Кіріспе

1968 жылы Барри Ширдің түсірген фильмі

"Жайлоң көшеде" – Барри Ширдің режиссерлік жұмысымен жасалған, Кристофер Джонс, Халл Холбрук және Шелли Винтерс бас рөлдерде ойнаған 1968 жылғы американдық антиутопиялық комедиялық драма. Роберт Томның "Барлығы болған күн, балам!" атты әңгімесі негізінде түсірілген бұл фильмді "American International Pictures" компаниясы таратқан. "Абсурдты" және "ескерту беруге лайық" деп сипатталған фильм "Оскар" сыйлығының "Ең жақсы монтаж" номинациясына ие болды және 1960-шы жылдардың контрмәдениетінің культты фильміне айналды.

Сюжет

Халық сүйікті рок әншісі және болашақ революционер Макс Фрост Макс Джейкоб Флатоу-младший болып дүниеге келді. Оның қоғамға жасаған алғашқы зорлық әрекеті – отбасының жаңа машинасының жарылуы болды. Фросттың тобы, "Троуперлер", Беверли-Хиллстегі алып үйінде оның әйелдері және басқаларымен бірге тұрады. Топ құрамында оның 15 жасар гениалды адвокаты Билли Кейдж жетекші гитарада, бұрынғы бала актер және сүйіктісі Салли Лерой клавишатурада, иінтірек қолы бар Абрахам Салтин бас гитара мен трубада, ал антрополог Стэнли Икс барабанда ойнайды. Макстің тобы халықтың 52 пайызы 25 жасқа дейін екенін, яғни жастар елде басымдық құрайтынын айтатын әнді орындайды. Сенатқа үміткер Джонни Фергус, сайлау науқанында дауыс беру жасын 21-ден 18-ге төмендетуді ұсынып, Максті теледидардағы саяси митингіде ән салуға шақырғанда, ол және "Троуперлер" пайда болады. Бірақ Макс баршаны таң қалдырып, дауыс беру жасын 14-ке дейін төмендетуге шақырады, содан кейін "Он төрт немесе күрес!" атты импровизациялық әнімен шоуды аяқтайды және демонстрацияға шақырады. Макстің жанкүйерлері мен мыңдаған басқа да жастар әрекетке келіп, 24 сағат ішінде АҚШ қалаларында наразылықтар басталады. Фергустың кеңесшілері оның Максті айыптауын қалайды, бірақ ол демонстрацияларды қолдауға және науқанын өзгертуге келіседі, егер Макс және оның тобы келісімге келсе, дауыс беру жасын 15 жасқа дейін қабылдаса, заңды сақтаса және наразылық білдірушілерге үйлеріне бейбіт түрде қайтуға шақырады. Макс келіседі, екеуі бірге теледидарда және келесі күні жеке кездесуде "Он бес және дайын" деген аз қорқынышты ұранды қолданады. Көптеген штаттар наразылықтардан кейін бірнеше күн ішінде дауыс беру жасын төмендетуге келіседі, ал Макс Фрост пен "Троуперлер" Джонни Фергустың сайлауға дейін үгіт-насихат жұмыстарын жүргізеді, ол көп дауыспен жеңіске жетеді. Сенаттағы орнын иеленген Фергус Фрост пен оның жандардың енді кетіп қалуын тілейді, бірақ олар Вашингтон саясатына араласады. Салли Леройдың туған округінен конгрессмен кенеттен қайтыс болғанда, топ оны арнайы сайлауға түсіреді, ал Салли – топтың ең үлкені және кеңсеге түскен жалғыз толыққанды жастағы мүшесі – жаңа жасөспірімдер блогының дауысымен Конгреске сайланады. Салли ұсынған алғашқы заң жобасы – ұлттық саяси лауазымдарға түсу үшін жас талаптарын 14 жасқа дейін төмендету және "Он төрт немесе күрес!" жаңа кезеңге енді. Конгресс бірлескен отырысын шақырады, ал Фергустың ұлы Джимми қосылған "Троуперлер" Вашингтонның су қорына ЛСД қосып, барлық сенаторлар мен өкілдерге жасөспірімдермен бірге болу арқылы дауыс беруді өздеріне бұрады. Жасөспірімдер үкіметтің бағын өздеріне қаратуы немесе оған қауіп төндіруі мүмкін болғандықтан, "Ескі гвардия" (40 жастан асқандар) Максті президенттікке түсуге шақырып, өзгеретін жағдайға оның (олардың) бақылауын орнатуға тырысады. Макс қайтадан келіседі, өзінің ренішін жасырып республикашыл ретінде сайлауға түседі, бірақ билікке келгеннен кейін ол ескі жақтастарына қарсы шығады. Отыз жастан асқандар міндетті түрде зейнеткерлікке шығады, ал 35-тен асқандар тұтқындалып, "қайта тәрбиелеу лагерлеріне" жіберіледі және тұрақты түрде ЛСД дозасына ұшыратылады. Фергус Макстің ниетінен айнытуға тырысып, оның шешілмеген ата-аналарымен байланысады және оны өлтіруге әрекет жасайды. Бұл әрекет сәтсіз аяқталып, ол қалған отбасымен бірге Вашингтондан қашып кетеді, бірақ олар көп ұзамай тұтқындалады. Жастар АҚШ-ты саяси және экономикалық жағынан басқарып, әлемнің барлық ірі елдерінде ұқсас төңкерістер болып жатыр. Макс әлемдегі әскерлерді алып тастайды (оларды іс жүзінде "жас полициясына" айналдырады), компьютерлер мен дарынды жандарды жалпы ұлттық өнімге жауапты етеді, Үшінші әлем елдеріне артық астықты тегін жібереді, ФБР мен Құпия қызметті таратып, "әлем бұрын-соңды білмеген ең шын мәнінде гедонистік қоғамның" басшысы болады. Бірақ соңында Макс пен оның серіктері күтпеген жақтан, яғни жасөспірімге дейінгі балалардан ұрпақтар аралық соғысқа тап болуы мүмкін. Бір қыз Макстің жасын білгенде (қазір ол 24 жаста) "Ол қарт!" деп келекелейді. Кейін Макс бірнеше баланың үй жануары болған ракушканы өлтіріп, олардың жастығы мен күшсіздігін мазақтап, балалардың бірі: "Біз 10 жастан асқандардың бәрін бизнестен шығарамыз" деп шешеді.

Өндіріс жазбалары

Фильм 20 күнде аяқталды. Режиссер Кеннет Боузердің сөзіне қарағанда, Кристофер Джонс кейін ойнаған рөл бастапқыда фолк әншісі Фил Оксқа ұсынылған. Окс сценарийді оқығаннан кейін ұсыныстан бас тартып, оқиға сол дәуірдегі жастардың қарсы мәдениетінің шынайы мәнін бұрмалап көрсеткенін айтты.

Музыка

Саундтрек альбомы Tower Records дүкенінде жарық көрді және Billboard чарттарында 12-орынға дейін көтеріліп, сәтті болды. Саундтрек пен фильмнен алынған "Shape of Things to Come" (әндер авторы Барри Манн мен Синтия Вейл жазған) әні, Max Frost and the Troopers тобының орындауында, сингл ретінде ("Free Lovin' " әнімен бірге) шығарылып, хитке айналды, Billboard чартында 22-орынды иеленді.

Қабылдау

"Rotten Tomatoes" веб-сайтында "Жабайы көшелер" фильмі 21 сыншының пікіріне сүйене отырып, 67% мақұлдау рейтингіне ие, орташа бағасы 10-нан 5,8. "Chicago Sun Times" газетінің Роджер Эберт "Жабайы көшелер" фильмін 1967 жылғы "Privilege" фильмімен теріс салыстырды, екеуі де поп-идолдарға табынуды қоздыратын саясат туралы айтады. Екі жұлдызды баға бергеніне қарамастан, ол біріншісі тиімдірек екенін мойындады, себебі ол жасөспірімдер аудиториясын жақсырақ түсінеді. Ол: "Бұл ақымақ фильм, бірақ ол ең қарапайым, тікелей түсінікпен жеткізеді" деді. "The New York Times" басылымының Рената Адлер бұл фильмді "соңғы кездегі жылдың ең жақсы американдық фильмі" деп мақтап, оны 1967 жылғы "The Battle of Algiers" фильмімен салыстырды.

Шығару

"Жолдардағы жабайы" кинотеатрларда 1968 жылы көрсетілді. Оның сюжеті сол кездегі өзекті мәселелердің абсурдқа дейін асырылған бейнесі болды, және 1968 жылы – көптеген жанжалдарға толы сайлау жылында (Вьетнам соғысы, әскерге шақыру, азаматтық құқықтар, халық санының өсуі, көтерілістер мен кісі өлтірулер, сондай-ақ бейбіт уақытта туған буын ересек болуы) қатты әсер етті. "Барлығы болған күн, балам!" деген атпен жарық көрген түпнұсқа әңгіме авторы тарапынан кітап көлеміне дейін кеңейтіліп, "Pyramid Books" баспасында жұқа қағаздан жасалған кітап ретінде жарияланды. 1969 жылы Фред Р. Фейтшанс-младший мен Ив Ньюман осы фильмдегі жұмыстары үшін "Оскар" сыйлығының "Ең жақсы монтаж" номинациясына ұсынылды. "Жолдардағы жабайы" 1980-жылдардың соңында VHS форматында шығарылды, ал 2005 жылы DVD форматында, "Midnite Movies" дискісінде 1971 жылғы "Gas s s s" фильмімен бірге жарық көрді.