Кіріспе
1993 жылғы "Тентакль күні" атты ойын, сондай-ақ "Maniac Mansion II: Day of the Tentacle" деп те аталады, LucasArts компаниясы әзірлеген және жариялаған 1993 жылғы графикалық квест ойыны. Бұл 1987 жылғы "Maniac Mansion" ойынының жалғасы. Оқиғасы Бернард Бернулли және оның достары Хоги мен Лаверннің зұлым Пурпурлы Тентакль – саналы, денесі жоқ қолтырауын әлемді жаулап алуына жол бермеу үшін жасаған әрекеттерін баяндайды. Ойыншы осы үштікке басшылық етеді және уақыт саяхатын пайдаланып тарихтың әртүрлі дәуірлерін зерттей отырып, түрлі жұмбақтарды шешеді. Дейв Гроссман мен Тим Шафер алғаш рет мұндай жауапкершілікке ие болып, ойынның дамуына бірлесіп жетекшілік етті. Олар "Maniac Mansion" ойынынан бірнеше элементтерді алып, даму процесін жеңілдету үшін кейіпкерлерді таңдау мүмкілігінен бас тартты. Ойынға Чак Джонстың мультфильмдері мен АҚШ тарихы шабыт берді. "Day of the Tentacle" – SCUMM ойын қозғалтқышын қолданған LucasArts компаниясының сегізінші ойыны. Ойын дискета мен CD-ROM форматтарында бірдей шығарылып, сыншылардың жоғары бағасын алды және коммерциялық сәттілікке жетті. Сыншылар оның мультфильм стиліндегі графикасы мен комедиялық элементтеріне ерекше назар аударды. "Day of the Tentacle" шығарылғаннан кейін екі он жылдан астам уақыт өткен соң да "үздік" ойындар тізіміне жиі еніп, халық мәдениетінде кеңінен танылды. Ойынның жаңартылған нұсқасын Тим Шафердің қазіргі студиясы Double Fine Productions жасады және 2016 жылдың наурызында OS X, PlayStation 4, PlayStation Vita және Windows платформалары үшін, ал сол жылдың шілдесінде iOS және Linux нұсқалары, содан кейін 2020 жылдың қазанында Xbox One үшін жариялады.
Day of the Tentacle, also known as Maniac Mansion II: Day of the Tentacle, is a 1993 graphic adventure game developed and published by LucasArts. It is the sequel to the 1987 game Maniac Mansion. The plot follows Bernard Bernoulli and his friends Hoagie and Laverne as they attempt to stop the evil Purple Tentacle a sentient, disembodied tentacle from taking over the world. The player takes control of the trio and solves puzzles while using time travel to explore different periods of history. Dave Grossman and Tim Schafer co led the game's development, their first time in such a role. The pair carried over a limited number of elements from Maniac Mansion and forwent the character selection aspect to simplify development. Inspirations included Chuck Jones cartoons and the history of the United States. Day of the Tentacle was the eighth LucasArts game to use the SCUMM engine. The game was released simultaneously on floppy disk and CD ROM to critical acclaim and commercial success. Critics focused on its cartoon style visuals and comedic elements. Day of the Tentacle has featured regularly in lists of "top" games published more than two decades after its release, and has been referenced in popular culture. A remastered version of Day of the Tentacle was developed by Schafer's current studio, Double Fine Productions, and released in March 2016, for OS X, PlayStation 4, PlayStation Vita, and Windows, with an iOS and Linux port released in July the same year, and then later for Xbox One in October 2020.
Ойын процесі
Day of the Tentacle бастапқы Maniac Mansion-да қалыптасқан екі өлшемді нұсқаулық ойын формуласын ұстанады. Ойыншылар компьютерлік тышқанды қолданып, ойын әлемінде басқарылатын кейіпкерлерді бағыттайды. Ойын әлемімен өзара әрекеттесу үшін ойыншылар экранда орналасқан тоғыз командадан ("алу", "пайдалану" немесе "сөйлесу" сияқты) таңдайды, содан кейін әлемдегі нысанға басады. Бұл SCUMM ойындарының түпкілікті интерфейсін қолданған соңғы ойыны болды, онда экранның төменгі бөлігінде әрекеттерді таңдау және инвентарь орналасқан; келесі ойын, Sam & Max Hit the Road, SCUMM қозғалтқышын пайдаланғанда, қозғалтқыш оң жақ тышқан батырмасымен қысқа тізімдегі әрекеттерді қарауға және инвентарды жеке экранда көрсетуге өзгертілді. Day of the Tentacle уақыт саяхатын кеңінен пайдаланады; ойынның басында үш басты кейіпкер бұзылған уақыт машинасының салдарынан уақыт бойынша бөлініп кетеді. Ойыншы белгілі бір жұмбақтарды шешкеннен кейін, осы кейіпкерлер арасында еркін ауысып, әртүрлі уақыт кезеңдерінде ойын әлемімен өзара әрекеттесе алады. Кейбір шағын инвентарь заттарын "Хрон о Джонс" деп аталатын, заттарды бірден басқа уақыт кезеңіне тасымалдайтын өзгертілген көшме дәретханаларға салып бөлісуге болады, ал басқа заттарды өткен уақыт кезеңінде қалдырып, болашақтағы кейіпкерге алуға болады. Өткен уақыт кезеңінде жасалған өзгерістер болашақ уақыт кезеңіне әсер етеді, және ойынның көптеген жұмбақтары уақыт саяхатының әсеріне, белгілі бір заттардың тозуына және уақыт ағынының өзгеруіне негізделген. Мысалы, бір жұмбақ ойыншыдан, болашақ дәуірде, қызғылт Тентакл жеңіске жеткен кезде, Тентаклдің медициналық картасын өткенге жіберіп, оны американдық тудың дизайны ретінде пайдалануды, содан кейін болашақта осындай тудың біреуін жинауды талап етеді, бұл сол кейіпкерге Тентакл маскировкасымен еркін жүріп-тұруға мүмкіндік береді. Бүкіл бастапқы Maniac Mansion ойынын Day of the Tentacle ойынында Commodore 64 компьютеріне ұқсас компьютерде ойнауға болады; бұл тәжірибе басқа ойын әзірлеушілер тарапынан қайталанды, бірақ Day of the Tentacle шыққан кезде мұндай нәрсе бұрын болған емес.
Сюжет
"Манияк-ер" оқиғасынан бес жыл өткен соң, Пурпур Тентакль – ақылсыз ғалым доктор Фред Эдисон жасаған мутант және зертхана көмекшісі – доктор Фредтің зертханасының артындағы өзеннен уытты шлам ішеді. Шлам оның қол сияқты екі қанатты қолдарын өсіріп, зеректігін арттырады және бүкіл әлемді билеуге құмарлық танытады. Доктор Фред мәселені Пурпур Тентакльді және оның зиянсыз, достық бауыры Жасыл Тентакльді өлтіру арқылы шешуді жоспарлайды, бірақ Жасыл Тентакль өзінің ескі досы, Бернард Бернуллиге көмек сұрап хат жібереді. Бернард Эдисон отбасының мотеліне екі бөлмелесімен – психикалық ауруы бар медицина студенті Лаверн және жолсерік Хогимен бірге барады және Тентакльдерді босатады. Пурпур Тентакль әлемді жаулап алу жолын жалғастыру үшін қашып кетеді. Пурпур Тентакльдің жоспарлары қатесіз және тоқтатылмас болғандықтан, доктор Фред өзінің Хрон-о-Джон уақыт машиналарын пайдаланып, Бернардты, Лавернді және Хогиді өткен күнге, оның Шлам-о-Матик машинасын өшіру үшін жіберуге шешім қабылдайды, осылайша Пурпур Тентакльдің шламға ұшырауына жол бермейді. Алайда доктор Фред уақыт машинасына нағыз алманың орнына, имитациялық алманы қуат көзі ретінде қолданғандықтан, Хрон-о-Джондар жұмыс істегенде бұзылады. Лаверн 200 жыл болашаққа жіберіледі, онда адамзат құлдыққа түсіп, Пурпур Тентакль Эдисон үйінен әлемді билейді, ал Хоги 200 жыл өткенге тасталды, онда мотельді АҚШ Конституциясын жазу үшін Аталар пайдаланады. Бернард қазіргі заманға оралады. Доктор Фредтің жоспарын құтқару үшін Бернард уақыт машинасына алманы алуы керек, ал Хоги мен Лаверн өздерінің Хрон-о-Джон модульдерін қосып, қайта қуаттандыруы керек. Өткендегі электр қуатының жетіспеушілігін жеңу үшін Хоги Бенджамин Франклин мен доктор Фредтің атасы Ред Эдисоннан көмек сұрайды. Олар оның модулін қуаттандыру үшін супербатарея жасайды, ал Лаверн ұсталудан қашып, өзінің модуліне ұзартқыш сымды тартады. Үшеуі уақыт арқылы кішкентай заттарды жіберіп, басқаларға міндеттерін орындауға көмектесу үшін тарихқа өзгерістер енгізеді. Ақырында Бернард доктор Фредтің отбасылық байлығын, "Манияк-ер" бейнесін пайдаланудан түскен авторлық гонорарларын нағыз алма сатып алуға пайдаланады, ал оның достары өздерінің Хрон-о-Джондарын қуаттандыруға жетеді. Біраз уақыттан соң үшеуі қазіргі заманда қайта қосылады. Пурпур Тентакль келіп, Хрон-о-Джонды ұрлап, оны шлам машинасының өшірілуіне жол бермеу үшін өткен күнге алып кетеді; оны басқа модульдегі Жасыл Тентакль қуып жетеді. Бір ғана Хрон-о-Джон модулі қалғанда, Бернард, Хоги және Лаверн оны пайдаланып, өткен күнге Тентакльдерді қуады, ал доктор Фред оларды "Сары" фильмін еске түсіріп, модульді бірге пайдаланудан сақтандыруға тырысады. Келгеннен кейін үштік модульден шығып, олардың денелері бірігіп, үш басты монстрға айналғандарын көреді. Осы уақытта Пурпур Тентакль уақыт машинасы арқылы өзін әртүрлі уақыттардан бір күнге сансыз көшірмелерін әкеледі, Шлам-о-Матиктың өшірілуіне жол бермейді. Бернард және оның достары Шлам-о-Матикты қорғайтын Пурпур Тентакльдерді жеңіп, машинаны өшіріп, оқиғалардың барлық тізбегін болдырмайды. Қазіргі заманға оралған доктор Фред үштік монстрға айналмағанын, тек бір киімге жабысып қалғанын біледі. Ойынның соңында доктор Фред оларды үйінен шығарып жібереді. Ойынның соңында титрлер американдық тудың тентакль пішіндес суретімен аяқталады, олар тарихқа жасаған араласуларының маңызды нәтижесінің бірі.
Даму
Бірқатар сәтті оқиғалық ойындардан кейін LucasArts компаниясы Дейв Гроссман мен Тим Шаферді жаңа ойынды дамытуға жетекшілік етуге тағайындады. Бұрын олар Рон Гилбертке «Маймыл аралының құпиясы» және «Маймыл аралы 2: ЛеЧактың кек алуы» ойындарын жасауда көмектескен, ал студия Гроссман мен Шафердің жобаны басқаруға дайын екенін сезінді. Компания олардың юморы «Манияк-Мансион» стиліне сай келеді деп санды және соның жалғасын жасауды ұсынды. Екі дамытушы келісіп, өндіріс жұмыстарын бастады. «Манияк-Мансион» ойынының авторлары Гилберт пен Гэри Винник Гроссман мен Шафермен бастапқы жоспарлау және сценарий жазу кезінде бірлесіп жұмыс істеді. Шафердің сөзіне сүйенсек, ойынның жалпы бюджеті шамамен 600 000 долларға бағаланды.
Арнайы нұсқа
Котакудың мәліметінше, "Тентакль күні" ойынының жаңартылған нұсқасы LucasArts Сингапурда, 2012 жылы LucasArts компаниясы Disney-ге сатылар алдында жасалып жатқан. Ойын ресми түрде бекітілмегенімен, жобаға жақын адамдардың бірінің айтуынша, ол псевдо 3D графикалық стилінде жасалған және шамамен 80% дайын болған, бірақ LucasArts жабылуға азық қалғанда тоқтатылды.
Қайта өңделген
Day of the Tentacle ремастерингтік нұсқасын Шафер және оның Double Fine Productions студиясы әзірледі. Ремастер 2016 жылдың 22 наурызында OS X, PlayStation 4, PlayStation Vita және Windows үшін шығарылды, Linux нұсқасы 11 шілдеде iOS-қа арналған мобильді портпен бірге шығарылды. PlayStation 4 және PlayStation Vita нұсқалары кросс-сатып алу және кросс-сақтау мүмкіндіктерін ұсынады. Xbox One порты 2020 жылдың қазан айында жарық көрді. Қайта өңделген ойын 2017 жылдың қаңтар айында PlayStation Plus тегін ойыны ретінде ұсынылды. Шафер LucasArts пен Disney-ге ремастерді жасауға көмектескендері үшін алғыс айтты, бұл Grim Fandango-ның ұқсас ремастерынан кейін Double Fine студиясының 2015 жылғы қаңтардағы жұмысы еді. Шафердің сөзіне қарағанда, олар бастапқыда LucasArts-тан Grim Fandango құқықтарын алуды жоспарлағанда, басқа LucasArts ойындарын қайта жасау туралы ойлары болмаған, бірақ Grim Fandango ремастерына деген қызығушылықты көрген соң, осы бағыттағы жұмыстарын жалғастыруға шешім қабылдады. Шафер «Тентакль күні» құқықтарын алуды «мұғжиза» деп сипаттады, бірақ заңдық құқықтар тізбегіндегі көптеген басшылардың осы ойындарды ойнағандағы жақсы естеліктері құқықтарды алуға көмектескенін атап өтті. Double Fine-мен ойынның даму процесін құжаттаумен айналысқан 2 Player Productions, Day of the Tentacle Remastered үшін шағын деректі фильм жасады, онда Skywalker Ranch-ке сапар жасалды. Skywalker Ranch – LucasArts ойындарының бастапқыда әзірленген орны, мұнда ойынның және басқа LucasArts ойындарының түпнұсқалық тұжырымдамалық суреттері мен цифрлық файлдары сақталған. Day of the Tentacle Remastered екі өлшемді мультфильм стилін сақтап, заманауи компьютерлер үшін жоғары сапада қайта салынды. Day of the Tentacle Remastered оң пікірлер алды, PC нұсқасы Metacritic бойынша 87/100 рейтингке ие болды. Рецензенттер ойынның бастапқы нұсқасының тартымдылығын жоғалтпағанын атап өтті, бірақ ремастерлеудің кейбір аспектілері әсерлі болмады деп санайды. Eurogamer үшін жазған Ричард Корбет ойынды «1993 жылғы нұсқасымен бірдей сапалы» деп бағалады, бірақ жоғары сапалы графиканы жасау үшін қолданылған процестер 1993 жылғы графикалық шектеулерді, мысалы, фонның бұрмалануын және төмен анимациялық кадрларды заманауи құрылымдарда көрінеуіне себеп болды. IGN-нің Джаред Петти де ремастердің әлі де қызықты екенін және графиканың жақсаруын «керемет» деп атады, бірақ The Secret of Monkey Island ремастеріндегідей кеңес жүйесінің болмауы жаңа ойыншыларды ойыннан алшақтататынынан қорқады. USgamer үшін жазған Боб Мэки өткендегі ремастерленген ойындар ойыншылардың күтілімдерінің 1990 жылдардағы приключенческая ойындардың алтын дәуірінен бері қаншалықты өзгергенін көрсеткенін айтты, бірақ Day of the Tentacle Remastered «осы мәселелерден жоғары көтеріліп, уақытқа тәуелсіз туындыға айналды».