Кіріспе
Maniac Mansion — Lucasfilm Games компаниясы әзірлеген және шығарған 1987 жылғы графикалық оқиғалық видео ойын. Оқиғаның басты кейіпкері — Дейв Миллер деген жас жігіт, ол өзінің қыз досы Сэнди Пантсты ақыл-ойына әсер еткен метеордың құлдығына түсірген ақылсыз ғалымнан құтқаруға тырысады. Ойыншы нүктелік интерфейс арқылы Дейвті және оның алты ойналатын достарының екеуін ғалымның үйі арқылы жүргізеді, осы орайда олар жұмбақтарды шешіп, қауіптерден сақтануы керек. Ойынның сюжеті сызықтық емес, ойыншы таңдаған кейіпкерлерге байланысты ойын әртүрлі жолдармен аяқталуы мүмкін. Алғашқыда Commodore 64 және Apple II платформалары үшін шығарылған Maniac Mansion — Lucasfilm Games компаниясының өзіндік шығарған алғашқы өнімі болды. Ойынды 1985 жылы Рон Гилберт пен Гэри Винник ойлап тапқан, олар қорқынышты фильмдер мен B-фильмдердің клишелеріне негізделген комедиялық оқияны айтуды көздеген. Олар жобаны кодтауды бастамас бұрын қағаз бен қарындашпен ойналатын ойын ретінде жоспарлаған. Бұрынғы оқиғалық ойындар командалық жолға сүйенсе, Гилбертке мұндай жүйе ұнамады, сондықтан ол оны алмастыру үшін Maniac Mansion үшін қарапайым нүктелік интерфейсті жасады. Өндірісті жылдамдату үшін ол SCUMM деп аталатын ойын қозғалтқышын құрды, ол кейін LucasArts компаниясының көптеген ойындарында қолданылды. Шығарылғаннан кейін Maniac Mansion бірнеше платформаға көшірілді. Nintendo Entertainment System үшін жасалған нұсқа Nintendo of America компаниясының ойын балаларға жарамсыз деп санағанына байланысты қайта өңдеуден өтті. Maniac Mansion сыншылар тарапынан жоғары бағаланды: сыншылар оның графикасын, кескіндерін, анимациясын және юморын жоғары бағалады. Жазушы Орсон Скотт Кард оны «компьютерлік ойындардың әңгіме айту өнеріне айналуына» жасалған қадам деп атады. Ол көптеген оқиғалық ойындарға әсер етті, ал оның нүктелік интерфейсі жанрдағы стандартты мүмкіндікке айналды. Ойынның табысы Lucasfilm компаниясын Sierra On Line сияқты оқиғалық ойындар студиясының бәсекелесі ретінде бекітті. 1990 жылы Maniac Mansion Юджин Леви жазған және Джо Флаэрти ойнаған үш маусымдық телесериалға бейімделді. Ойынның жалғасы — Day of the Tentacle 1993 жылы жарық көрді.
the video game
Maniac Mansion is a 1987 graphic adventure video game developed and published by Lucasfilm Games. It follows teenage protagonist Dave Miller as he attempts to rescue his girlfriend Sandy Pantz from a mad scientist, whose mind has been enslaved by a sentient meteor. The player uses a point and click interface to guide Dave and two of his six playable friends through the scientist's mansion while solving puzzles and avoiding dangers. Gameplay is non linear, and the game must be completed in different ways based on the player's choice of characters. Initially released for the Commodore 64 and Apple II, Maniac Mansion was Lucasfilm Games' first self published product. The game was conceived in 1985 by Ron Gilbert and Gary Winnick, who sought to tell a comedic story based on horror film and B movie clichés. They mapped out the project as a paper and pencil game before coding commenced. While earlier adventure titles had relied on command lines, Gilbert disliked such systems, and he developed Maniac Mansions simpler point and click interface as a replacement. To speed up production, he created a game engine called SCUMM, which was used in many later LucasArts titles. After its release, Maniac Mansion was ported to several platforms. A port for the Nintendo Entertainment System had to be reworked heavily, in response to Nintendo of America’s concerns that the game was inappropriate for children. Maniac Mansion was critically acclaimed: reviewers lauded its graphics, cutscenes, animation, and humor. Writer Orson Scott Card praised it as a step toward "computer games [becoming] a valid storytelling art". It influenced numerous graphic adventure titles, and its point and click interface became a standard feature in the genre. The game's success solidified Lucasfilm as a serious rival to adventure game studios such as Sierra On Line. In 1990, Maniac Mansion was adapted into a three season television series of the same name, written by Eugene Levy and starring Joe Flaherty. A sequel to the game, Day of the Tentacle, was released in 1993.
Шолу
Maniac Mansion – ойыншы кейіпкерлерді екі өлшемді ойын әлемінде басқарып, жұмбақтарды шешу үшін нүктелік интерфейсті қолданатын графикалық приключенческая ойын. Ойыншы экранның төменгі жартысындағы мәзірден "Жаяу жүру" және "Құлыптан босату" сияқты он бес әрекет командасын таңдай алады. Ойынды кейіпкерлердің кез келген комбинациясымен аяқтауға болады; бірақ көптеген жұмбақтарды белгілі бір кейіпкерлер ғана шеше алатындықтан, топтың құрамына байланысты әртүрлі жолдар таңдалуы керек. Maniac Mansion ойынында Ron Gilbert қосымшалаған, оқиғаны дамыту және экраннан тыс оқиғалар туралы ойыншыға хабар беру үшін ойынды үзуге арналған кинематографиялық сахналар бар. Жасыл шатырдан басқа, сарайдағы тұрғындар жауыздар және олар ойыншы кейіпкерлерін түрмеге тастайды немесе кейбір жағдайларда көргенде өлтіреді. Кейіпкердің біреуі өлгенде, ойыншы қалған үш таңдалған кейіпкермен ойынды жалғастыруы керек; егер барлық кейіпкерлер өлтірілсе, ойын аяқталады. Maniac Mansion ойынында кейіпкерлердің таңдалуына, аман қалуына және олардың іс-қимылдарына байланысты бес түрлі аяқталу мүмкіндігі бар.
Тұжырымдама
[[File:Ron Gilbert PAX 2009. jpg|thumb|upright|alt=Қоңыр шашты, ашық қоңыр клеткалы көйлек киген адам қара фонда трибунаның артында тұр.|Рон Гилберт (суретте) «Maniac Mansion» ойынын Гэри Винникпен бірлесіп жазды және жобалады; екеуі де головоломкалар мен графикалық квест ойындарының жанкүйерлері болды. Гилберт өткен жылы «Koronis Rift» ойынына бағдарламашы ретінде жұмысқа қабылданды. Гилберт пен Винник жобаны бірлесіп жазды және жобалады, сонымен қатар Гилберт бағдарламалаумен, ал Винник визуалдық жағымен жеке жұмыс істеді. Екеуі де B санатқа жататын қорқынышты фильмдерді ұнатып, қиял-ғажайып үйге орналасқан комедиялық қорқынышты ойын жасауға шешім қабылдады. Гилберт пен Винник үшін сюжет пен кейіпкерлер басты назарда болды. Олар ойынның актерлік құрамын достары, отбасы мүшелері, таныстары мен стереотиптерге негіздеді. Мысалы, Винниктің қатыны Рей «Razor» кейіпкеріне шабыт берді, ал Дейв пен Венди, тиісінше, Гилберт пен Lucasfilm қызметкері Венди болды. «Maniac Mansion» ойынының тарихы мен құрылымы кодтау басталғанға дейін жасалған. Жобаның алғашқы нұсқасы қағаз бен қарындашпен ойналатын ойын болды, онда үйдің жоспары ойын тақтасы ретінде пайдаланылды, ал карталар оқиғалар мен кейіпкерлерді бейнеледі. Дэвид Фокс жазған ойынның диалогтары бағдарламалау басталғаннан кейін ғана жасалды. Ол жаңа ойын қозғалтқышын жасау қажет деп шешті. Lucasfilm қызметкері Чип Морнингстар қозғалтқыштың негізгі кодын жасады, содан кейін Гилберт оны дамытты. Гилберт көптеген квест ойындарында қолданыла алатын, оларды жасауға кететін уақытты қысқартатын жүйе жасағысы келді. Жобаның сызықтық емес головоломка дизайнынан кейін команда ойыншы күтпеген жерден ойынды аяқтай алмайтын жағдайларды болдырмау үшін күресті. Бұл қиындықтың салдарынан Гилберт былай деп түсіндірді: «Біз үнемі барлық аяқтарды алып тастап, үш кейіпкерді, тіпті кейде бір ғана кейіпкерді таңдауға деген құмарлықпен күресіп жүрдік». Lucasfilm Games-те тек бір ғана ойын тестілеушісі болды, және көптеген тұйық жолдар байқаусыз қалды. цитаталық блок | ені = 30% | туралану=орталық | цитата=Сол кездегі барлық квест ойындары жазуды талап етті, және бұл түсінікті, өйткені олардың көпшілігі мәтінге негізделген. Бірнеше ойын, әсіресе Sierra ойындары, графикасы бар болса да, олар әлі де жазуды қажет етеді. Мен мұны ешқашан түсінбедім және ол тек жартылай ғана жасалғандай сезілді.|ресурсы=Рон Гилберт оқиғалы ойындардағы сол кездегі жалпы енгізу әдісі туралы Фокс Lucasfilm-тің бұрынғы «Labyrinth: The Computer Game» ойынын оңайлатуға ұқсас әрекет жасады және Гилберттің айтуынша, «Maniac Mansion» интерфейсінің барлық тұтастығын ойлап тапты. Бастапқыда 40 команданы енгізу жоспарланған, бірақ олардың саны біртіндеп 12-ге дейін қысқарды. Ойын 1987 жылдың қазан айында Commodore 64 және Apple II үшін шығарылды. Lucasfilm Games-тің бұрынғы өнімдерін сыртқы компаниялар шығарған болса, «Maniac Mansion» өзін-өзі жариялады. Компания ойынның таңбасын жасау үшін Винник танысы Кен Маклинді жалдады. Гилберт пен Винник маркетинг бөлімімен бірлесіп, артқы мұқабаның дизайнын жасады. Сондай-ақ, екеуі де кеңестер, ақиқат және әзіл-қалжыңдар бар қосымшаны жасады. 1990 жылдың қыркүйегінде Jaleco компаниясы «Maniac Mansion» ойынының американдық нұсқасын Lucasfilm Games компаниясы Realtime Associates компаниясымен бірлесіп жасаған NES-тің алғашқы ойыны ретінде шығарды. Жалпы, бұл порт жапондық нұсқаларға қарағанда бастапқы ойынға әлдеқайда жақын деп саналады. Компания басшылығы басқа жобалармен айналысты, сондықтан қызметкер Дуглас Крокфорд оны басқаруға ерікті түрде келгенше, портқа аз көңіл бөлінді. Команда порт үшін «NES SCUMM» деп аталатын SCUMM қозғалтқышының модификацияланған нұсқасын қолданды. Графиканы NES дисплейінің ажыратылымына сәйкес келтіру үшін толығымен қайта салу қажет болды. «Maniac Mansion» ойынының Commodore 64 үшін әзірленуі кезінде Lucasfilm сценарийдегі лас сөздерді цензуралады: мысалы, диалогтың алғашқы жолы «Шытыр бас болма» «Ту бас болма» деп өзгертілді. Әрбір картриджде деректерді сақтау үшін резервтік батарея орнатылған. Nintendo портты 1990 жылдың басында ресми журналы арқылы жариялады, ал сол жылдың соңында қосымша ақпарат берді. Хэмстерді микротолқынды пешпен қыздыру мүмкіндігі ойынның ішінде қалды, Крокфорд цензураның қарама-қайшылықты критерийлерінің мысалы ретінде келтірді.
Қабылдау
Retro Gamer басылымының Стюарт Хант айтуынша, Maniac Mansion сыншылардан жоғары баға алды. Дегенмен, Рон Гилберт бұл ойынның коммерциялық тұрғыдан «үлкен сәттілікке ие болмағанын» атап өтті. 2011 жылы Хант «көбінесе культты классикаға тән болатындай, оның танымалдылығы бірте-бірте артқан» деп жазды. Commodore пайдаланушылары Билл Сколдинг және Zzap!64 журналының үш рецензенты ойынды The Rocky Horror Picture Show-пен салыстырды. Сонымен қатар, Psycho, 13-ші жұма, Техас тізбекті аралау, Адамс отбасы және Скуби Ду сияқты фильмдермен де салыстырулар жасалды. Compute! журналында Орсон Скотт Кард ойынның юморын, көркемдік әңгімелеуін және зорлық-зомбылықтың болмауын жоғары бағалады. Ол оны «керемет» деп атап, Lucasfilm компаниясының «компьютерлік ойындарды әңгіме айту өнерінің толыққанды түріне айналдыруға» жасаған тырысының нәтижесі деді. Maniac Mansion ойынын Lucasfilm компаниясының «жетістікке жеткен ойыны» деп сипаттаған Asimov's Science Fiction журналының Мэтью Кастильо «B-фильмдерге» тән қорқынышты элементтерін, кескіндерді және графикалық шешімдерді мақтады. Неміс журналы Happy Computer ойынның «нүктелеп басу» интерфейсін жоғары бағалап, оны ICOM Simulations компаниясының Uninvited ойынымен салыстырды. Басылым Maniac Mansion ойынының графикасын, жаңашылдығын және жалпы қызығушылық тудыратынын атап өтті: жазушылардың бірі оны осы уақытқа дейін шығарылған ең жақсы оқиғалық ойын деп атады. Кейін Happy Computer Maniac Mansion ойыны үш ай бойы Батыс Германиядағы ең көп сатылған видео ойын болғанын хабарлады. Ойынның юморы Zzap!64 журналынан мақтау алды, оның рецензенттері «нүктелеп басу» басқаруын «тамаша» деп, ал жалпы пакетті «жаңашыл және жетілдірілген» деп сипаттады. Questbusters: The Adventurer's Newsletter журналының Шей Аддамс Maniac Mansion ойынының интерфейсін Labyrinth: The Computer Game ойынынан артық көрді. Ол бұл ойынды Lucasfilm компаниясының ең жақсы туындысы деп санай отырып, Commodore 64 және Apple II пайдаланушыларына, сондай-ақ Sierra On Line сияқты жақсы графикасы бар ойындарды іске қоса алмайтындарға ұсынды. ACE журналының авторы ойынның анимациясы мен тереңдігіне риза болды, бірақ мәтіндік квесттердің жанкүйерлері ойынның қарапайымдылығына көңіл бөлмеуі мүмкін екенін атап өтті.
Порттар
1988 жылы PC Computing журналы Maniac Mansion компьютерлік ойынының оқиғасының әдемі екенін, бірақ анимациясы "B класты" екенін жазды, сонымен қатар "нәтиже Джордж Лукастан күткен әсерден кем" деген қорытынды жасады. The Games Machine журналының MS DOS және Atari ST нұсқаларын қараған рецензенты Maniac Mansion ойынын "қызықты ойын" деп атады, ол құрылымдық жағынан кейінгі LucasArts ойындарынан артық еді. Автор жол табудың нашар екенін байқап, дыбыстауын ұнатпады. Computer Gaming World журналының Чарльз Ардай ойынды "күлкі мен шиденнің қажетті және нәзік тепе-теңдігін тапқаны үшін мақтады, мұндай тепе-теңдік көптеген комедиялық қорқыныш фильмдері мен романдарда кездеспейді". Ол басқару жүйесінің шектеулі мүмкіндіктерін атап өткенімен, оны "қазірге дейін ойлап табылған ең ыңғайлы жүйелердің бірі" деп атады. Maniac Mansion ойынының Amiga нұсқасын шыққаннан кейін төрт жыл өткен соң қараған Simon Byron (The One Amiga) ойынның "әдемілігі мен әзіл-қалжыңын" сақтағанын бағалады, бірақ көркемдік стилі соңғы ойындармен салыстырғанда "әдемі емес" болып кеткенін айтты. Amiga Format журналының Stephen Bradley ойынды көшірме деп тапты, бірақ оның "көрнекі әзілдерінің көптігін" байқады, сондай-ақ: "Қызығы, біраз уақыттан соң қызықты бола бастайды" деді. Германияның Amiga Joker журналынан Michael Labiner Maniac Mansion ойынын жүйе үшін ең жақсы оқиғалық ойындардың бірі деп санады. Ол графикадағы ұсақ кемшіліктерді, мысалы, шектеулі түс палитрасын атап өтті, бірақ ойынның өзі бұл кемшіліктерді толықтырады деп мәлімдеді. Швецияның Datormagazin журналына жазған Ingela Palmér Amiga және Commodore 64 нұсқаларының Maniac Mansion ойынының шамалы ерекшеленетінін айтты. Ол екі нұсқаның графикасы мен ойын процесін сынады, бірақ ойынның өте қызықты екенін сезінді. Entertainment Weekly журналы NES нұсқасын қарап, оны сол маусымдағы ең жақсы 20 ойынның бірі деп атады: "Графика жақсы, ал музыка Nintendo-ның ең қарапайым дыбысталуы, бірақ Maniac Mansion сюжеті бұл кемшіліктерді жеңуге жетеді. Бұл командалық ойында компьютерлік хиттен алынған үш дос зұлым сарайға кіріп, бірнеше ақылға сыймас сюжеттермен айналысады". Британдық Mean Machines журналы ойынның презентациясын, ойнауға қолайлылығын және қайта ойнау құндылығын мақтады. Басылымда графиканың егжей-тегжейсіздігі және "құлақты жаралайтын әуендер" туралы да айтылды. Журналдың Julian Rignall Maniac Mansion ойынын Shadowgate ойынымен салыстырды, бірақ ол біріншісінің басқаруын және "ескертпестен өлімге ұшырамайтын жағдайлардың" болмауын артық көрді. Edge журналы ретроспективті мақалаларында NES нұсқасын "біршама әлсіздетілген" деп атады, ал GamesTM оны "жаман атқа ие" және "күшті цензураланған" деп сипаттады. Екі компания Atlantis Films компаниясымен бірлесіп, ойынның атын алған ситкомды жасады, ол сол жылдың қыркүйек айында көрсетілді. Видео ойынына негізделген сериал Эдисон отбасының өмірін көрсетеді және доктор Фред рөлін Джо Флаэрти сомдайды. Жазушылар тобын Юджин Леви басқарды. Гилберт кейінірек сериалдың идеясы өндіріс барысында өзгергенін, алдымен ойынның сюжетінен мүлдем өзгеше болғанын айтты. Time журналы оны жылдың ең жақсы жаңа сериалдарының бірі деп атады. Entertainment Weekly журналынан Ken Tucker Флаэртидің әзіл-қалжыңын ескере отырып, сериалды The Family Channel арнасында көрсету туралы шешімді дұрыс па екеніне күмәнданды. "Day of the Tentacle" ойынының жалғасы 1993 жылы шықты.
Тиімділігі мен мұрасы
2010 жылы GamesTM қызметкерлері Maniac Mansion-ды графикалық оқиға жанрының ойындылығын өзгерте түскен "маңызды" атау деп атады. Журналдың пікірінше, синтаксисті дұрыс жазу қажеттілігін жою ойыншыларға оқиға мен жұмбақтарға назар аударуға мүмкіндік берді, бұл ойнауды ыңғайлы әрі қызықты етті. GameSpy-дың Кристофер Буэхелер бұл ойынның жанрдың кейінгі сәнділігіне және коммерциялық табысына үлес қосканын айтты. Керісінше, жазушы Марк Дери ұрланған шаруа қызын құтқару мақсатының жағымсыз гендерлік стереотиптерді күшейтетінін дәлелдеді. Lucasfilm командасы Maniac Mansion-нан алған тәжірибелерін пайдаланып, келесі ойындарда бұрынғыдан да жоғары деңгейге көтерілді. Ойынның табысы Lucasfilm-ті оқиғалық ойындардың жетекші өндірушілерінің бірі ретінде бекітті: Бұл пікірді Рид та разделял, ол Maniac Mansion "ойын тарихындағы тартымды кезеңді бастады" деді, ол зиялылық, жаңашылдық және стильге толы болды. 2011 жылы Ричард Коббет Maniac Mansion-ды "қазірге дейін жасалған ең күрделі және маңызды оқиғалық ойындардың бірі" деп атады. Retro Gamer 2006 жылы оны Commodore 64 ойындарының ондығына қосты, ал IGN кейіннен оны LucasArts-тың ең жақсы оқиғалық ойындарының бірі деп таныды. NES нұсқасының жарық көргеніне жеті жыл өткен соң, Nintendo Power оны барлық уақыттағы ең жақсы 61-ші ойын деп атады. Басылым 2008 жылы оны NES-тің ең жақсы 16-шы ойыны деп таныды. Ойынның ерекшелігі мен тапқыр сценарийі Nintendo Power-мен жоғары бағаланды: 2010 жылы журналдың Крис Хоффман бұл ойынның "басқа ештеңеге ұқсамайды – әдемі юмор мен әрбір жұмбаққа бірнеше шешім бар оқиғалық ойын" деді. Өзінің шолуларында Nintendo Power бірнеше рет хомякты микротолқынды пеште пісіру мүмкіндігін атап өтті. Maniac Mansion жанкүйерлері кейіпкерлерінің фан-арттарын жасады, сымбатты тақырыбында косплейге қатысты және ойынның киноға бейімделуінің трейлерін түсірді. 2004 жылдың соңына қарай ремейк 200 000-нан астам жүктемеге ие болды. Немец дамытушысы Vampyr Games үш өлшемді графикасы бар Meteor Mess ремейкін жасады, ал 2011 жылы Германиядағы тағы бір топ Day of the Tentacle стиліндегі ремейк жасады. Жанкүйерлер Maniac Mansion негізінде эпизодтық ойын сериясын жасады. Гилберт өзінің графикасы мен геймплейі жағынан The Secret of Monkey Island: Special Edition және Monkey Island 2 Special Edition: LeChuck's Revenge сияқты ресми ремейк жасалғанын көргісі келетінін айтты. Ол сондай-ақ Джордж Лукастың түпнұсқа "Жұлдызды соғыстар" трилогиясының жақсартылған ремейктеріне байланысты оның сапасы туралы күмән білдірді. 2017 жылдың желтоқсанында Lucasfilm компаниясын сатып алғаннан кейін LucasArts ойындарына құқық алған Disney, Maniac Mansion-ды ScummVM виртуалды машинасының үстінде жұмыс істейтін түрлі цифрлық дүкендерде жариялады. NES және PC нұсқаларының физикалық қайта шығарылымдары Limited Run Games арқылы жарық көреді. Видео ойынының негізгі сюжетін пародиалайтын мюзикл, Mansión Maniática, Пабло Флорес Торрес 2023 жылы Аргентинада көрсетілді.
Maniac Mansion enthusiasts have drawn fan art of its characters, participated in tentacle themed cosplay and produced a trailer for a fictitious film adaptation of the game. By the end of 2004, the remake had over 200,000 downloads. A remake with three dimensional graphics called Meteor Mess was created by the German developer Vampyr Games, and, as of 2011, another group in Germany produced one with art direction similar to that of Day of the Tentacle. Fans have created an episodic series of games based on Maniac Mansion. Gilbert has said that he would like to see an official remake, similar in its graphics and gameplay to The Secret of Monkey Island: Special Edition and Monkey Island 2 Special Edition: LeChuck's Revenge. He also expressed doubts about its potential quality, in light of George Lucas's enhanced remakes of the original Star Wars trilogy. In December 2017, Disney, which gained rights to the LucasArts games following its acquisition of Lucasfilm, published Maniac Mansion running atop the ScummVM virtual machine to various digital storefronts. Physical re releases of the NES and PC versions are scheduled for release by Limited Run Games. A musical that parodied the main arc of the video game, Mansión Maniática, Pablo Flores Torres was released in Argentina in 2023.