Кіріспе

1975 жылы түсірілген американдық сатирикалық музыкалық комедиялық драмалық фильм, Роберт Алтманның туындысы.

«Нэшвилл» – 1975 жылы Роберт Алтман режиссерлік етіп, өндірген американдық сатирикалық музыкалық комедиялық драмалық фильм. Фильмде Нэшвилл, Теннесси штатындағы кантри және госпел музыка индустриясымен айналысатын түрлі адамдардың тағдыры, «Жаңа партия» тікелей кандидаттығымен президенттікке таласып жатқан популисттік аутсайдерге арналған гала-концертке дейінгі бес күн ішіндегі оқиғалар баяндалады. «Нэшвилл» көбінесе ауқымдылығымен ерекшеленеді: фильмде 24 басты кейіпкер, бір сағаттан астам музыкалық нөмірлер және бірнеше сюжеттік желілер бар. Оның актерлік құрамында Дэвид Аркин, Барбара Баксли, Нед Битти, Карен Блэк, Рони Блэкли, Тимоти Браун, Кит Каррадин, Джеральдин Чаплин, Роберт ДоКуи, Шелли Дювалл, Аллен Гарфилд, Генри Гибсон, Скотт Гленн, Джефф Голдблум, Барбара Харрис, Дэвид Хейвард, Майкл Мерфи, Аллан Ф. Николлс, Дейв Пил, Кристина Рейнс, Берт Ремсен, Лили Томлин, Гвен Уэллс және Кинан Уинн секілді актерлер ойнаған. «Нэшвилл» сценарийін Роберт Алтманның көп жылдық серіктесі Джоан Теукесбери жазды, ол қалаға келген сырттан қараушы ретінде алған тәжірибесі мен жергілікті музыка индустриясын байқауына негізделген. Оның бастан өткерген бірнеше оқиғалары фильмде көрініс тапқан, бірақ Алтман түсіру кезінде көптеген қосымша көріністер мен сюжеттік желілерді импровизациялады. Фильм 1974 жылы Нэшвиллде түсірілді. «Нэшвилл» Paramount Pictures компаниясымен 1975 жылдың жазында шығарылып, актерлік құрамы (әсіресе Блэкли мен Томлин), сахналық безендірілімі және саундтрегі үшін мақтауға ие болды. Фильм көптеген марапаттарға ие болды, соның ішінде бес «Оскар» номинациясы, оның ішінде «Үздік фильм», «Үздік режиссер», «Үздік қосалқы актриса» (Рони Блэкли мен Лили Томлин үшін) және Кит Каррадиннің «I’m Easy» әні үшін «Үздік түпнұсқа ән» номинациясын жеңіп алды. Фильм барлығы 11 «Алтын глобус» сыйлығына ұсынылды, бұл бір фильм алған ең көп номинация болып табылады. Содан бері ол Алтманның шедевр туындысы және барлық уақыттағы ең ұлы фильмдердің бірі саналады. 1992 жылы фильм АҚШ Ұлттық кино реестріне «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар» деп танылып, Конгресс кітапханасымен сақтау үшін таңдалды.

Сюжет

Хал Филип Уокер, 1976 жылғы АҚШ президенттік сайлауында «Жаңару партиясының» үміткері, Нэшвиллге қайырымдылық кешіне келеді. Осы уақытта жақын жердегі студияда екі жазу сессиясы өтеді: бір бөлмеде ел жұлдызы Хейвен Гамильтон Екі жүз жылдық мерекеге арналған патриоттық ән жазады, ал көрші бөлмеде ақ нәсілді госпел әншісі Линнея Риз тарихи афроамерикандық Фиск университетінің «Jubilee Singers» тобымен ән жазады. Опал, өзін BBC үшін деректі фильм түсіріп жатыр деп мәлімдеген ағылшын әйел (бірақ ол British Broadcasting Company деп атайды), сессияларды тыңдауға тырысады. Сол күні кантри әншісі Барбара Джин Нэшвиллге қайтып оралады, көрермендер оның күйік салғаннан зардап шеккенін айтады (бірақ бұл жүйкелік бұзылу мен психиатриялық ауруханада болуы мүмкін). Оны Бери Филдтегі жергілікті индустрия элитасы, соның ішінде Хейвен мен оның серігі, түнгі клуб иесі Лейди Перл қарсы алады. Сондай-ақ, Барбара Джинге ғашық сержант Гленн Келли және гитарист Том мен әйелі Мэриден тұратын халықтық трио, олар альбом жазу үшін қалаға келген, қатысады. Темірқазық, «L.A. Joan» деген атпен танысқан Марта әуежайдан ағасы Гринмен күтіп алынады; ол өліп бара жатқан тәтесі Эстерді көру үшін келген, бірақ құпия түрде музыканттарды іздеуді жоспарлап отыр. Әуежайдағы кафеде афроамерикандық аспазшы Уэйд Кули және оның әріптесі, официант Сюлин әнші болу арманы туралы әңгімелейді. Барбара Джин аэропортта ыстықтан құлап түседі, ал қатысушылар әуежайдан шығып, көліктердің соқтығысуынан жолдан тыс қалады. Дүрлік-шарқын кезінде болашақ кантри әншісі Виннифред күйеуі Стардан қашады; Стар кейін скрипка қорабын алып келген Кенни Фрейзерді машинасына мінгізеді. Опал жол ағлағынан пайдаланып, Линнеямен, сондай-ақ афроамерикандық кантри әншісі Томми Браунмен сұхбат алады. Сол күні кешке Сюлин Лейди Перлдің клубында ашық микрофонға қатысады, әншілік қабілеті жоқ екенін көрсетеді. Осы уақытта Линнеяның күйеуі Дел Уолкердің саяси ұйымдастырушысы Джон Триплетті кешкі асқа шақырады. Ас ішу кезінде Линнеяның басты назары екі саңырау баласымен байланысуға бағытталған. Бірнеше апта бұрын Линнеямен кездескен Том үйге телефон соғып, оны кездесуге шақырады, бірақ ол одан бас тартады. Сол түні Гранд Оле Оприде Барбара Джинның орнына танымал әнші Конни Уайт өнер көрсетеді. Мэри Биллдің наразылығына қарамастан, Коннидің өнерін жіберіп алып, қонақ үйде Томмен жақындыққа барады. Ауруханада Барбара Джин өзінің менеджері күйеуі Барнеттпен Коннидің оны алмастыруы туралы дауласады, ол оны тағы да жүйкелік бұзылуға шалдыққан деп айыптайды. Жексенбі күні таңертең Лейди Перл, Уэйд және Сюлин католиктік миссаға қатысады, ал Линнея қара баптист шіркеуінің хорында ән салады. Аурухана шіркеуінде Барбара Джин мүгедектік креслосынан «Бақта» әнін шырқайды, ал Мистер Грин, сержант Келли және басқалар тыңдайды. Опал үлкен автокөлік қоймасынан өтеді, байқауларын магнитофонға жазады. Хейвен, Томми және олардың отбасылары автокөлік жарысына қатысады, онда Виннифред кішкентай сахнада ән айтуға тырысады, бірақ сәтсіз аяқтайды. Билл мен Мэри қонақ үй бөлмесінде дауласады, оларды Гала-кешінде өнер көрсету үшін шақырған Триплетт үзеді, ал Том шофер Норманнан есірткі алуға тырысады. Барбара Джин босатылғаннан кейін, ол Opryland USA-да өнер көрсетеді, бірақ әндер арасында сахнадан шығарылады. Оның нашар өнерін түзету үшін Барнетт оны Уолкердің гала-кешіне уәделейді. Осы уақытта Марта Кенниді ашуландырады, ол оның ағасының үйінде бөлме жалдап тұр, ол скрипка қорабын ашуға тырысады. Сол түні Лейди Перлдің клубында Линнея, Марта, Билл, Мэри, Опал, Норман және Уэйд ашық микрофонға қатысқандардың қатарында болады. Том «I'm Easy» әнін орындайды, Линнея қозғалып, оның бөлмесіне қайтады, онда олар жақындыққа барады. Том әйелдердің кездесуден кейін эмоционалды болуына дағдыланған, бірақ Линнея сыпайы, бірақ кейіннен оқшауланған. Ол Томның бөлмесін тастап кетеді, оның оны қызықтыруға және қызғануға тырысуына жол бермейді, оны ашуландырады. Осы арада, барлық ерлер Уолкердің қайырымдылық кешінде Сюлин нашар ән салғаны үшін сахнадан қуылды, Дель мен Триплетт оны гала-кешінде орын алу үшін стриптиз жасауға көндіреді. Кейінірек, мас Дель Сюлинге келеді, бірақ Уэйд оны құтқарады. Ол оған ән айта алмайтынын айтады және онымен бірге Детройтке келуге көндіруге тырысады; ол «Барбара Джинмен ән айтуға» бел буғандықтан, бас тартады. Келесі күні таңертең орындаушылар мен көрермендер Парфенонға Уолкердің гала-концертіне жиналады. Құрамында Хейвен, Барбара Джин, Линнея және оның хоры, Мэри мен Том, сондай-ақ Сюлин бар; Виннифред ән айтуға үміттенеді. Осы уақытта Мистер Грин мен Кенни галаға Мартаны іздеп келеді, ол тәтесі Эстердің жерлеуіне қатыспады, оны Биллмен бірге табады. Барбара Джин сахнада өнер көрсететін кезінде Кенни скрипка қорабынан тапанша шығарып, сахнаға оқ жаудыра бастайды. Барбара Джинге оқ тиеді; оқ Хейвеннің қолына сырғанап өтеді. Дүрлік-шарқын басталады. Келли Кенниді қарусыздандырады. Барбара Джин қанға батқан күйде сахнадан шығарылады (не өлген). Хейвен көрермендерді тыныштандыруға тырысып, ән айтуға шақырады, «Бұл Даллас емес» деп мәлімдейді. Жарақаттанғаннан кейін ол микрофонды Виннифредке береді, ол тартымды түрде «It Don't Worry Me» әнін орындауға кіріседі, содан кейін сахнадағы Линнеяның госпел хоры да қосылады.

Талдау және тақырыптар

1995 жылы "Американдық тоқсандық" журналында жарияланған ғылыми мақаласында Тринити колледжінің американдық зерттеулер профессоры Пол Лаутер фильмді "постструктуралистік теориялық мәтін" деп атап, "ол қарама-қайшылықты шақырып қана қоймай, оны құнды деп санайды және түйінделмеуге бағытталғандай" деді. Оның сөзіне göre, "фильмге қатысты түсіндірулер өте әртүрлі болды және бағалаулар қарама-қайшылыққа толы болды".

Танымалдар

Саухилл фильмнің "танымал мәдениетке құмарлықтың өзін-өзі жойлауымен" айналысатынын айтады және Нэшвиллді "мәдениет өзінің бейнесін жасайтын провинциалды Нью-Йорк немесе Голливуд" ретінде көрсетеді. Нэшвиллдің түпкі сценарийін Джоан Теуксбери жазды, ол Альтманмен бірнеше фильмде, соның ішінде "МакКейб пен Миссис Миллер" (1971) және "Бізге ұқсайтын ұрылар" (1974) фильмдерінде жұмыс істеген. Ол Альтманға "МакКейб пен Миссис Миллер" фильмін түсіруге кіріспес бұрын Нэшвиллде түсірілім жасау туралы ұсыныс жасаған; ол жағдайға қызығушылық танытып, 1973 жылдың күзінде Теуксбериді аймақты және оның тұрғындарын бақылау үшін Нэшвиллге жіберді. Теуксберидің саяхаты туралы күнделігі сценарийдің негізі болды, көптеген байқаулар аяқталған фильмге енді, мысалы, тас жолдағы жаппай соқтығысу. Дегенмен, Альтманның көптеген жобаларында болғандай, диалогтың көп бөлігі импровизацияланды, сценарий кейіпкерлердің әрекеттерін және сюжетті анықтайтын "жоспар" қызметін атқарды. Оңтүстік Калифорния университетінде оқытушы болып жұмыс істейтін Теуксбери өзінің сценарийін бірнеше рет қайта жазды. Түпкі нұсқада фильм Томның Нэшвиллге келгенге дейін Нью-Йорк қаласындағы көшедегі көрінісімен басталды. Теуксбери фильмді жазуға музыка индустриясының географиялық тұрғыдан "бөлініп кеткенін" байқағаннан кейін шабыттанды. Нэшвиллде кантри-вестерн жанры күрт өркендеді, бірақ [музыканттар] төлемдер мен бизнес келісімдер үшін Нью-Йоркке баруға мәжбүр болды. Теуксберидің сценарийінің ешқайсысында өлім көрінісі болған жоқ, бірақ "трагикалық аяқтамаға бейім" Альтман Барбара Джиннің финалда өлтірілуі туралы идеяны ұсынды. Альтман сондай-ақ президенттікке кандидат Хал Филип Уокер туралы саяси сюжетті ойлап тапты. Бұл сюжетке арналған саяси сөздер мен диалогтарды Альтманның әріптесі Томас Хал Филлипс жазды, оның ағасы Рубель Филлипс 1963 және 1967 жылдардағы Миссисипи губернаторы сайлауында Республикалық партиядан кандидат болған. Кит Каррадиннің кейіпкері Крис Кристофферсоннан шабыттанған деп есептеледі, ал Карен Блэктің Конни Уайт Линн Андерсон (фильм шыққаннан кейін оның жайлы жағымсыз пікір білдірген), Тэмми Уайнет және Долли Партонның жиынтығы ретінде ойластырылды. Басқа кейіпкерлер нақты адамдарға негізделген немесе олардан шабыт алған: Линнеа Альтманның "Бізге ұқсайтын ұрылар" (1973) фильмінде пайда болған және екі саңырау ата-анасы бар Луиза Флетчерден шабыт алды. Фильмнің басында Линнеамен бірге ән айтқан қара хор Фиск юбилейлік әншілеріне негізделген, бірақ фильмдегі орындаушылардың Фиск университетінің студенттері ме, әлде Нэшвиллде орналасқан қара нәсілдер аралық евангелистік хордың мүшелері ме екені даулы. Альтман сондай-ақ Хал Филип Уокер туралы түсініктеме беру үшін тележурналист Говард К. Смитты шақырды, оған өзінің ойдан шығарылған кандидатурасын қолдау немесе қарсылық білдіру үшін қалағанын айтуға нұсқады. "Сценарийді алғанда, мен қандай рөлге қарастырылғанымды білмедім", - деп еске алады Томлин. "Мен осы рөлдердің кез келгенін ойнай аламын деп ойладым. Тіпті жігіттерді де". Нед Битти Линнеяның заңгер күйеуінің рөлін ойнады. Роберт Дювалл бастапқыда елдің супержұлдызы Хейвен Гамильтон рөліне қарастырылған, бірақ Альтманның төмен жалақы ұсынысынан бас тартты. Оның орнына Альтман Генри Гибсонды рөлге алды. Альтман кантри супержұлдызы Хейвеннің Гарвардтан бітірген ұлы Бад Хамильтон рөлін ойнауға актер табуда қиындықтарға тап болды. Хейвен рөліне дайындалып жатқан Гибсон Санта-Моникада гитара сабақтарын ала бастады және гитара оқытушысы Дэвид Пилмен танысты, ол оған едәуір ұқсады. Пилмен кездескеннен кейін Альтман оны Бад рөліне таңдады.

Түсірілім

Фильм 1974 жылдың жазында Нэшвиллде, 2,2 миллион долларлық бюджетпен түсірілді. Маусымның соңында актерлер Нэшвиллге келе бастады: Каррадин мен Рейнс Лос-Анджелестен бірге саяхаттады, ал Битти келген соң, суретке түсіру барысында әйелімен бірге тұратын трейлерге орналасты. Битти фильм түсіруге дейін Алтман актерлерді жинаған кездесуді еске алды: "Боб бізді бұл бөлмеде жинады. Біз фильмді бастауға дайынбыз. Ол: "Қараңыз, сіздерге бұл қызықты болуын қалаймын. Біз есімізде сақтауымыз керек бір ғана нәрсе бар. Фильмдегі әрбір кейіпкер бір кейіпкерге ғашық. Осы кейіпкерлердің барлығы Барбара Джинге ғашық". Бірақ көп ұзамай Рони Блэкли фильмдегі барлық көрерменнің жек көретін жалғыз актрисасы болды". Суретке түсіру кезінде Альтман мен Блэкли оның кейіпкері туралы бірнеше рет дауласты, ал Блэкли кейде Альтманның наразылығына қарамастан, өз сахналарын қайта жазды. Фильмде көрсетілген орындардың ішінде Нэшвилл халықаралық әуежайы және сценарист Теукесбери саяхаттарында барып тұратын Нэшвилл клубы Exit/In бар. Каррадиннің кейіпкері "Мен оңаймын" әнін орындаған көрініс осы клубта түсірілді. Альтманның Нэшвиллдің шетіндегі шатырлы үйі Хейвен мен Леди Перлдің үйі ретінде қолданылды. Фильмдегі Парфенон ғимаратындағы төңкеріс көрінісі бастапқыда Райман аудиториясында өтуі тиіс еді. Алайда, Альтман жақында жабылып қалған Райман аудиториясына кіруге мүмкіндік таппағандықтан, орынды өзгертуге мәжбүр болды. Уокер, төңкеріс, саяси тақырып және Хейвен Гамильтон сияқты байланысты кейіпкерлер сценарийдің ең алғашқы нұсқаларында жоқ еді және түсірілім барысында сценарийге енгізілді. Фильмдегі барлық музыкалық көріністер нақты концерттік түсірілімдер. Барбара Джинге қатысты ауруханадағы көріністер жабылып қалған жергілікті ауруханада түсірілді, оның бір қабаты түсірілім үшін қайта жөнделді. Фильмдегі көбінесе массовкадағылардың барлығы да Нэшвилл тұрғындары болды. Олардың көпшілігі фильмге белсенді қатыспады, жай ғана актерлер мен түсірілім тобы түсіріп жатқан жерде болды. Жазу сессияларының шебері Ллойд Грин ("Мистер Нэшвилл Саунды") ашылу сахнасында сталь гитарада ойнап тұрғанын көруге болады. Оның жанында баспалдақ гитарамен танымал Джефф Ньюман банджода ойнап отыр.