Тайпусам – тамыл индуист фестивалі, Муруганның Саурападман үстінен жеңісін еске түсіреді. Кавади Аттам, дене мүшелерін тесіп құрбандық шалу рәсімдері бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тамилдік индуистік фестиваль
Tamil Hindu festival
Тайпусам немесе Тайпусам – тамилдердің индуистік фестивалі, тамил айының бірінші толық ай күнінде тойланады. Бұл мереке индуистік құдай Муруганның Сурападман деген демонды жеңгенін еске алу үшін атап өтіледі. Шайқас кезінде Муруган анасы Парвати берген құдайлық найза – "вель" қолданған деп есептеледі. Фестивальде Кавади Ааттам сияқты рәсімдік амалдар бар, ол рухани қарызды өтеу үшін физикалық жүк көтеріп, құрбандық шалу рәсімі болып табылады. Құлшына жатушылар көбінесе сиыр сүтін құрбандық ретінде әкеледі, сондай-ақ "вель" шұңқыларымен терісін, тілін немесе екі жағын тесіп, денелерін жазалайды. Жатақтар тазалық сақтап, үнемі дұға оқып, вегетариандық диета ұстанады, ораза ұстап, бойдақ болып, рәсімдерге дайындалады. Тайпусам Үндістан, Шри-Ланка, Оңтүстік-Шығыс Азия, әсіресе Малайзия, Сингапур, Таиланд және Индонезияда, сондай-ақ Фиджи, Маврикий, Оңтүстік Африка және Канада сияқты үлкен тамил диаспорасы бар елдерде, Кариб теңізі елдерінде, оның ішінде Тринидад және Тобаго, Гайана және Суринамда, және АҚШ және Австралия сияқты үнді мигранттары көп елдерде тойланады. Бұл Маврикийде, Малайзияның таңдалған штаттарында және Үндістанның Тамил Наду штатында мемлекеттік мереке болып табылады.
Thaipusam or Thaipoosam is a Tamil Hindu festival celebrated on the first full moon day of the Tamil month of Thai coinciding with Pusam star. The festival is celebrated to commemorate the victory of Hindu god Murugan over the demon Surapadman. During the battle, Murugan is believed to have wielded a vel, a divine spear granted by his mother, Parvati. The festival includes ritualistic practices of Kavadi Aattam, a ceremonial act of sacrifice carrying a physical burden as a means of balancing a spiritual debt. Worshipers often carry a pot of cow milk as an offering and also do mortification of the flesh by piercing the skin, tongue or cheeks with vel skewers. Devotees prepare for the rituals by keeping clean, doing regular prayers, following a vegetarian diet and fasting while remaining celibate. Thaipusam is observed by Tamils in India, Sri Lanka, South East Asia notably in Malaysia, Singapore, Thailand and Indonesia, other countries with significant Tamil diaspora like Fiji, Mauritius, South Africa and Canada, Caribbean countries including Trinidad and Tobago, Guyana and Suriname, and in countries with significant Indian migrants including United States and Australia. It is a public holiday in Mauritius, select states in Malaysia and in the Indian state of Tamil Nadu.
Этимология
Тайпусам – «Тай» тамил айының және «Пусам» жұлдызының атынан құралған сөз, бұл мереке қандай күні тойланатынын көрсетеді.
Thaipusam is a portmanteau of two Tamil words: Tamil month of Thai and the name of the star Pusam, denoting the day of occurrence of the festival.
Теология
Канда Пуранам (Сканда Пурананың тамил нұсқасы) бойынша үш асура (асуралар – құдайлардың бір түрі) Сурападман, Таракасуран және Сингамухан индуизмдегі Шива құдайының ықыласына бөлену үшін аскетизм жасады. Шива оларға жақын өлімсіздік пен үш әлемді жаулап алу қабілетін сыйлайтын әр түрлі игіліктер берді. Содан кейін олар өздерінің биліктерінде зұлымдыққа толы билік орнатып, девалар және басқа да халықтарды қоса алғанда, құдайларды қынжырлап басқыншылыққа ұшыратты. Девалар Шивадан Сурападман мен асуралардың билігін тоқтату үшін көмек сұрады. Жауап ретінде Шива тағы бес бас пайда етті, ал әрбір алты бастан құдайлық ұшқын шықты. Алғашқыда жел құдайы Ваю осы ұшқындарды тасыды, бірақ одан кейін, шыдай алмайтын ыстықтан кейін, от құдайы Агни оларды өз иелігіне алды. Агни ұшқындарды Ганг өзеніне жіберді. Гангтың суы қатты ыстықтан буланып бастады, сондықтан Ганг қарындасы оларды Саравана көліне жеткізді, онда әрбір ұшқын сәбиге айналды. Парвати оған «вел» деп аталатын құдайлық сүңгі берді. Мұруғанмен бірге оның бас қолбасшысы Вирабаху және Парватидің сынған білезігінен пайда болған тоғыз шақтының ұлдары болған тағы сегіз адам болды. Тайпусам мерекесі Мұруғанның Сурападманды жеңгенін еске алу үшін тойланады. Мұруған индуизмде йогалық тәртіп пен аскетизммен байланысты құдай, және оның ізбасарлары оның құрметтеушілерге мукти (рухани азаттық) сыйлай алатынына сенеді.
According to the Kanda Puranam (the Tamil version of the Skanda Purana), three asuras (a race of celestial beings) Surapadman, Tarakasuran, and Singamukhan performed austerities to propitiate the Hindu god Shiva. Shiva granted them various boons which gave them near immortality and the ability to conquer the three worlds. They subsequently started a reign of tyranny in their respective realms and oppressed the celestial beings including the devas and other people. The devas pleaded Shiva for his assistance to put an end to the reign of Surapadman and the asuras. In response, Shiva manifested five additional heads and a divine spark emerged from each of the six heads. Initially, the wind god Vayu carried the sparks, but the fire god Agni took possession of them afterwards because of the unbearable heat. Agni deposited the sparks in the Ganga river. The water in the Ganga started evaporating due to intense heat, and so the goddess Ganga took them to the Saravana lake, where the each of the sparks developed into a baby boy. Parvati granted him a divine spear known as the vel. Murugan was accompanied by Virabahu who served as his commander in chief and eight others, who were sons bore by nine shaktis who arose from the gems of the broken anklet of Parvati, when she ran from her seat due to the heat generated by the sparks emanating from Shiva. Thaipusam festival is celebrated to commemorate the victory of Murugan over the Surapadman. Murugan is a deity associated with yogic discipline and austerities in Hinduism and is regarded by his adherents to be capable of offering mukti (spiritual liberation) to those who venerate him.
Пайда болуы
Тайпусам жыл сайын тамыз айының толы ай күні Пусам жұлдызының тұсуымен аталып өтеді. Бұл фестивальдің орталық бөлігі болып табылады және қарыздық міндеттеменің бір түрін көрсетеді. Кавади (тамил тілінде "жүк" деген мағынаны білдіреді) – екі жартылай шеңбер пішіндес ағаш немесе болаттан жасалған, ең қарапайым түрінде крест тәрізді құрылымға иілген және бекітілген, адалдың иығына теңестірілген физикалық жүк. Кавадиді көтеріп, адалдар Муруганнан көмек тілейді, әдетте рухани қарызды өтеу үшін немесе көмекке немесе емделуге мұқтаж жақыны үшін. Құдайға сыйынғандар сиыр сүтімен толтырылған ыдыстарды құрбандық ретінде (пал кавади) әкеледі. Ең қатаң және әсерлі практика – Вель кавадиді көтеру, ол биіктігі метрге дейін жететін, салмағы килограммға дейін болатын, тауыс қауырсындарымен безендірілген көшпелі алтарь. Бұл алтарь металл сырғалар мен тікұштары арқылы адалдың кеудесі мен арқасына тігіліп бекітіледі. Үндістан заңнамасы бойынша, қоғамдық жерде өзін-өзі жарақаттауға тыйым салынғандықтан, бұл тәжірибе Үндістанда шектеулі. Олар бос аяқпен қасиетті орынға саяхат жасайды және осы жүктерді көтеріп, жол бойы билейді.
Thaipusam occurs annually and is celebrated on the full moon day in the Tamil month of Thai on the confluence of star Pusam. It forms a central part of the festival and symbolizes a form of debt bondage. Kavadi (meaning "burden" in Tamil) is a physical burden which consists of two semicircular pieces of wood or steel which are bent and attached to a cross structure in its simplest form, that is balanced on the shoulders of the devotee. By bearing the Kavadi, the devotees implore Murugan for assistance, usually as a means of balancing a spiritual debt or on behalf of a loved one who is in need of help or healing. Worshipers often carry pot(s) of cow milk as an offering (pal kavadi). The most extreme and spectacular practice is the carrying of Vel kavadi, a portable altar up to tall and weighing up to , decorated with peacock feathers and is attached to the body of the devotee through multiple skewers and metal hooks pierced into the skin on the chest and back. Since public self mutilation is prohibited by Indian law, these practices are limited in India. They make pilgrimage with bare feet and dance along the route while bearing these burdens.
Үндістан
Тай пусам – Оңтүстік Үндістандағы алты қасиетті орынды қоса алғанда, Муруган храмдарындағы маңызды мереке. Тиручендурдағы Субрамания Свами храмында, Муруганның асураларға қарсы жеңіске жеткені айтылады, жыл сайын осы храмдағы ритуалдық шеруге миллиондаған паломниктер келеді. Мадурайдағы Минакши храмында және Ченнаидегі Майлапурдағы Капалешвар храмындағы көлдерде жыл сайын тойланатын су фестивалі өткізіледі. Бұл мереке Кералада Тайпуям Махотсавам деп те аталады. 2021 жылы бұл мереке Үндістанның Тамил Наду штатында мемлекеттік мереке деп жарияланды.
Thai pusam is a major festival in the Murugan temples including the six abodes in South India. At Subramaniya Swamy Temple, Tiruchendur, where Murugan was supposed to have emerged victorious against the asuras, the festival attracts lakhs of pilgrims every year for the ritual procession. A float festival is held every year in the temple tanks in Meenakshi Temple in Madurai and Kapaleeshwarar Temple, Mylapore, Chennai. The festival is also observed as Thaipooyam Mahotsavam in Kerala. In 2021, the festival was declared a public holiday in the Indian state of Tamil Nadu.
Үндістаннан тыс жерлерде
Бұл фестиваль Үндістанда бастау алғанмен, үлкен тамыл диаспорасы бар басқа да елдерге тарады. Кейбір елдерде Үндістандан тыс жерлерде бұл мереке әлдеқайда кең ауқымда тойланады. Сингапурда, әуежай Шри Шриниваса Перумал ғибадатханасынан сүт құмыралары мен денелеріне тікенектер қадалған кавадилерді алып, Шри Тендайутхапани ғибадатханасына қарай шеру тартады. Маврикийде Тайпусам мерекесіне мыңдаған адамдар Ковил Монтаньнан «Кавади» рәсімін орындап қатысады. Оңтүстік Африкада Тайпусам Кавади Дурбанда, Кейптаундағы Клэрвуд Шри Шива Субрамониор ғибадатханасында және Палм Ридждегі Шри Шивасубраманиар Алайамда тойланады. Фиджиде бұл мереке Нади қаласындағы Шри Шива Субрахманья Свами ғибадатханасында және Сувадағы Шри Радж Махамариамман ғибадатханасында аталады. Индонезияда шерулер Медан және Палани Андавер ғибадатханаларында, Ачехта өтеді. Медан қаласындағы қажылар жүз жылдық, жергілікті «Радху» деп аталатын арбамен бірге Кампунг Мадрастағы Шри Мариамман ғибадатханасына барады. АҚШ-та бұл мереке елдің әртүрлі индуист ғибадатханаларында тойланады. Бұл Маврикийде ұлттық мереке, ал Малайзияда Куала-Лумпур, Джохор, Негери Сембилан, Пенанг, Перак, Путраджая және Селангор штаттарында мемлекеттік мереке болып саналады. 1968 жылға дейін Сингапурда да ұлттық мереке ретінде тойланды.
While the festival originated in India, the same spread across other countries with significant Tamil diaspora. It is celebrated in a much larger scale in some of the countries outside India. In Singapore, devotees start the procession at Sri Srinivasa Perumal Temple carrying milk pots and kavadis with spikes pierced on their body and proceeds towards Sri Thendayuthapani Temple. Thaipusam in Mauritius is celebrated with thousands of attendees taking the ritual 'Cavadee' from Kovil Montagne. In South Africa, Thaipusam Kavady is celebrated in Durban, Clairwood Shree Siva Soobramonior Temple in Cape Town and Shree Sivasubramaniar Alayam in Palm Ridge. At Fiji, the festival is celebrated at Sri Siva Subrahmanya Swami Temple in Nadi town and at the Sri Raj Mahamariamman Temple in Suva. In Indonesia, processions are Medan and Palani Andawer Temple, Aceh. At Medan, pilgrims accompany a hundred year old chariot locally known as Radhoo to Sri Mariamman Temple at Kampung Madras. In the US, the festival is celebrated in various Hindu temples across the country. It is a national holiday in Mauritius and a state holiday in Kuala Lumpur, Johor, Negeri Sembilan, Penang, Perak, Putrajaya and Selangor in Malaysia. It was a declared national holiday in Singapore till 1968.