Кіріспе

Санитарий – бастапқыда Microsoft Windows үшін шығарылған, нүктелі-басу (point and click) ойналатын психологиялық қорқыныш ойыны. Оны DreamForge Intertainment әзірледі, ал 1998 жылы ASC Games баспасы жариялады. Ойын коммерциялық тұрғыдан сәтті болды, шамамен 300 000 дана сатылды. 2015 жылы iOS және Android құрылғыларына портталды.

Сюжет

Көлік апатынан кейін есінен танып қалған адам комадан оянып, беті толықтай байланған күйде, өзі кім екенін, қайдан келгенін, қалай осында келгенін есіне алмай, қирап қалған санаторийде жатқандығын көреді. Сол жердегілер оны "Макс" деп біледі. Жауап іздеу үшін санаторийдің дәліздерін тереңірек зерттеу барысында, Макс өзін әртүрлі құпиялы және керемет жерлерге көшірілгенін байқайды: тек қана деформацияланған балалар тұратын және "Ана" деп аталатын зұлым шетелдік тілігі бақылайтын шағын қалашық, шексіз мұхитпен қоршалған және кальмарға ұқсайтын бір тіліктен қорқып жүрген есі кеткен цирк, киборг-жәндіктер басып алған шетелдік ұя және құдай Кетцалькоатлдің оралуынан қираған ацтек ауылы. Әрбір оқиғадан кейін Макс санаторийге қайта оралады, шындық пен ойдан шығарылғанды араластырады, әр жолы естелігін қалпына келтіруге және санаторийдің басшысы, құпия доктор Морганның шындығын ашуға жақындайды. Ол бірнеше жыл бұрын кішкентай қарындасы Сараның қайтыс болғанын және оның осы санаторийге түсуінің нақты себебін еске алады. Макс өлімге әкелетін аурудың емін табуға жұмыс істеп жатқаны белгілі болады, бірақ оның қарсыласы Джейкоб Морганға бұл ұнамайды. Ол Макстің көлігін саботаж жасап, апатқа себепкер болды. Макс комада, арман әлеміне қамалған. Ол оянып, доктор Морганның қылмыстарын әшкерелеуі керек.

Ойын процесі

Ойын изометриялық перспектива мен плиткаланбаған 2D навигациялық жүйені қолданады. Әрбір әлем мен ортаның ерекше атмосферасы бар, ол нақты әлемді, ойдан туған әлемді немесе басты кейіпкердің екеуін де бейнелейді. Көп жағдайда, ойыншыға кейіпкер қазіргідегі әлемдегінің нақтылығы немесе Макстің қиялының өнімі екендігі белгісіз болады. Осы айқынсыздық ойындағы қорқыныштың көп бөлігін күшейтеді.

Марапаттар

PC нұсқасы «Компьютерлік ойындар әлемінің» 1999 жылғы Премьер сыйлықтарында «Үздік оқиға» сыйлығын Grim Fandango ойынымен тең бөлісті. Ойынды жасаған команда «осы ойын ештен келмей, жылдың ең қорқынышты, ең тартымды және ең жақсы айтылған оқиғасын ұсынды» деп жазды. «Компьютерлік ойындар стратегиясы плюс» 1998 жылғы үздік сыйлықтары, бесінші жылдық «PC Gamer» сыйлықтары, «GameSpot» 1998 жылғы ең жақсы және ең нашар сыйлықтары, «IGNPC» 1998 жылғы үздік сыйлықтары және Интерактивті өнер және ғылым академиясының (AIAS) 2-ші жылдық интерактивті жетістіктер сыйлығы – барлығы да сол PC нұсқасын 1998 жылғы ең жақсы оқиғалық ойын деп атады, бірақ ақырында осы сыйлықтар Grim Fandango ойынына бұйырды. «PC Gamer» командасы сол PC нұсқасының әдемі графикасы, қызықты тұлғалары және сауатты құрастырылған жұмбақтары бар екенін айтты.

Мұра

2013 жылы «Санитарий» ойынын жасаған команданың бағдарламашысы Kickstarter платформасында «Санитарийдің рухани мұрагері» деп жарияланған «Shades of Sanity» жобасын ұсынды. Алайда, жобаға қаржы жиналмады. 2015 жылы Оңтүстік Африкадан шыққан тәуелсіз «The Brotherhood» студиясы Kickstarter арқылы «Stasis» атты приключенческая ойынды шығарды. Бұл ойын «Санитариймен» салыстырылады. 2015 жылдың 29 қазанында DotEmu компаниясы ойынның iOS нұсқасын сенсорлық басқару, динамикалық кеңес жүйесі, жетістіктер және автоматты сақтау мүмкіндігімен бірге шығарды. 2022 жылдың 1 тамызында ScummVM бастапқы Windows ойын файлдарын қолдау арқылы «Санитарий» ойынын ойнауға мүмкіндік берді, соның арқасында ScummVM қолдайтын түрлі платформаларда ойнауға болады.