Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қойдың өлтірушісі – 1978 жылғы Чарльз Бернетт режиссерлік еткен, өндірген, сценарийін жазған, монтаждаған және түсірген американдық драмалық фильм. Көбінесе 1972 және 1973 жылдары түсірілген бұл фильмді Бернетт 1977 жылы UCLA кино мектебіндегі өзінің Магистрлік диссертациясы ретінде ұсынған. Генри Г. Сандерс, Кейси Мур және Чарльз Брейси сияқты актерлер фильмде ойнаған. Фильм Лос-Анджелестің Уотс ауданындағы қалалық афроамерикандықтардың мәдениетін итальяндық неореализм стилінде бейнелейді. Сынаушы Дана Стивенс оның сюжетін "бір-бірімен тым әлсіз байланысқан, кейде сюжетсіз фильм көріп отырғандай сезім тудыратын шағын эпизодтар жинағы" деп сипаттаған. Фильмде дәстүрлі мағынадағы әрекеттер, сюжеттік желілер немесе кейіпкерлердің дамуы жоқ. "Қойдың өлтірушісі" 1978 жылдың 14 қарашасында Нью-Йорктегі Уитни американдық өнер мұражайында тұңғыш рет көрсетілді. Бернетт фильмде қолданылған музыкаға авторлық құқықтарды алған жоқ болғандықтан, ол кең экранға шығарылмады. 2007 жылы музыкалық құқықтар 150 000 АҚШ долларына сатып алынып, фильм қалпына келтіріліп, 16 мм нұсқасынан 35 мм нұсқасына көшірілді. "Қойдың өлтірушісі" 30 жылдан кейін, 2007 жылдың соңында DVD форматында шығарылды. Фильмді UCLA сақтаушысы Росс Липман қалпына келтірді, ал DVD-н Стивен Содерберг және Milestone Films өндірді. 1990 жылы Конгресс кітапханасы фильмді "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар" деп танып, АҚШ Ұлттық кино тізіміне енгізу үшін іріктеді.
Killer of Sheep is a 1978 American drama film edited, filmed, written, produced, and directed by Charles Burnett. Shot primarily in 1972 and 1973, it was originally submitted by Burnett to the UCLA School of Film in 1977 as his Master of Fine Arts thesis. It features Henry G. Sanders, Kaycee Moore, and Charles Bracy, among others, in acting roles. The film depicts the culture of urban African Americans in Los Angeles' Watts district in a style often likened to Italian neorealism. Critic Dana Stevens described its plot as "a collection of brief vignettes which are so loosely connected that it feels at times like you're watching a non narrative film." There are no acts, plot arcs or character development, as conventionally defined. Killer of Sheep premiered at the Whitney Museum of American Art in New York on November 14, 1978. It did not receive a general release because Burnett had not secured rights to the music used in its production. The music rights were purchased in 2007 for US $150,000 and the film was restored and transferred from a 16 mm to a 35 mm print. Killer of Sheep received a limited release 30 years after it was completed, with a DVD release in late 2007. The film was restored by the UCLA preservationist Ross Lipman and produced on DVD by Steven Soderbergh and Milestone Films. In 1990, the film was selected for preservation in the United States National Film Registry by the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant".
Сюжет
Стен Лос-Анджелестің Уоттс ауданындағы қасапханада ұзақ сағаттар бойы жұмыс істейді. Ұзаққа созылған, бірқалыпты сою процесі оның аты-жөні айтылмаған әйелімен және екі баласы – Стэн кіші мен Анжеламен үй өміріне кері әсер етеді. Бірнеше шатастыратын, эпизодтық оқиғалар – кейбір достары Стенді қылмыстық құрылымға тартуға тырысады, ақ нәсілді әйел Стенге өз дүкенінде жұмыс істеуді ұсынады, ал Стен мен оның досы Брейси автомобиль қозғалтқышын сатып алуға әрекеттеніп жатады – осылардың бәрі Стен өмір бағытын өзгерте алмайтындай сезінетін, қатал еңбекші табының өмірінің мозаикасын құрайды.
Stan works long hours at a slaughterhouse in Watts, Los Angeles. The monotonous slaughter affects his home life with his unnamed wife and his two children, Stan Jr. and Angela. Through a series of confusing episodic events—some friends try to involve Stan in a criminal plot, a white woman propositions Stan to work in her store, and Stan and his friend Bracy attempt to buy a car engine—a mosaic of an austere working class life emerges in which Stan feels unable to affect the course of his life.
Өндіріс
Бернетт фильмді қаржыландыруға көмектесу үшін UCLA кино мектебінен алған грант ақшасын пайдаланды, бірақ өндірісті кейінге шегерді, себебі оның алғашқы актер таңдауы түрмеде отырды және ол оның мерзімінен шыққанша күтемін деп ойлады. Осы уақыт аралығында ол "Ат" деген қысқаметражды фильм түсірді. Университет оның дипломдық фильмін бірінші таңдаған актермен немесе осы актерсыз түсіруді талап еткенде, Бернетт Генри Сандерсті таңдады. Чарльз Бернетт режиссерлік еткен "Қойдың өлтірушісі" фильмі 1972 және 1973 жылдары Уоттс қаласында, шамамен бір жыл бойы демалыс күндері 10 000 АҚШ долларынан (2016 жылы 38 000 АҚШ доллары) аз бюджетпен түсірілді, сондай-ақ 1975 жылы қосымша түсірілімдер жасалды. 1977 жылы Бернетт бұл фильмді Лос-Анджелестегі Калифорния университетінің кино мектебіндегі өнер магистрі диссертациясы ретінде ұсынды. Бернетт фильмді афроамерикандық музыканың тарихын жасауды және оны түрлі жанрлар мен кезеңдердегі музыкамен толтыруды жоспарлағанын айтты. "Қойдың өлтірушісі" түсіріліп жатқан кезде Бернетт тұрақты жұмыс істеді және уақытын агенттікте сценарийлер мен синопсистерді оқып қарап өткізуге жұмсады.
Burnett used grant money from the UCLA School of Film to help finance the film, but delayed production because his first choice of actor was in prison and he wanted to wait until he was paroled. Meanwhile, he made the short film The Horse. When the university insisted he make his thesis film with or without his first choice actor, Burnett cast Henry Sanders. Directed by Charles Burnett, Killer of Sheep was shot in Watts on a budget of less than US$10,000 ($38,000 in 2016 dollars) over roughly a year's worth of weekends in 1972 and 1973, with additional shooting in 1975. In 1977, Burnett submitted the film as his Master of Fine Arts thesis at the School of Film at the University of California, Los Angeles. Burnett said he also intended to make the film a history of African American music and filled it with music from a variety of genres and different eras. Burnett also kept a stable job while Killer of Sheep was being shot, spending his time working at an agency reading scripts and synopsis.
Шатырдан секіру көрінісі
Бір көріністе балалардың бір үйдің төбесінен екіншісіне секіріп бара жатқан жері төмен бұрыштан түсірілген. Беркли өнер мұражайы мен Тынық мұхиты кино мұрағатының журналисі Джульет Кларк бұл көрініс фильмдегі балалардың "үлкендеріне қол жеткізе алмайтын қозғалыс еркіндігіне ие екенін" көрсетеді деді. 2009 жылы осы көріністен бір баланың секірген сәтін көрсететін кадр қызыл түспен қайта өңделді және рэпер Мос Дефтің "The Ecstatic" альбомының мұқабасы ретінде пайдаланылды. Complex журналының Дейл Эйзингердің сөзіне қарағанда, "ұсынылмаған, бірақ әсерлі" мұқабада "тұманды, арман сияқты қозғалыс бар, ол әңгіме емес, қызықты да күшті шағын көріністердің жиынтығындай көрінеді", сонымен қатар Мос Дефтің барлық туындыларындағы мәдени әділдік және жаһандық теңсіздік идеяларын бейнелейді.
One scene contains a low angle shot of children leaping from rooftop to rooftop. Juliet Clark, a journalist writing for the Berkeley Art Museum and Pacific Film Archive, said the scene shows how children in the film "seem to achieve a mobility that eludes their elders". In 2009, a still from the scene, showing one of the boys mid jump, was reproduced in red tint and used as the cover of rapper Mos Def's album The Ecstatic. According to Complex magazine's Dale Eisinger, the "subtle and still moving" cover has a "hazy, dream like movement, appearing as a non narrative, loose collection of vignettes that are tangentially fascinating and incredibly powerful", while reflecting the ideas of cultural justice and global inequality present throughout Mos Def's work.
Сыни қабылдау
Фильм Берлин халықаралық кинофестивалінде сыншылар жүлдесін жеңіп, Торонто халықаралық кинофестивалінде жоғары бағаланғанмен, саундтректегі 22 әннің музыкалық құқықтарын алудағы қиындықтарға байланысты кеңінен көрсетілмеді, олардың ішінде Дина Вашингтон, Пол Робсон, Луи Армстронг және Earth, Wind and Fire сияқты танымал есімдер болды. Фильмге жуық 30 жыл бойы назар аударылмады, бірақ сыншылар мен ғалымдардың жоғары бағасын алды және «жоғалған классика» ретінде танылды. Фильм шыққаннан кейін төрт жыл өткен соң ғана марапатқа ие болды, себебі оның шығуына төрт жыл күтілуге тура келді. Сыншылар мен зерттеушілер фильмді итальяндық неореализм режиссерлерінің, әсіресе Витторио Де Сика мен Роберто Росселлинидің туындыларымен салыстырды, олардың документалдық стилі мен көбінесе кәсіби емес, жергілікті актерлерді пайдалануы себеп болды. Бернеттің композициялық шеберлігі үшін Ясуджиро Озумен, музыка мен кадрларды үйлестірудегі қабілеті үшін Стенли Кубрикпен, әуесқой актерлерден шынайы ойын шығару шеберлігі үшін Джон Кассаветспен, ал адамдар арасындағы қарым-қатынастың ең ұсақ детальдеріне назар аударуы үшін Роберт Альтманмен салыстырды. Бернеттің өзі Жан Ренуар, Базил Райт және Федерико Феллинидің ықпалында болғанын айтты, олардың барлығы Бернеттің мақтаған нәзік, адамгершілік және мейірімділік қасиеттерін көрсетеді, олар «Қойдың өлтірушісінде» айқын көрінеді. Сыншы Эндрю О’Хехир Жан Ренуар, Роберто Росселлини және Сатьяжит Рэйдің күшті ықпалын атап, былай деді: «1977 жылы ақшасы мен беделі жоқ қара нәсілді қалалық режиссердің осындай фильм түсіруінің қаншалықты ерекше, амбициялық және контекстен тыс екенін бағалау қиын». 1990 жылы Конгресс кітапханасы фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар» деп танып, АҚШ Ұлттық кино тізіміне енгізді. Ұлттық кино сыншылары қоғамы «Қойдың өлтірушісін» 100 ең маңызды фильмнің бірі деп таңдады. 2015 жылы BBC фильмді жасалған ең ұлы 26-шы американдық фильм деп атады.
Though the film won the Critics' Award at the Berlin International Film Festival and was acclaimed at the Toronto International Film Festival, it never saw wide release due to complications in securing the music rights for the 22 songs on the soundtrack, which included such big names as Dinah Washington, Paul Robeson, Louis Armstrong, and Earth, Wind and Fire. It remained in obscurity for nearly 30 years, garnering much critical and academic praise and earning a reputation as a lost classic. The film did not win an award until four years after it came out, after having to wait four years to be released. Critics and scholars have likened the film to the work of Italian neorealist directors, particularly Vittorio De Sica and Roberto Rossellini, for its documentary aesthetic and use of mostly non professional, on location actors. Burnett has also been compared to Yasujirō Ozu for his strong sense of composition, Stanley Kubrick for his sharp ear for juxtaposing popular music with images, John Cassavetes for his knack for coaxing natural performances from amateur actors, and Robert Altman for his interest in the minutiae of human interaction. Burnett's self professed influences are Jean Renoir, Basil Wright, and Federico Fellini, all of whom exemplify the tender, humane and compassionate qualities for which Burnett has been praised, qualities intensely present in Killer of Sheep. Critic Andrew O'Hehir, noting the strong influences of Jean Renoir, Roberto Rossellini, and Satyajit Ray, said, "It's hard to overemphasize how strange and ambitious and completely out of context it was for a black urban filmmaker with no money and no reputation to make that kind of movie in 1977." In 1990, the Library of Congress selected it for preservation in the United States National Film Registry for being "culturally, historically, or aesthetically significant." The National Society of Film Critics chose Killer of Sheep as one of its 100 Essential Films. In 2015, the BBC named the film the 26th greatest American movie ever made.
Тарату
Бұрын тек тозығы жеткен 16 мм-лік көшірмелерде ғана болған фильмді UCLA кино және телеархиві мен Milestone Films қалпына келтіріп, 35 мм-ге дейін үлкейтті, бұл режиссер Стивен Содерберг жасаған қайырымдылықтың арқасында мүмкін болды. Лицензиясы алынбаған саундтрек үшін де 150 000 АҚШ долларынан астам төленді. 2007 жылдың 30 наурызында фильм АҚШ және Канаданың таңдамалы кинотеатрларында көрсетілді, ал 2007 жылдың 13 қарашасында Бёрнеттің екінші толық метражды фильмі «Менің ағамның үйлену тойы» және Бёрнеттің үш қысқаметражды фильмі бар делюкс жинақта DVD форматында жарық көрді: «Бірнеше достар» («Қойдың өлтірушісіне» 1969 жылғы эстетикалық тұрғыдан алғыкөз), «Ат» (Бёрнеттің сөзімен айтқанда, «Оңтүстік туралы аллегория») және «Жаңбыр жауғанда» (сыншы Джонатан Розенбаум бұл фильмді барлық уақыттағы ең ұлы қысқаметражды фильмдердің бірі деп атады). 2008 жылдың 21 қаңтарында, Мартин Лютер Кинг күні, Turner Classic Movies телеканалы Бёрнеттің туындыларынан түнгі марафонның бөлігі ретінде фильмнің әлемдік тұңғыш көрсетілімін ұсынды. TCM-нің прайм-тайм жүргізушісі Роберт Осборн фильмге дейін және кейін Бёрнеттің сұхбатын алды.
Having previously only existed on worn 16mm prints, the film was restored and enlarged to 35mm by the UCLA Film and Television Archive and Milestone Films, thanks in part to a donation from filmmaker Steven Soderbergh. The soundtrack, which had not been licensed, was also paid for at a cost of over US$150 000. On March 30, 2007, it opened in select theaters in the United States and Canada and on November 13, 2007, it was released on DVD as part of a deluxe box set with a director's cut of Burnett's sophomore feature My Brother's Wedding and three Burnett shorts: Several Friends (a 1969 aesthetic precursor to Killer of Sheep), The Horse (an "allegory of the South", in Burnett's words), and When It Rains (praised as one of the greatest short films of all time by critic Jonathan Rosenbaum). On Martin Luther King Jr. Day, January 21, 2008, Turner Classic Movies presented the world broadcast premiere of the film as part of a night long marathon of Burnett's work. Burnett was interviewed before and after the film by TCM's primetime host Robert Osborne.