Шарль Атангана: Камерундық этностардың бас басшысы

Кіріспе

Эвондо және Бане этностарының басты басшысы

Чарльз Атаанга (шамамен 1880 – 1 қыркүйек 1943), туған аты Нтама және неміс аты Карл, Камерун отарлау кезеңінің көп бөлігінде Эвондо және Бане этностарының басты басшысы болды. Атағанғаның тегі қарапайым болғанымен, отаршыл дін қызметкерлерімен және әкімшілермен адалдығы мен достығы оған отаршыл үкіметте бірінен соң бірін жоғары лауазымдарға орналасуға мүмкіндік берді. Ол өзін зиялы, дипломатиялық саясаткер және құлшыныспен серіктес ретінде көрсетті, соңында екі Бетти Пахуин топтарының – Эвондо және Бане халықтарының басты басшысы атанды. Ол Германия империясына адалдығын еш күмәнсіз сақтады және тіпті Бірінші дүниежүзілік соғыста Африкадан қашқан немістермен бірге болды. Еуропада қысқа уақыт тұрғаннан кейін Атаанга туған жеріне, Камерунға оралды, ол кезде Францияның үшінші республикасы басқарып отырған Ұлттар лигасының мандатты аймағына айналған еді. Француздар алғашында оның адалдығына күмән келтірді, бірақ Атаанга оларға немістерге көрсеткендей құлшыныспен қызмет етті және басты басшы лауазымын қайта иеленді. Өмірінің соңына дейін ол француз саясаты мен өз халқы арасындағы ала-құлалық салдарынан билігінің әлсіреуіне қарамастан, өзінің халқының батыстық мәдениетке бейімделуіне және өзінің аймақтарын жақсартуына қадағалап бақылық етті. Ол еуропалық державаларға қарсылық көрсетуді жақтаған емес, оларды жеке байыту құралы ретінде және африкалық мүдделерді қорғау үшін пайдалануға дайын болды. Оның ата-анасы оған «Халықтарға танымал» деген барабан есімін берді. Ол Эвондо этносының Мвог Атемгенге тармағының басшысы Эсомба Атаанганың он екінші баласы еді. Эсомба Атаанга Санага және Ньонг өзендері арасында өмір сүрген мыңдаған шағын Бетти басшыларының бірі болды, олардың әрқайсысы өз үй шаруашылығын, сондай-ақ онда тұратын туыстарын және құлдарын қамтамасыз етуге жауапты болды. Нтама Атаанга шамамен алты жасқа толғанда әкесі қайтыс болды. Атаанга да сол жағдайға түсті, оны ағасы үй қызметшісі болуға жіберді. Отаршылдық режимінің алғашқы күндерінде білім алған Эвондолар жоғары бағаланды. Онда Атаанга неміс тілін, тарихын, географиясын, математиканы және рим католик дінін үйренді. Атаанга Эвондоның алғашқы католик болып су шомылдырылды; Ол кейіннен оған екі бала дүниеге келді: Жан Нденгу және Катерина (немесе Кэтрин) Эдзимби. Атаанга берілген христиан болды және өмірі бойы шіркеуге жер мен сыйлықтар арқылы көмектесті. Ол Беттидің танымал синкретистік практикасына қарсы болды және Эвондоның Sso деп аталатын дәстүрлі қағидасының қарсыласы болды. 1901 жылы ол Паллотиндік әкелерге Жаундеде миссионерлік үй салу үшін жер берді, осылайша Шығыс және Оңтүстік Камерунды католиктердің насихаттау қызметіне ашты. Дегенмен, Атаанга неке туралы Эвондоның дәстүрлі әдет-ғұрыптарын қолдады. Жесірлер туралы ол былай деді: «Мен және менің әріптестерім тек қана жесір әйелді босатуды талап ететін дәстүрді сақтауға ғана жауап бере аламыз, ол мұрагердің меншігі болуы керек, оның босатылуы тек қалыңдық ақысы қайтарылғаннан кейін ғана күшіне енеді. Ол оның қайтарылғанша онымен бірге болуы керек». 1902 жылдың басында отаршылдық үкімет оны Эвондо халқының өкілі, сондай-ақ Жаундеде орналасқан немістердің аудармашысы және кеңсе қызметкері етіп тағайындады. Оған халық санағын жүргізу және салық жинау жүйесін ұйымдастыру міндеті жүктелді. Ол салық жинаушылар ретінде 300 басшыны таңдады, олардың 233-ін немістер мақұлдады. Атаанга коллекционерлерге 5%-ға төмен баға ұсынды, олар осыдан өте қуанды. Атаанганың шебер дипломатиялық қабілеті бар екені белгілі болды. Бірде ол бүлікші Мангуисса тобымен келіссөздер жүргізіп, тайпа мүшелері мен немістер арасындағы қақтығысты болдырмады. Атаанга Бафия, Абонг Мбанг, Молуду, Нгаундере, Гаруа және Маруа сияқты алыс аймақтарда посттар ашуға көмектесті. 1907 жылы Мвог-Ада тармағының мүшелері Атаанганың ресми аудармашы болып тағайындалуына қарсы көтеріліске шықты. Бұл жоспарға Атаанганы улау туралы сөз болған, бірақ ол бұл туралы біліп алды. Ол өзінің басшыларына хабарлап, 11 сәуірде алты адам өлім жазасына кесілді және тағы екеуі түрмеге қамалды. Доминик 1910 жылдың 16 қарашасында қайтыс болды. Сол жылы Атаанга Жаундеге оралып, әкімшілік лауазымға ие болды, мүмкін Эвондо Бане сотының басшысы ретінде азаматтық даулар мен шағын талаптарды қарады және немістердің хабарламаларын жіберуге (және оларға жауап беруге) арналған құрал болды. Алайда, ол өзінің тармағының басшысы қайтыс болған кезде қызметінен кетті; Атаанга тармақтың басшысы және Мволье ауылының басшысы болды. 1911 жылдың соңында Атаанга Эвондо тілін оқыту үшін Гамбург университетінің Отарлық институтына сапар жасады. Ол оншақты уақыт сонда болды және Эвондо тарихын және фольклорын неміс тіліне аудару үшін жазды. Оның жазбалары кейіннен Jaunde Texte деп аталды, Эвондо тарихы мен мәдениеті туралы маңызды деректердің көзі болды.

Charles Atangana (c. 1880 – 1 September 1943), also known by his birth name, Ntsama, and his German name, Karl, was the paramount chief of the Ewondo and Bane ethnic groups during much of the colonial period in Cameroon. Although from an unremarkable background, Atangana's loyalty and friendship with colonial priests and administrators secured him successively more prominent posts in the colonial government. He proved himself an intelligent and diplomatic administrator and an eager collaborator, and he was eventually named paramount chief of two Beti Pahuin subgroups, the Ewondo and Bane peoples. His loyalty and acquiescence to the German Empire was unquestioning, and he even accompanied the Germans on their escape from Africa in World War I. After a brief stay in Europe, Atangana returned to his homeland in Cameroon, which by then was a League of Nations mandate territory under the administration of the French Third Republic. The French doubted his loyalties at first, but Atangana served them with the same ardour he had shown the Germans and regained his post as paramount chief. During the remainder of his life, he oversaw the Westernisation of his subjects and the improvement of his domains despite the erosion of his powers due to French policies and unrest among his people. He never advocated resistance to the European powers, preferring to embrace the Europeans as a means of personal enrichment and in the service of African interests. His parents gave him the drum name "He who is known by the nations". He was the eleventh of twelve children born to Essomba Atangana, a headman of the Mvog Atemenge sublineage of the Ewondo ethnic group. Essomba Atangana was one of thousands of minor Beti leaders living between the Sanaga and Nyong rivers, each charged with providing for his compound and the extended family and slaves who lived there. His father died when Ntsama Atangana was about six years old. Atangana was among them, sent by his uncle to be a houseboy. Ewondo who learned were highly favoured in the early days of the colonial regime. There, Atangana learned German language, history, and geography; mathematics; and Roman Catholicism. and Atangana became the first Ewondo baptised a Roman Catholic; She would eventually bear him two children: Jean Ndengue and Katerina (or Catherine) Edzimbi. Atangana was a devout Christian, and he supported the church throughout his life with land and gifts. He opposed popular Beti syncretist practices, and he was an opponent of an Ewondo initiation rite called the Sso; In 1901 he secured land for the Pallottine Fathers to build a mission in Jaunde, thus opening East and South Kamerun to Catholic proselytisation. Nevertheless, Atangana supported traditional Ewondo customs on marriage. On widows, he said,My colleagues and I . can only reply in demanding the upholding of custom, which requires the widow to be the property of the heir until her liberation, which can only take effect after the return of her bridewealth. She must remain with him as long as this return is not made. Early in 1902, the colonial government appointed him their representative to the Ewondo people, and interpreter and clerk for the Germans posted in Jaunde. He was tasked with organising a census and tax collection system. He chose 300 headmen to be tax collectors, of whom the Germans approved 233. Atangana negotiated a cut of 5% for the collectors, much to their delight. Atangana proved an astute diplomat, in one case negotiating with a group of rebellious Manguissa and thus averting a confrontation between the tribesmen and the Germans. Atangana helped open posts in such wide ranging places as Bafia, Abong Mbang, Mouloudou, Ngaoundéré, Garoua, and Maroua. In 1907, members of the Mvog Ada sublineage revolted against the colonial government over Atangana's appointment as their official interpreter. The plot included a conspiracy to poison Atangana, but word leaked to him. He informed his masters, and on 11 April, six plotters were put to death and two others imprisoned. Dominik died on 16 November 1910. That same year, Atangana returned to Jaunde and received an administrative post, perhaps as head of the Ewondo Bane court, which presided over civil disputes and small claims and was the conduit through which the Germans transmitted communiqués (and gauged the response to them). However, he resigned the post when the head of his sublineage died; Atangana took over as headman of the sublineage and Mvolyé village. In late 1911, Atangana voyaged to Germany to teach Ewondo at the Colonial Institute of the University of Hamburg. He stayed there for about one year and transcribed Ewondo history and folklore for translation into German. His writings eventually became the Jaunde Texte, an important source document on Ewondo history and culture.

Жоғарғы басшы

Немістер бір-бірінен ерекшеленетін топтарды жеке басшылардың (Оберхейптлинге) билігіне біріктіруде біршама табысқа қол жеткізді. Атаанга Евондо және Бане тайпалары арасында Германияға сапары алдында немесе одан кейін осы лауазымға таңдалды. Техникалық тұрғыдан алғанда, бұл тек уақытша тағайындама болды; оның бекітілуі үшін бір жылдан кейін оның халқы мақұлдауы қажет еді. Бірақ Атаанганың баламасы шамалы болды, өйткені ол немістерге ақпарат жеткізудің негізгі арнасы еді. Барлық басшылардан еуропалық мінез-құлық пен киім үлгісін ұстану күтілді, бірақ Атаанга африкалық стильге қарағанда еуропалық стильді шынайы түрде ұнатқан сияқты. Ол өзін неміс үлгісіндегі идеалды әкімші ретінде көрсетуге тырысты. Ол былай деп жазды: «Немістерге жақындау үшін, оларды ренжітетін мінез-құлықтан бас тарту керек, олардың досы болу керек, сосын олар сізді бағалайды». Сәйкесінше, Атаанга неміс тағамдарын жеді, еуропалық үлгідегі 20 адамдық оркестр құрды және үлкен неміс сарайының салынуын тапсырды. Бұл жоба үшін кірпіш зауыты мен ағаш кесетін тіс машинасының құрылысы қажет болды. Атаанга оның орнын басатын кез келген адамға күдікпен қарады. Ол былай деп жазды: «Еуропалықтармен байланыс жасап, ақтарға пайдалы болған адамдар алдау мен зорлық-зомбылық арқылы туған жердегі қоғамда лауазымға ие болды. Бірақ еуропалықтар оны байқап, тоқтатты. Олар ақсүйектердің адалдығы мен шыншылдығын ажырата білді». Атаанга басқа басшылар мен старшындарды сыйлықтармен, салықты төмендету арқылы, жағымпаздықпен және олардың ісіне араласу арқылы өзіне тартты. Ол қаладан келген қонақтарға көп көңіл бөлді, оларды сарайында қонақ етіп, жылқысын пайдалануға рұхсат берді және тойлар ұйымдастырды. Бұл оған олардың әрекеттерін және отарлық билікпен байланыстарын бақылауға мүмкіндік берді. Оның шеберханалары болды және бес плантациядан өнім сату арқылы теміржол құрылысына жұмылдырылған жұмысшыларды қамтамасыз етті. Жоғарғы басшы өзінің халқына адалдығын сақтады. Ол немістерді жолдар, мектептер, емханалар және шіркеулер салу сияқты инфрақұрылымды жақсартуға көндірді; және ол халқын отаршылдардың жазалауынан қорғады. Бірде Эвондо аудармашысы неміспен дау кезінде оқ атып, бұл қатаң түрме жазасына әкеп соқтыратын қылмыс жасады. Атаанга араласып, оның жазасын қақпашылыққа ауыстырды.

The Germans had seen some success in uniting disparate groups under single individuals called paramount chiefs (Oberhäuptlinge). Atangana was chosen for this position among the Ewondo and Bane either before his trip to Germany or soon after. This was technically only a temporary appointment; his subjects would have to approve it a year later to make it permanent. They had little alternative; Atangana was already the primary conduit of information to and from the Germans. Some emulation of European manners and dress was expected of all chiefs, but Atangana seems to have genuinely preferred European styles to African ones. He endeavoured to fit himself into the German mould of an ideal administrator. He wrote, "To dare to approach the Germans it is necessary to abandon the traits which displease them, to become their friend and then be valued by them." Accordingly, Atangana ate German food; formed a European style, 20 piece orchestra; and ordered a large, Germanic mansion to be built. This latter project requiring construction of a brickyard and sawmill

Atangana was suspicious of anyone who might supplant him as the Germans' favourite. He wrote,

A number of persons who associated themselves with Europeans and proved themselves useful to white people achieved positions in the native society through fraud and extortion. But the Europeans, having noticed it, stopped it. They could discern natives of the noble class by their loyalty and honesty. Atangana won over other chiefs and headmen through gifts, tax cuts, flattery, and intervention on their behalf. He lavished attention on visitors from out of town, letting them stay at his palace and use his horses, and treating them to feasts. In addition to flattering them, this allowed him to monitor their activities and dealings with the colonial authorities. He owned workshops and sold produce from five plantations to provision impressed railway construction workers. The paramount chief maintained some loyalty for his subjects. He persuaded the Germans to carry out infrastructure improvements such as the building of roads, schools, health clinics, and churches; and he defended his subjects from colonial reprisals. In one instance, an Ewondo interpreter fired a gun during a dispute with a German, an offence punishable with a stiff prison sentence. Atangana interceded, and the man's punishment was reduced to porter duty.

Кейінгі өмірі

Атаганганың Германияға деген адалдығы мен бағыныштылығы француздардың оған толыққанды сенім артуына кедергі болды. Ұзақ өтпей Атеменгу жергілікті соттың басшысы болды, ал Атаганга қайтадан ең жоғары басшы (шеф-супериор) болып тағайындалды. Ол француздар өздерінің азаматтарымен байланыс орнату және әкімшілікке кеңес беру үшін енгізген Notables кеңесінде орын алды. Атаганна Испанияда байқағандарына негізделген кабинет құрды, бірақ оған көп нәрсе жасауға мүмкіндік бермеді, ал оның мүшелері еуропалық стильдегі әкімшілікке үйренген жоқ. Ол 1925 жылы таратылды. Француздар басшыларға неміс басшыларына қарағанда әлдеқайда аз билік берді. Генерал-губернатор Ван Воленховен 1917 жылы "бастықтың өздерінің ешқандай билігі жоқ, өйткені округте екі билік жоқ: француз билігі мен жергілікті билік; тек біреуі бар. Тек округтің басшысы ғана бұйрық береді". Атаганга колониялық әкімші ретінде салық жинау, француздарға какао мен кофе плантацияларын енгізуге көмектесу және осы игіліктерді жұмыс істеуге жұмыс күшін қамтамасыз ету үшін басшыларды жұмылдыруды күтті. 1924 жылы француздар Яунде қалалық қауымдастығы мен теміржол жұмысшыларына азық-түлік сатып алу үшін реквизиция жүйесін енгізді; Атаганга ауыл шаруаларынан қажетті азық-түлік жинау үшін басшыларды жинауға жауапты болды; басшылар қолданатын нақты әдістер оларға қалдырылды. Оңтүстік және Орталық провинцияларда какао өндірісі тіпті Ұлы депрессия кезінде де өсті, ішінара осы күш-жігердің нәтижесінде. Ол басшыларды және олардың міндеттерін қайта ұйымдастырды және өз азаматтарын еуропалық киім киюге, жаңа құрылыс әдістері мен үй стильдерін қолдануға және жолдарды жақсартуға шақырып, батысқа айналдыруға тырысты. Оның билігі кезінде жаңа мәртебе жүйесі пайда болды: кішігірім бюрократтар, елшілер, аудармашылар және кеңсе қызметкерлері Атаганга мен басқа басшыларға француз үкіметінен тәуелсіз жұмыс істеді және басшыларға толығымен тәуелді болды. Атаганга, мысалы, Эвондода фулус деп аталатын жеке полиция құрамын құрды. Бүкіл тап басшыларға деген сенімін мойындап, оларға қорғаныс пен жалақыға ауыстырып, адалдық танытты, ал басшылар француз режиміне деген міндеттерін тез арада орындау үшін осы лауазымды адамдарға арқа сүйеді. Дегенмен, бетилер француздардың мәжбүрлі еңбек тәжірибесі мен салықтарын жек көреді. Кейбіреулер салық жинаушы келмей тұрып, орманға қашып кетеді, ал басқалары әйелдерін қаладан келген қонақ деп санап, салықтан жалтарып, ақырғы сәтіне дейін күтіп, салық жинаушының салықтан алатын үлесін азайтады. Егер салықтар отаршыл әкімшілердің қанағаттануы үшін жиналмаса, онда Атаганнаның өзі айырмашылықты өтейтін болады деп күтілді. Атаганға мен оның қолбасшыларының осындай қиын тақырыптарды тәрбиелеуі күтілді. Ол әрдайым басшыларға қысым жасап, олар ауыл тұрғындарына салық төлеуге және жұмысшыларды алуға үнемі қысым көрсетті. 1926 жылы ол екі жүк көлігі мен көлікке ие болды, оны плантациялардан өнім тасуға қолданды. 1925 жылы француздар Бети басшыларының санын 40-қа дейін қысқартты және Яунде басшыларын Атаганнаның тікелей бақылауынан алып тастады. Алайда 1928 жылы Яунде басшылары дау-дамайға бейім және қабілетсіз деп танылды, ал Атаганна тағы да олардың үстінен орналастырылды. 1929 жылы ол дәстүрлі бети қоғамы туралы еңбек жазды, онда ол өзінің балалық шағы туралы жасыруға тырысып, "Патша" атағын алып, Эвондо патшалығының ойда-қалпында шыққан ұрпағы екенін айтты. Онжылдықтың соңында ол шамамен 130 000 адамның басшысы, Мволье ауылының басшысы және сегіз секциялық басшылар мен 72 ауыл басшыларының жетекшісі болды. Шын мәнінде оның орны беделді, бірақ билігі аз еді. Яундеде мен плантациялардағы ақылы жұмысқа қол жетімділіктің артуы арқасында онжылдықтың дамуы бойынша салық жинау және жұмыс табу қиынға соқты. Атаганнаның 1938 жылы Яунде әкімшілігін қайта ұйымдастыру туралы ұсынысы сол кезде оның көңілін қалдырды: жергілікті тұрғындар төзімділіктің не екенін білмейді және әкімшілікке немесе жеке мүдделерге қарсы жұмыс істейді, онда олар әкімшілік басшыларға қоғамдық мүддеде немесе өз игілігі үшін бұйрық бергенде, қорғаныш ретінде баспана іздеуде. Ол "Адмиралдар, олардың ықпалы азайып, өздерінің өрескел азаматтарының санының өсуіне байланысты мүлдем әрекетсіз" деп шағымданады және бір басшының 5000-нан астам адамды бақылай алмайтынын айтты. Атаганна тіпті 1939 жылы француздардың африкалық басшылары туралы баяндамасында да аталмаған. Алайда ол жаңа басшыларды тағайындау туралы хабарлау құқығын сақтап қалды және оның және француздардың екеуі де оларды таңдады деп мәлімдеді. Атаганга француз отарлық кезеңінде жиі саяхат жасады. Ол, мысалы, өз азаматтарының тойларына және қоштасу рәсімдеріне қатысуға тырысты. 6 қаңтарда 1940 жылы ол Жулиен немесе Юлиана Нгоноаға, Нколафамба ауылынан шыққан Мвог Манга кіші руының жас бети әйеліне қайта үйленді. Олардың екі баласы болды: Мари Тереза және Рене Грегуар. Атаганга көп әйел алуға қарсы католик шектеулеріне бағынған сияқты, сол кезде басқа бети басшыларының жүздеген әйелдері болғандықтан. Өмірінің соңында Атаганга ұйқы ауруын жою сияқты денсаулық сақтау мәселелерімен айналысты. Ол білім алған азаматтары бір күні оның билігіне қарсы шығуы мүмкін деп ойлағандықтан, Камерунның мемлекеттік мектеп жүйесінің кеңеюін ешқашан қолдамады. Атаганнаның денсаулығы 1943 жылдың тамызынан бастап нашарлай бастады. 1 қыркүйекте ол Мвольеде, Яундеде қайтыс болды. 2000 жылдың желтоқсанында ол Яундедегі Эфуланға қарасты сарайын қайта жаңартуды бастады, бұл жобаға шамамен 150 000 000 франк КФА қаражат жұмсалды. Атаганга қолдаған отаршылдық Камерунда қиратушылық болды. Өндіріс басшыларды байытуға, шетелдік инвестицияларды тартуға және отарлық әкімшілік аппаратына жұмсалды, сондай-ақ ақша дақылдарын тасымалдауға және экспорттауға көмектесетін инфрақұрылымды салуға жұмсалды. Дегенмен, Атаганнаның тарихы бети фольклорының бір бөлігіне айналды. Мысалы, бети әңгімешілері оның хикаясын толық бір түнге дейін айтуға болатын ауызша өлеңдер мен әндерде баяндады. Оның мұрасы оның өлімінен бастап Камерун тәуелсіздігіне дейін ұлттың көп бөлігі үшін ұмытылды. Алайда, 1960 жылы Камерун тәуелсіздік алғаннан кейін гүлденген ұлттық ғылым оның тарихын қайта жандандырды. Оның бейнесіндегі мүсін жақын жердегі төбеде орналасқан, бірақ 2000 жылға қарай ол құлдырап қалған.

Atangana's unfailing loyalty and subservience to Germany prevented the French from ever fully trusting him. Soon thereafter, Atemengue was made chief of the local court, and Atangana was again appointed paramount chief (chef supérieur). He received a seat on the Council of Notables, a body the French had introduced to act as liaisons to their subjects and advisors to the administration. Atangana set up a cabinet based on those he had observed in Spain, but he never allowed it to do much, and its members were not accustomed to European style administration. It disbanded in 1925. The French granted the chiefs significantly less power than had their German predecessors. Governor General Van Vollenhoven wrote in 1917 that, "the chiefs have no power of their own of any kind because there are not two authorities in the circle: French authority and indigenous authority; there is only one. Only the commander of the circle commands." As a colonial administrator, Atangana was expected to collect taxes, help the French introduce cocoa and coffee plantations, and mobilise chiefs to secure the labour to work these estates. In 1924, the French introduced a requisition system to procure food for the Yaoundé urban community and for rail labourers; Atangana was responsible for rallying the chiefs to gather the necessary provisions from rural farmers; the exact methods used by the chiefs was left to them. Cocoa production in the South and Centre provinces increased even during the Great Depression, partially as a result of these efforts. He reorganised the chiefs and their duties and tried to Westernise his subjects by encouraging them to wear European style clothing, use new building methods and house styles, and work to improve roads. A new system of status had evolved under his rule: a cadre of minor bureaucrats, envoys, interpreters, and office staff worked for Atangana and the other chiefs independent of the French government and were completely dependent on the chiefs. Atangana set up a private police force, for example, known as the fulus in Ewondo. The entire class recognised its reliance on the chiefs and gave them loyalty in exchange for protection and pay, and the chiefs relied on these functionaries to swiftly fulfill their duties to the French regime. Nevertheless, the Beti at large detested French forced labour practices and taxes. Some people fled to the bush before the tax collector arrived; others circumvented taxes by counting wives as out of town visitors or waiting until the last minute to pay and thus reducing the collector's cut of the tax money. If the taxes were not collected to the satisfaction of the colonial administrators, Atangana himself was expected to make up some of the difference. Atangana and his sub chiefs were expected to discipline such difficult subjects. He exerted continual pressure on the sub chiefs, who in turn placed constant pressure on the villagers to pay taxes and supply labourers. He owned two lorries and a car by 1926, which he used to haul produce from his plantations. In 1925, the French reduced the number of Beti chiefs to 40 and removed the chiefs of Yaoundé from Atangana's direct control. However, in 1928 the Yaoundé chiefs were deemed quarrelsome and incompetent, and Atangana was once again placed over them. In 1929, he wrote a work on traditional Beti society in which he tried to hide his unremarkable childhood by taking the title of "King" and claiming descent from a fictitious line of Ewondo royalty. By the end of the decade, he was the head of perhaps 130,000 people, the chief of Mvolyé village, and the supervisor of eight sectional chiefs and 72 village chiefs. In reality, his position was one of prestige but little actual power. Collecting taxes and finding labour grew increasingly difficult as the decade progressed, thanks to greater access to paying employment in Yaoundé and on the plantations. Atangana's 1938 proposal for the reorganisation of Yaoundé's administration shows the frustration he experienced at that time:

the local people do not know what endurance means . [and] work with ill will for the administration or for private concerns, where they seek refuge as a safeguard when the administration gives the chiefs an order in the public interest or for their own good. He further complained, "Notables, with their diminished influence, are almost inert in relation to the growing number of their recalcitrant subjects" and suggested that a chief could hardly control more than 5,000 people. Atangana is not even mentioned in a French report on their African leaders from 1939. However, he retained the right to announce the appointment of new chiefs and to claim that both he and the French had selected them. Atangana travelled frequently in the French colonial period. He made a point of attending his subjects' weddings and funerals, for example. He remarried on 6 January 1940 to Julienne or Yuliana Ngonoa, a young Beti woman of the Mvog Manga sublineage from the village Nkolafamba. Theyhad two children: Marie Thérèse and René Grégoire. Atangana seems to have adhered to Catholic strictures against polygamy, despite the fact that other Beti chiefs at the time had several hundred wives. Atangana lobbied in his later life for public health causes, such as the eradication of sleeping sickness. He never supported the expansion of Cameroun's public school system, since he believed that educated subjects might one day challenge his rule. Atangana's health began to fail him beginning in August 1943. On 1 September, he died in Mvolyé, Yaoundé. In December 2000, she began the renovation of his palace at Efoulan, Yaoundé, a project that would cost an estimated 150,000,000 francs CFA. The colonialism that Atangana had supported was ruinous in Cameroon. Production centred on enriching the chiefs, wooing of foreign investment, and the apparatus of colonial administration, and building only that infrastructure that would aid in the transport and export of cash crops. Nevertheless, Atangana's story became part of Beti folklore. For example, Beti storytellers related his tale in oral poems and songs that took up to a full night to recite. His legacy was largely forgotten by the nation at large between his death and Cameroonian independence. However, the nationalist scholarship that blossomed after Cameroon's independence in 1960 resurrected his story. A statue in his likeness tops a hill nearby, which had fallen into disrepair by 2000.