Кіріспе
Runaway: A Road Adventure – 2001 жылы испандық Pendulo Studios компаниясы жасаған және Dinamic Multimedia баспасынан шыққан графикалық приключенческая ойын. Оқиға Нью-Йорк мафиясынан Джина Тимминс атты кісі өлтіру куәсін құтқарып, қашып жүрген американдық колледж студенті Брайан Басконың басынан өткен оқиғаларға негізделген. Құпия айқыш іздеуде Брайан мен Джина екі мафиялық өлтірушінің қуып жете беруімен АҚШ бойынша саяхатқа шығады. Ойыншы Брайан рөлін ойнап, ойын әлемін зерттейді, заттар жинап, жұмбақтарды шешеді және ойын емес кейіпкерлермен әңгімелеседі. Жолдық фильм жанрынан және "Pulp Fiction" мен "Raising Arizona" сияқты фильмдерден шабыттанған Pendulo Studios 1998 жылы "Runaway" жобасын бастады. Команда бұрынғы "Hollywood Monsters" ойынының сызықты емес және пародикалық сипатынан бас тартып, юмор мен драманы үйлестірген, қарапайым және ересектерге арналған тәсілді таңдады. "Runaway" бастапқыда қолмен салынған 2D графиканы көрсетті, бірақ өндіріс мәселелеріне байланысты, даму барысында бір жыл өткен соң, 3D кейіпкерлерге toon көлеңдеуі қосылды. Бұл өзгеріс үлкен кешігулерге әкелді, сонымен қатар Испанияда білікті кейіпкер аниматорларының жетіспеуі де мәселені ушықтырды: елдегі қайта жанданып келе жатқан ойын индустриясында таланттардың саны шектеулі болды. "Runaway" командасының тоғыз негізгі мүшесіне даму кезінде жартылай жұмыс істейтіндер мен фрилансерлер көмектесті. "Runaway" Испанияда көптен күтілген ойын болды және 2001 жылдың шілдесінде жарық көргеннен кейін марапаттар мен жағымды пікірлер алды. Алғашқы ішкі сатылымдар жақсы болды, бірақ Dinamic Multimedia қыркүйек айында жабылып қалғандықтан "Runaway" дистрибуциясы мен халықаралық дебюті тоқтап қалды. Компания қысқартуға мәжбүр болған Pendulo шамамен бір жыл бойы "Runaway" құқықтарын қайта сатып алуға күресті және 2002 және 2003 жылдары жаһандық баспа келісімдерін жасады. DTP Entertainment және Focus Home Interactive Германия мен Францияда "Runaway" ойынымен үлкен табысқа жетті, ал 2006 жылға қарай ойын Еуропа бойынша 600 000 дана сатылды. "Runaway" PC Games сияқты неміс басылымдарында жақсы қабылдады, ал Францияда журналистер мен сарапшылар тобы оны 2003 жылдың үздік ойындарының бірі деп атады. АҚШ-тағы пікірлер әртүрлі болды. Pendulo компаниясының алғашқы халықаралық хиті болған "Runaway" оның дамуын қаржылық тұрғыдан жандандырды. Pendulo болашақ жобаларында ойынның дизайнын және көрнекі стилін пайдаланды және 2019 жылға қарай Испаниядағы ең ұзақ жұмыс істеген ойын жасаушы компанияға айналды. "Runaway" жаһандық тұсаукесерінен бұрын приключенческая ойындар төмендегенімен, Германия, Франция және Испания басылымдары ойын жанрды жандандыруға көмектескенін хабарлады. "Runaway" барлық уақыттағы ең жақсы испандық ойындардың және приключенческая ойындардың бірі деп аталды, сонымен қатар поляризациялық ойын ретінде танылды; Германияда ол нашар приключенческая ойын дизайнын білдіретін "Runaway Syndrome" деген танымал терминді тудырды. Ойынның екі жалғасы шықты: "Runaway 2: The Dream of the Turtle" (2006) және "Runaway: A Twist of Fate" (2009), олар 2010 жылға қарай бүкіл әлемде 1,5 миллионнан астам дана сатылған серияны құрады. Оның қосымшасы "Hidden Runaway" 2012 жылы жарық көрді.
Runaway: A Road Adventure is a 2001 graphic adventure game developed by the Spanish company Pendulo Studios and published by Dinamic Multimedia. It follows the story of Brian Basco, an American college student on the run after he unwittingly saves a murder witness named Gina Timmins from assassination by the New York Mafia. Searching for clues about a mysterious crucifix linked to the murder, Brian and Gina embark on a cross country journey through the United States while pursued by two Mafia hitmen. The player assumes the role of Brian and explores the game world while collecting items, solving puzzles and conversing with non player characters. Inspired by the road movie genre and films such as Pulp Fiction and Raising Arizona, Pendulo Studios began Runaway in 1998. The team abandoned the nonlinear and parodical nature of its previous title, Hollywood Monsters, in favor of a more straightforward and adult oriented approach that blended humor with drama. Runaway initially featured hand drawn 2D graphics; production problems necessitated a switch, one year into development, to pre rendered 3D characters with toon shading. The change caused major delays, exacerbated by a shortage of qualified character animators in Spain: the country's recovering game industry had a limited talent pool. Runaways small core team of nine members was supported by part timers and freelancers during development. Runaway was highly anticipated in Spain, and it won awards and positive reviews upon its July 2001 release. Early domestic sales were strong, but Runaways distribution and international debut were scuttled when Dinamic Multimedia closed that September. Forced to downsize in response, Pendulo fought for roughly one year to buy back Runaways rights; the developer finally secured global publishing deals during 2002 and 2003. DTP Entertainment and Focus Home Interactive had significant success with Runaway in Germany and France, respectively, and the game sold 600,000 units across Europe by 2006. Runaway was well received by German publications such as PC Games, and a panel of journalists and industry figures in France named it one of 2003's best titles. Reviews in the United States were mixed. As Pendulo's first international hit, Runaway financially revitalized its developer. Pendulo built on the game's design and visual style in future projects, and became Spain's longest running game developer by 2019. Although adventure games were in decline before Runaways global release, publications in Germany, France and Spain reported that the game helped to reenergize its genre. Runaway has been named one of the best Spanish games and best adventure games of all time, but also cited as a polarizing title; in Germany, it inspired the popular term "Runaway Syndrome" to denote poor adventure game design. The game spawned two sequels—Runaway 2: The Dream of the Turtle (2006) and Runaway: A Twist of Fate (2009)—and formed a series that sold over 1.5 million units worldwide by 2010. Hidden Runaway, a spin off, followed in 2012.
Ойын процесі
Runaway: A Road Adventure — LucasArts-тың приключениелық ойындарымен салыстырылатын стильдегі, нүктелік интерфейспен басқарылатын графикалық приключениелік ойын. Ойыншы тышқанды қолданып, ойын дүниесінде кейіпкерді басқарып, заттар мен ойын емес кейіпкерлер сияқты белсенді нүктелермен өзара әрекеттеседі. Белсенді нүктелермен өзара іс-қимыл жағдайға байланысты. Мысалы, курсор белсенді нүктеге келгенде үлкейгіш әйнекке айналса, ойыншы жұмбақтарды шешу үшін инвентаризациядағы заттарды біріктіруі керек. Сондықтан ойыншы көптеген жұмбақтарды белгілі бір ретпен шешуі тиіс. Ойынды жасаушылар ойынның жалғасын жасауды бастады. Алғашқы бөлімі Пендулоның туған жері — Испанияда коммерциялық сәттілікке жетті. Алайда, Hollywood Monsters баспасынан, Dinamic Multimedia-дан Кай Фибиг, Пендуло жобасын жақын уақытта жаңартқандығын түсіндірді. Жалғасты бағалау кезеңінде Пендулоның бірі жақында көрген триллер фильмінен әсер алып, бағытты өзгертуді ұсынды, соның нәтижесінде Runaway-дің түйінді идеясы пайда болды. Команда Runaway-ге әзіл мен драманы үйлестіруге тырысты. Оның модельдік кестесі соңғы нұсқаға қол жеткізбес бұрын бірнеше рет қайта жаңартылды. Пендуло қызметкерлері өздерін «кино әуелендері» тобы деп сипаттады. Сценарийге «Пулп Фикшн» және «Аризонаны өсіру» фильмдерінің әсері болғанымен, Эрнаез бұл екі фильмтің өзінің сүйіктілерінің қатарында еместігін атап өтті. Ол «Пәтер», «Тыныш адам» және Вуди Алленнің туындыларына, әсіресе «Манхэттендегі кісі өлтіру құпиясына» сілтеме жасап, ойынның соңына түрткіс берді. Эрнаездің айтуынша, команда Сушидың айтуынша, есімдері Эрнаездің қыздарының құрметіне аталған екі хакердің есімдерін ғана Runaway-ге қосты. Пендулоның негізін қалаушылары. LucasArts-тың приключениелық ойындары мен Sierra On Line компаниясының алғашқы жұмыстары ойынға әсер етті. Жерар Масноу бұл «Испанияда жасалған ең амбициялық графикалық приключение» екенін жазды. Ойынның қаржысы толыққанды испандық инвестициялардан түсті. Ол Runaway аймақтарының әрқайсысына оның ортасына сәйкес келетін ерекше тақырып беруге тырысты, сонымен бірге тректердің «үйлесімділік, мелодиялық немесе ырғақты барабандар арқылы бір-бірімен байланысы бар» екенін қамтамасыз етті. Гарсия Моралес кейіннен бірлік пен айырмашылықтың тепелдігін табу қиын болғанын айтты. Ойын оқиғаларына байланысты саундтректі өзгерту үшін пайдаланылды. Латигуидің айтуынша, ойынның фонындағы музыкаға қоса, Пендуло «бастапқыда» Runaway-ге ерекше тақырыптық ән беруге шешім қабылдады. Hollywood Monsters және Pendulo-ның бұрынғы Igor: Objective Uikokahonia сияқты Runaway толыққанды 2D графикамен басталды. Ойын осы стильді толық бір жыл бойы және испан баспасөзінің айтуынша, «өте жетілген» өндіріс сатысында сақтады. 2D суреттердің көп бөлігін Пендулоның бақылауымен сыртқы мердігерлер жасады. Micromanía басылымы бұл ойынның «нағыз мультфильмге» ұқсайтынын хабарлады. Журналдың бір колумнисі ойынның 2D визуалдық көрінісін «Лукасартс-тың ең үлкен жетістіктерімен қатар бәсекеге түсуге» дайын деп атады. Пендуло Runaway-дің бірінші тарауын 2D форматында аяқтаса да, 3D кейіпкер модельдерін алдын ала шприттер жасау үшін рендерингтен өткізді, содан кейін үстіне қосымша эффекттер қосты. Паскуал Пендулоның «Темір алып» және «Футурама» сияқты 2D және 3D суреттерді ұқсас түрде араластырған соңғы анимациялық туындыларда қолданылған «бірдей процедураны қолданғанын» жазды. Runaway-дің графикалық жаңартуы ойынның негізгі қозғалтқышын қайта жазуды қажет етпеді. Бастапқыда 2000 жылдың басында шығуы керек болған ойын, 2000 жылдың желтоқсанында жоспарланған іске қосылуын жіберді. Adventure Gamers басылымының мақаласында Пендуло «Рождестводан бұрын ойынды асықтырмады, өйткені бұл ойынның сапасын төмендетер еді» деп жазды. 2001 жылдың бірінші жартысында ойын тағы да кешіктірілді. GameLive PC-ге жазған мақаласында Масну Runaway-дің ұзақ дамуы мен көптеген кешіктірулер алаңдатарлық белгілер екенін және жасаушыларға «біз күтуден шаршамай, оны ұмытып кетпес бұрын осы ойынды шығару керектігін» ескертті. Эрнаез команданың дамудың баяу қарқынына риза еместігін, өйткені ол шығындарды арттырып, соңғы өнімді құнсыздағанын атап өтті. Наурыздың басында «Динамик» жабылуы мүмкін деген хабарлар тарады. Компанияның жауабы бойынша, тек онлайн бөлімін жабу туралы шешім қабылданды, ал Runaway және оның басқа дәстүрлі ойындары қауіпке ұшырамайды. және Динамик банкротқа ұшырап, 39 жұмыс орнын қысқартты. Осы уақытқа дейін Динамик көптеген кредиторларға 1.5 миллиард песетаға қарыз болды. Бұл мәселелерге жауап ретінде Динамик Пендулоны Runaway-дің шығарылуын асықтыруға итермеледі, «өйткені оған аяққа тұру үшін ақша қажет болды», — деді Пинилья. Ол ойынның соңғы айлары қиын болғанын атап өтті және Динамик «жобаны аяқтау үшін жеткілікті адамдарға қажетті қаражатты бермеді» деп шағымданады. Оның соңғы нұсқасында бірнеше түзетулерді қажет еткен қателер болды. Пендуло көптеген қателер 15 биттік бейне карталары бар пайдаланушыларда пайда болғанын хабарлады және бұл мәселені шешу үшін шаралар қолданды. Үш CD-ROM дискісінде және Динамик компаниясының стандартты бағасымен 3,995 песетаға сатылған ойын келесі айда тізімде 22-орынды иеленді. Алайда, ойын көп ұзамай проблемаларға тап болды. Кейбір сарапшылар Runaway-дің сатылымы баспагерді құтқарады деп болжағанмен, нәтижесінде Динамик шығарған соңғы туынды болды. Сол кезде VNUNet Динамик жабылуын «Испан ойын индустриясы үшін жаман жаңалық» деп хабарлады. MarcaPlayer басылымының жазушысы бұл оқиғаны «Испан видео ойын индустриясының тарихындағы ең ауыр оқиға» деп атады. Бұл жағдай Испанияда Runaway-дің таралуы мен коммерциялық өнімділігіне зиян келтірді. GfK өлшемдері бойынша Динамик Runaway-дің отандық сатылымы 8,980 дананы құрады. Фелипе Гомес Пинильяның айтуынша, испандық приключениелық ойын жасаушылар өнімділікке жету үшін халықаралық сатуға тәуелді болды, өйткені отандық нарық олардың шығындарын жабуға тым кішкентай болды. Пендулоның бұрынғы туындыларының ешқайсысы халықаралық сәттілікке жетпеген, Масноу бұл испандық приключениелық ойын үшін сирек кездесетін жағдай екенін айтты, бірақ команда Runaway бұл тенденцияны бұзуы мүмкін деп ойлады. Итальяндық және неміс тілдеріндегі шығарылымдар 2001 жылдың күзіне жоспарланған. Алайда, Динамик құлдырауы Испаниядан тыс Runaway-дің болашағына күмән тудырды. Латигуи Динамик жабылуынан кейін, ойынның құқықтарын қайта сатып алу туралы келісім «тез арада» болмаса, Пендуло баспагерінен банкротқа ұшырауы мүмкін екенін айтты. 2001 жылдың қазан айының ортасына қарай Runaway-дің барлық халықаралық нұсқалары тоқтатылды. Сол кезде неміс тіліндегі нұсқасының дубляжы басталған жоқ. Пендуло сот процесін бастап, құқықтар үшін баспагермен заңдық күреске түсті, бұл шамамен бір жылға созылды. Adventure Gamers-тың Марек Бронстринг ойынның осы кезеңде «аралықта қалғанын» жазды; Пендуло аяқасты болуға күресті. Латигуи кейіннен бұл кезеңді өте қиын деп сипаттады және компания штаттық қызметкерлерінің көп бөлігін жалақы төлеу үшін жұмыстан шығаруға мәжбүр болды. 2001 жылдың қараша айында Германияда ойынды шығару бойынша келіссөздер жалғасып, Runaway-ді құтқару үшін жанкүйерлер петициясын бастады.
Халықаралық жетістік
Pendulo Studios 2002 жылдың шілдесінде Runaway ойынының құқықтарын алды. Сол айдың соңында Pendulo Runaway-дің неміс тіліндегі басылымы жаңартылғанын хабарлады. Оның баспашысы қыркүйек айының басында DTP Entertainment болғаны белгілі болды, содан кейін ойын қараша айында Германия, Швейцария және Австрия нарығында шығару жоспарланған. Неміс тіліне аударма аяқталып, қыркүйектің ортасында дубляж жұмыстары басталды. Германия нарығындағы бөлшек саудагерлердің алдын ала тапсырыстары DTP-нің болжамдарын тез басып өтті. Чех басылымы үшін Pendulo TOP Distributor компаниясымен келісім жасады. Чех тіліне аударма төрт айға созылды, дубляж қазан айында аяқталды. Runaway-дің неміс және чех тіліндегі нұсқалары қараша айында «алтын» мәртебесіне ие болды, ал шығарылымы 18 қарашада және желтоқсанның басында өтті. DTP Entertainment Германияда Runaway-ді «классикалық оқиғаның қайта оралуы» деп сипаттаған ауқымды маркетингтік кампанияны жүргізді, деп хабарлады баспагер Крис Келлнер. Runaway GfK-нің апталық компьютерлік ойын сату тізімінде Германия нарығында 9-орынға ие болды және Media Control-дің топ 30-ында бес ай бойы тұрды. Ойынның Германия нарығындағы сатылымы бір жыл ішінде 50 000 данадан асып, соңында 60 000 данаға жетті. Келлнер бұл ойынды баспагер үшін «үлкен жетістік» деп мәлімдеді. Германиядағы Runaway-дің дебютінен кейін 2002 жылдың желтоқсанында Pendulo үш елде ойынды шығару бойынша келісімдер жасады: Франция (Focus Home Interactive), Польша (TopWare Interactive) және Ұлыбритания (GMX Media). Үшеуі де 2003 жылдың көктеміне жоспарланған. Компанияның Cédric Lagarrigue кейіннен олардың командасы жанрды «қайта жандандыруға» қатты ниеттенгенін және Runaway мұны істей алады деп сенгенін айтты. 2003 жылдың басында Runaway бүкіл әлемде тарала бастады. Наурыз айында Runaway-ді Нидерланды, Бельгия және Солтүстік Америкада орналастыру туралы келісімдер жасалды, үшіншісі Tri Synergy арқылы. Бұл келісімге Камерон Диаз, Том Круз және Уилл Смит рөліндегі француз актерлерінің дауыстары қосылды. «Сөздердің сиқыры» екі ай ішінде аударманы аяқтады, соның ішінде Францияға тән әзілдер мен сілтемелерді қосты, сондай-ақ кейбір жұмбақтарға жаңа кеңестер берді. Бастапқы сатылым күшті болды: ойын GfK француздық тізімінде 3-орынға жетті және шілде айына дейін топ 20-да қалды. Runaway GfK тізімінде алты ай бойы үздік сатылымда болды. Fnac сонымен қатар Runaway-ді сәуірдің бірінші жартысында барлық платформаларда ең көп сатылған үшінші ойын деп атады және ол мамыр айының соңына дейін дүкеннің топ 30-ында болды. Тамыз айында Лагарриг Runaway-ді өзінің компаниясы үшін үлкен жетістік деп атады. 2002 жылдың басында екі компания «Голливуд монстрлары» ойынының қайта шығарылымы бойынша бірлесіп жұмыс істеді. Жаңартылған Runaway-ге Луис Ройо салған жаңа қорап мұқабасы, жақсартылған бейне сапасы, қиын жұмбақтарға кеңестер қосылуы, Испанияда Анджелина Джолиге дауыс берген актрисаның Гинаға жаңа дауысы және басқа да жаңартулар енгізілді. Pendulo және FX 2003 жылдың қаңтарында жаңартылған нұсқаны жариялады. Латигуи жаңа басылымның «ең маңызды» функциясы – Dinamic компаниясының жабылуына байланысты Испаниядағы Runaway-дің жеткізілім тапшылығын шешу екенін айтты. Ойын жексенбілік басылымдармен бірге 5 евроға қосымша сатып алуға болатын. Runaways MVM басылымы хитке айналып, демалыс күндері 100 000 дана сатылды. FX Interactive 2003 жылдың ортасында оны баспагердің «Premium» бюджеттік желісінің бөлігі ретінде қайта шығарды. Компания 2003 жылы осы SKU-ға «Multiadventure» жиынтығын қосты, ол Runaway-ді Traitors Gate және The Longest Journey ойындарымен біріктірді. FX Runaway-ді мамыр айында Италияға әкелді, Латигуи оның елдегі алғашқы өнер көрсетуін «үлкен жетістік» деп сипаттады. Pendulo сол айда атауды Норвегия, Швеция және Данияда аудармалау туралы келісімді де жариялады. Жыл соңында Focus Home жаңа маркетингтік кампаниямен қолдау көрсетілген Runaway-дің француз тіліндегі коллекционерлік басылымын қайта шығарды. Runaway континенттік Еуропада танымал болғанына қарамастан, ойынның ағылшын тіліндегі басылымы сөрелерге жету үшін күресті. Adventure Gamers сайтынан Эван Диккенс «ойын ағылшын тіліндегі аударманы табудан жалтаруға тырысты» деп жазды, бірақ ол ешқашан іске аспады. Tri Synergy-дің Солтүстік Америкалық нұсқасы сол жылдың ортасына дейін шығарылу күнін белгілемеді. 2004 жылдың қаңтарына қарай Runaway халықаралық коммерциялық хитке айналды. Ол кезде MCV-ден Франк Мишковски оның сатылымы толық бағамен Еуропада 400 000 данаға жеткенін жазды. Рамон Эрнанэс ойынның «сатылымы жарылыс емес, бірақ уақыт өте келе артады» деп атап өтті. Латигуидің сөзіне сүйенсек, Runaway-дің ең ірі нарықтары Франция және Германия болды. Ол 2004 жылдың ақпанына дейін АҚШ-та да «жаман болмағанын» айтты, онда оның өмірлік сатылымы кірпіштен салынған дүкендерде ай соңына қарай 12 928 данаға жетті. Керісінше, Ars Technica сайтынан Ричард Мосс кейіннен Runaway-дің 1990-жылдардың соңы мен 2000-жылдарда «АҚШ-та елеусіз қалған, бірақ Еуропада жақсы сатылған» көптеген оқиғалық ойындардың бірі болғанын жазды. 2004 жылдың наурыз айына қарай Runaway бүкіл әлем бойынша шамамен 500 000 дана сатылды және қыркүйек айына қарай DTP-нің ең көп сатылған оқиғалық ойыны болып қала берді. 2006 жылдың мамырында GamesRadar+ Runaway-дің Еуропада 600 000 дана сатылғанын хабарлады. Ойын және оның жалғасы Runaway 2: The Dream of the Turtle 2009 жылдың сәуір айына қарай 1 миллион дана сатылды. Осы сатылымның 250 000 данасы Францияда сатылды.