Кіріспе

1979 жылғы американдық музыкалық драма фильмі, Боб Фоссе режиссерлік еткен

"All That Jazz" – Боб Фоссе режиссерлік еткен және Рой Шейдердің басты рөлде ойнаған 1979 жылғы американдық музыкалық драма фильмі. Роберт Алан Артур мен Фоссе жазған сценарий – Фоссенің биші, хореограф және режиссер ретіндегі өмірі мен мансабының шағылысқан жартылай автобиографиялық фантазиясы. Фильм Фоссенің 1975 жылғы Бродвей мюзиклі "Чикаго" қойылымын дайындап, сонымен бірге "Ленни" фильмін монтаждауға жасаған тынымсыз тырысынан шабыт алды. Фильм атауын сол қойылымдағы Кандер мен Эббтің "All That Jazz" әнінен алған. Фильм 1980 жылғы Канн кинофестивалінде "Алтын пальма" сыйлығын жеңіп алды ("Кагемуша" фильмімен тең бөлісті). 52-ші "Оскар" сыйлықтарында фильм тоғыз номинацияға ұсынылып, төртін жеңіп алды: үздік түпнұсқа музыкасы, үздік көркемдік безендіру, үздік костюм дизайны және үздік фильм монтажы. 2001 жылы АҚШ Конгресі кітапханасы "All That Jazz" фильмін "мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп танып, оны АҚШ Ұлттық кино реестріне енгізуге қаулы етті.

Сюжет

Джо Гидеон - театр режиссері және хореограф, ол өзінің соңғы Бродвей мюзиклін NY/LA сахналауға және өзі режиссерлік еткен Голливуд фильмі The Stand Up-ты монтаждауға тырысады. Ол алкоголик, жұмысшы, темекі шегетін, әйелдерді сүйетін, әрқашан әйелдермен флирт жасап, жыныстық қатынасқа түсетін адам. Күнде таңертең ол Вивальдидің таспасын ойнатып, Визин, Алка Сельцер және Декседрин дәрілерін ішеді. Әрқашан айнаға қарап: "Бұл шоу уақыты, адамдар!" деп аяқтады. Джоның бұрынғы әйелі Одри Пэрис шоудың өндірісіне қатысады, бірақ оның әйелдік әрекеттерін мақұлдамайды. Осы уақытта оның қыз досы Кэти Джаггер мен қызы Мишель оған серік болады. Ол өзінің қиялында Анжелика есімді өлім періштесімен түнгі клубта флирт жасап, онымен өмірін талқылайды. Джо монтаждау жұмысына қанағаттанбай, бір монологқа бірнеше рет кішігірім өзгерістер енгізе отырып, ашуын бишілерге және өзінің хореографиясына төгеді. Бұл репетиция кезінде жоғары жасты әйелдердің жоғары жыныстық қатынасқа әкеледі, шоудың ақшасын тығып отырғандардың ашуын туғызады. Оның өміріндегі қуанышты сәттердің бірі Кейти мен Мишель Джоға "The Stand Up" альбомының шығуына құрметі ретінде Фосс стилімен номер орындап, оны көз жасына дейін қозғады. Нью-Йорк / Лос-Анджелес кестесі оқылған кезде Джо көкіректің қатты ауыруын сезініп, ауыр ангинамен ауруханаға түседі. Джо өзінің симптомдарын елемейтін болып, репетицияға кетуге тырысады, бірақ дәрігердің кабинетіне түсіп, бірнеше апта бойы ауруханада жүрекке демалу және шаршаудан қалпына келу үшін тұру керек. Нью-Йорк пен Лос-Анджелес кездесуі кейінге қалдырылды, бірақ Гидеон аурухана төсегінен өзінің әзіл-оспағын жалғастырып, өзінің бөлмесінде аяқсыз әйелдерді қабылдап, темекі шегуі мен ішуімен айналысады. Ол солай істеген сайын, оның жағдайы нашарлай түседі, тіпті Одри мен Кэти оны қолдап қалуға тырысса да. Джо ауруханада жатқан кезде жарық көрген "The Stand Up" фильмінің жағымсыз пікірлері фильмнің ақшалай табысына қарамастан келіп түседі, ал Гидеонның үлкен коронарлық оқиғасы болады. Джо коронарлық артерияға байпас операция жасатқан кезде, NY / LA продюсерлері өз ақшаларын қайтарып, пайда табудың ең жақсы жолы Гидеонның өліміне ставка жасау екенін түсінеді: сақтандыру табысы жарты миллион доллардан астам пайда әкеледі. Гидеон аппаратпен өмір сүруде, ол өзінің қызын, әйелі мен қызын бейнелейтін, оның мінез-құлқы үшін өзін сөгіп жатқан, оның ойындағы музыкалық арманды орындайды. Ол өлімнен құтылмағанын түсінеді және тағы да жүрек соғысына ұшырайды. Дәрігерлер оны құтқаруға тырысқанда, Джо аурухана төсегінен қашып кетеді, аурухананың жертөлесін және өлтіру бөлімшесін зерттеп, өзін қайтаруға рұқсат береді. Ол күйзелістің бес кезеңін өтеді: ашу, бас тарту, сауда-саттық, күйзеліс және қабылдау. Өлімге жақындаған сайын оның түсінің реті барған сайын галлюцинациялық болып келеді. Дәрігерлер оны құтқару үшін тағы бір рет тырысқан кезде, Джо өзінің өткеніндегі барлық адамдарды қамтитын монументалды салт-дәстүр шоуын елестетеді, онда ол үлкен музыкалық нөмірде ("Bye Bye Life", "Bye Bye Love" пародиясы) орталық сахнада тұрады. Өлім алдындағы түсінде Джо өзінің отбасы мен таныстарына алғыс айта алады, өйткені ол аурухана төсегінен емес, оның өнерін үлкен алғысқа бөлейді. Жо ақыры өзі Анжеликамен кездесу үшін дәлізге қарай сапар шегетінін түсінеді, өйткені фильм оның мәйіті мәйіт мүшесіне жабылып жатқанына дейін үзіледі.

Өндіріс

1974 жылы «Ленниді» өңдеуге және «Чикаго» хореографиясын жасауға тырысқанда Фосс ауыр жүрек ұстамасына ұшырап, ашық жүрек операциясы жасады. Сауығып кеткен соң Фосс өмір мен өлім, сондай-ақ ауруханадағы адамдардың мінез-құлқы тақырыбына қызығушылық таныта бастады. Досы Роберт Алан Артурмен бірге олар Хилма Волицердің «Аяқталу» романын киноға бейімдеуге кірісті, онда өлім мен отбасылық мәселелер сияқты ұқсас тақырыптар көтерілген. Бірақ сценарийді аяқтағаннан кейін Фосс оны фильмге түсірмеуге шешім қабылдады, себебі материал оны тым күйзеліске түсірді және оны бір жылдан астам уақыт бойы жеңе алмайтынын сезінді. Өлім тақырыбына оралып, өзінің ең жақсы құралдары – ән мен биді пайдаланғысы келген ол, «Ленни» мен «Чикаго» фильмін жасаудағы тәжірибесіне негізделген фильм түсіруді жөн көрді. Фильмнің құрылымы сол кездегі Фосс өзінің денсаулық мәселелерін жақсы көрсетеді және оны Федерико Феллинидің «8½» фильмімен салыстырады, бұл фантастикалық элементтері бар тағы бір жұқақ автобиографиялық туынды. Одри Пэрис рөлін Лиланд Палмер ойнады, ол Фосс әйелі, биші және актриса Гвен Вердонның бейнесін сомдайды. Гвен Вердон «Чикаго» және «All That Jazz» сияқты жобалар бойынша онымен жұмыс істеуді жалғастырды. Гидеонның хор әншісі Виктория Портерге қатыгездікпен қарауы Боб Фосс «Пиппин» репетициясы кезінде Дженифер Найрн Смитпен қарым-қатынасын еске түсіреді. Найрн Смит өзі фильмде NY/LA бишілерінің бірі – Дженифер рөлінде пайда болады. Энн Рейнинг сол кезде Фосспен қарым-қатынаста болды және фильмде өзін ойнады, бірақ бәрібір Гидеонның қатыны Кейт Джаггер рөліне кастингтен өтуі керек болды. Клифф Горман «The Stand Up» – фильм ішіндегі «Ленни» фильмінің басты рөлін ойнағаннан кейін, алғашқы сахналық қойылымда Ленни Брюстің рөлін ойнаған болатын (оны үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды), бірақ Фосс фильмінің түсірілімінде Дюстин Хоффманға рөл берілді. Өндіріс шығындарының өсуі мен фильмге деген қызығушылықтың төмендеуіне байланысты «Columbia» компаниясы «Fox» компаниясын фильмді аяқтауға қаржы жұмсауға шақырды, ал соңғы студия өз кезегінде отандық тарату құқықтарын алды.

Сыни қабылдау

The New York Times газетінде Винсент Канби фильмді «кереметтілік, батылдық, би, көңілсіз мойындаулар, ішкі әзілдер және, әсіресе, эгоның таңғажайып көрсетілісі» деп атады және «бір уақытта тым көп деңгейде жұмыс істеуге тырысатын, кейбіреуі сізді қынжылтады, бірақ көбісі қатты қызықты. Өндірістің табысына кілт – Джо Гидеон рөліндегі Рой Шейдердің өнері. Шейдердің беделімен санасу керек». Variety оны «өзін маңызды санаған, эгомандық, керемет хореографияланған, көбінесе қызықты фильм» деп сипаттап, «Рой Шейдер Гидеон рөлінде керемет өнер көрсетіп, жүйкелік энергияға толы кейіпкер жасады. Фильмнің басты кемшілігі – эгодан басқа, оны не қозғайтынын нақты түсіндірудің болмауы». The New Republic газетінің Стенли Кауффман «Бір қысқаша флэшбэк болмаса, бұл кейінірек өзін-өзі жоятын азап, онда басты кейіпкер күрделі Бродвей шоуын бастайды» деп жазды. TV Guide журналы «Би өте қарбалас, диалогтар терең, түсірілім керемет, актерлік шеберлік жоғары деңгейде, шоумен емес Шейдер – қалыпқа келмейтін актерлік шешімнің жарқын мысалы. All That Jazz көруге әдемі, бірақ оңай емес. Фосседің шектен тыс көзқарасы кейде өзін жек көруге жақын келеді». Леонард Мальтин 2009 жылғы кино нұсқауында фильмге екі жарым жұлдыз берді, ол фильм «өзін-өзі бағалаушы және көбінесе теріс» және «ұлы шоу-биз сәттері мен керемет билер ақырында мақтанға көміледі» деді, сондай-ақ финалды «бүкіл фильмге жаман әсер қалдыратын соңғысыз финал» деп атады. 1979 жылы шыққан фильмнің режиссері Стэнли Кубрик оны «өмірімде көрген ең жақсы фильм» деп айтқан. 2001 жылы All That Jazz Конгресс кітапханасы тарапынан «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызға ие» деп танылып, Ұлттық кино тізіліміне енгізілді. Сол жылы Академия киноархиві де оны сақтады. 2006 жылы фильмді Америка кино институты ең ұлы музыкалық фильмдер тізімінде 14-орынға қойды. All That Jazz – 1992 жылы Диснейдің «Адам сұлуы» фильмі номинацияланғанға дейін «Оскар» сыйлығына ұсынылған соңғы музыкалық фильм, ал Баз Лурманның «Мулен Руж!» фильмі 2002 жылы номинацияланғанға дейін бұл санатта бәсекелескен соңғы көркем фильм болды.

Үй медиасы

2003 жылы шыққан DVD-де Рой Шейдердің эпизодтар бойынша түсіндірмелері және Шейдер мен Фоссемен жасалған сұхбаттары бар. 2007 жылы Fox компаниясы "Special Music Edition" DVD-ді шығарды, онда фильмнің Оскар жүлдесін алған редакторы Алан Хеймнің аудио түсіндірмесі қосылған. 2014 жылдың тамызында Blu-ray және DVD нұсқалары барлық бұрынғы арнайы мүмкіндіктерімен, сондай-ақ The Criterion Collection бренді астындағы жаңа материалдармен бірге жарық көрді.

Мұра

All That Jazz-дың соңғы би кезеңі FX-тің «Фоссе/Вердон» сериалында Сэм Роквелл Боб Фоссе рөлінде бейнеленген. Сериалдың атқарушы продюсері және Бродвей жұлдызы Лин Мануэль Миранда Джо Гидеон/Рой Шейдердің екі рөлін ойнады. «Бақытты бол» түсінің музыкалық саны «Үй» сериалының 7 маусымындағы «Бомбалар» эпизодында да осы би кезеңінен шабыттанды. «Better Call Saul» эпизоды «Михо» фильге көп сілтеме жасайды. Эпизод барысында Джиммидің (Боб Оденкирк) күнделікті әрекеттерін көрсететін монтаж бар: кофе алу, клиенттерді қорғау, чек алу және паркинг қызметкері Майкпен (Джонатан Бэнкс) үздіксіз жалғасып жатқан күресі. Ол әрдайым айнаға қарап: «Шоу басталады, халық!», — дейді, бұл сөз «All That Jazz» фильмінен алынған. «GLOW» сериалының 3 маусымының 5 эпизоды «Freaky Tuesday» дәл Вивальдидің концертінің музыкасымен басталады, ал Таме кейіпкері дәрі-дәрмектердің, шараптың және ыстық душтардың көмегімен әр таңда оянып, арқасының ауыруын басуға тырысады, сонымен қатар әр түні күрескер ретінде өнер көрсетеді. «Get a Life» сериалының 3 маусымындағы 10 эпизоды «Дөңгелектердегі жануарлар бағы» «Бродвейде» репетициясының монтажын көрсетеді. Бұл кезеңде Крис Петерсон (Крис Эллиотт) Джо Гидеонның темекі шегуін және «Визин» қолдануын еліктейді, содан кейін киім бөлмесіндегі айнаға қарап: «Шоу басталады, халық!» дейді. Эллиотт «Adult Swim» сериалының финалында фильмге тағы да сілтеме жасайды, «Eagleheart» сериалы «Bye Bye Life» кезеңінің қайта жасалған нұсқасымен аяқталады, онда оның кейіпкері Крис Монсанто Джо Гидеон рөлінде. Дэвид Финчер режиссерлік еткен Паула Абдулдың «Cold Hearted» әнінің музыкалық видеосы «All That Jazz» фильміндегі «Take Off With Us» би кезеңінен шабыттанды.