагнада) Вилвумангала Свамияр ғибадатханада қасиетті күйін көріп, сол кезден бері діндарлар ғибадатханада оған құлшылық етеді. Макам Тозал күні таңертең қасиетті Қали Онаққуттичира тоғанында, ғибадатхананың солтүстік жағында қасиетті ритуалды жуыну рәсімі өткізіледі.

Маңызды айлар

Чинам Тирувонам ғибадатханасында барлық саяхатшыларға Тирувонам мейрамы (аннаданам) тойланады. Канни Наваратри агошам - көптеген жандарды қызықтыратын танымал мереке. Наваратри ұтсавамының Виджаядасами күні Видьярамбам рәсімі өткізіледі. Вришчикам Вришчика мандала махотсав (фестиваль) мандалам маусымының барлық кезеңінде тойланады. Күнделікті аннаданам, сахналық бағдарламалар, Нама жапам және тағы басқалар ұйымдастырылады. Осы айда Трикартика фестивалі келеді. Бұл Құдайдың туған күні, мереке үш күнге созылады: Каартика, Рохини және Макаярам. Осы күндері ежуннеллиппу, Кажча сивели, сахналық бағдарлама, дипааланкарам, Каартика вилакку, фейерверктер және т.б. болады. Сонымен қатар, 1 қаңтардан бастап 15 күн бойы лакшаарчана және Ведамура абишекам өткізіледі. Макаравилакку күні лакшадипам (бір жүз мың шам жағу) және фейерверктер көрсетіледі. Құмбам ғибадатхананың жылдық фестивалі Құмба айында өтеді. Ол Рохини күні Кодиетту (ту көтеру рәсімі) арқылы басталып, 9 күнге созылады және Утрам жұлдызында аяқталады. Таңертең және кешке 7 пілмен Пурам ежуннеллиппу ұйымдастырылады. Ұлсавам Утрам Аратту және Валия Гурути (Атам Гурутхи) арқылы аяқталады. Медам Вишу күні Вишукани, Вишусадья және 3 пілмен ежуннеллиппу болады. Каркитаккам Рамаяна масам (Рамаяна айы) осы кезеңде тойланады. Күнделікті пурана оқу (Рамаяна, Бхагаватам және т.б.), аннаданам, діни сөздер мен насихаттар және т.б. өткізіледі. Сондай-ақ, иллам Нира да бар, онда жылдың жаңа күріші Құдайға ұсынылады. Сейсенбі және жұма күндері Бхагавати храмдары үшін маңызды күндер болып табылады, сол күндері көп адам жиналады.