Кіріспе

Джон Гросс (12 наурыз 1935 – 10 қаңтар 2011) – ағылшын әдеби қайраткері. Жетекші зиялы, жазушы, антолог және сыншы, The Guardian («Менің Батырым» деген мақаласында) және The Spectator сияқты бірнеше басылымдар Гросты «Британиядағы ең көп оқыған адам» деп сипаттады. The Guardian газетінің некрологы Ион Тревин: «Гросс мырза – түрдің сақталуына бір жарқын дәлел», – деп жазды. Бұл пікір Гроссқа ұнамас еді, себебі ол қарапайымдылығымен белгілі болған. Чарльз Мур The Spectator газетінде былай деп жазды: «Оның бағаланбағанына қынжылдым. Ол біздің заманымызға қарағанда тым ақылды, тым тапқыр, тым кішіпейіл еді». Гросс 1974 жылдан 1981 жылға дейін The Times әдеби қосымшасының редакторы, 1983 жылдан 1989 жылға дейін The New York Times газетінің аға кітап редакторы және кітап сыншысы, ал 1989 жылдан 2005 жылға дейін The Sunday Telegraph газетінің театр сыншысы болды. Ол сонымен қатар Encounter журналының редакторының көмекшісі және The New Statesman мен Spectator журналдарының әдеби редакторы болып жұмыс істеді.

Ерте өмір және академиялық мансап

Гросс Лондонның Ист-Энде туған және өскен, оның әкесі – Абрахам Гросс, Польшадағы Хорохов қаласынан келген еврей иммигранты (Гросс отбасы Холокост кезінде еврей халқының толығымен қырылуынан бұрын қашып үлкерген), ал анасы – орыс еврей тегінен шыққан Мюриэль Гросс, оның ата-анасы Витебск қаласынан келген, бұл аймақ кейін Шагалдың картиналарында бейнеленген. Оның Тони Гросс есімді бір ағасы болған, ол Cutler and Gross атты халықаралық сәндік көзілдірік бизнесін құрды, ол сән және кино индустриясын қамтамасыз етті. Оның туыстарының арасында композитор Лайонел Барт та болды. Гросс Кембридждегі Перс мектебінде және Лондон қаласының мектебінде білім алған. Бала кезінде өте қабілетті болғандықтан, 17 жасында Оксфордтың Уадхам колледжіне қабылданды. Оксфордта ағылшын әдебиеті бойынша үздік диплом алғаннан кейін, ол Принстонға стипендия жеңіп алып, аспирантурада оқыды. Содан кейін Англияға оралып, Лондон университетінің Queen Mary және Кингс колледжінде сабақ берді, 1962 жылдан 1965 жылға дейін оның ағалық қызметкері болды. "Мен кітап оқуға құштар жасөспірім кезімде Джон Гростың «Адамның өркендеуі мен құлдырауы» кітабы жарық көрген кезде, менің өмірімнің бағытын анықтады деп сенемін. Ол мен үшін қасиетті кітап болды", - деп жазды А.Н. Уилсон 2006 жылы The Spectator журналында. Джон Гилгуд: «Мен Джон Гростың қызықты «Шайлок» кітабын екі рет түгел оқыдым және одан алған ләззатымды жеткізе алмаймын». Джон Апдайк «The New Oxford Book of English Prose» кітабын «тамаша қазына» деп атады. «Мен осындай антология болған ба деп ойлаймын – осындай кең өріспен – ағылшын тіліндегі прозаның дерлік шексіз кеңістігі антологтың зерттеуі үшін. Мен бірнеше күн бойы Джон Гростың таңғажайып кітабында мас болып жүрмін». Гросс сияқты Лондоның Шығыс бөлігіндегі жұмысшы табының ауданында өскен Гарольд Пинтер, Гростың балалық шағы туралы естеліктерін «Екі жіп» деп бағалап, «өте бай, оқуға өте қолайлы және өте әсерлі кітап. Мен көп нәрсені таныдым», - деді.

Журналистика

Грос «The New York Review of Books», «The Times Literary Supplement», «The Wall Street Journal», «The New Criterion», «Commentary», «The Spectator», «Standpoint», «The Observer», «The New Statesman» және «The New York Times» басылымдарында әдебиет және мәдениет тақырыптары бойынша үнемі жазды.

Қоғамдық өмір

Ол 1977 жылдан 1984 жылға дейін Лондонның Ұлттық портрет галереясының қамқоршысы болды. Ол ағылшын мұрасы консультативтік комитетіндегі көгілдір тақталар жөніндегі екі мерзімге қызмет етті, сондай-ақ британ үкіметіне мемлекеттік наградалар беру туралы кеңес беретін өнер және медиа комитетінің құрамында болды. Ол Букер сыйлығының төрешілер алқасының төрағасы болды және Әдеби қоғамның мүшесі еді. 1982 жылдан 2011 жылға дейін ол The Times және The Sunday Times газеттерін басып шығаратын Times Newspaper холдингінің атқарушы емес тәуелсіз директоры қызметін атқарды.

Жеке өмір

Джон Гросс 1965 жылдан 1988 жылға дейін де танымал әдеби редактор Мириам Гроссқа үйленген. Олардың Том Гросс және Сюзанна Гросс есімді екі баласы болды. Гросс Лондонда тұрды, сонымен қатар 1960-шы және 1980-шы жылдары Нью-Йоркте де тұрған. Ол "Бейфштек" клубының мүшесі еді.