Кіріспе

Лондоннан Пекинге дейінгі автокөлік раллиі – 1990 жылдың көктемінде Жюль Верн қоғамы ұйымдастырған бір реттік автокөлік жарысы. Аты айтқандай, бұл жарыс Ұлыбританияның Лондон қаласынан Қытайдың Пекин қаласына дейін жүруден тұрды. Пекин қазір ресми түрде Бейжің деп аталады, бірақ ралли 1907 жылы италиялықтар – Принц Сципионе Боргезе, механик Этторе Гицзарди және журналист Луиджи Барзини жүргізген Пекиннен Парижге қарайғы бағытты қайталау мақсатымен ескі атау қолданылды. 1990 жылғы ралли 1907 жылғы бағыттың кері бағытында, яғни батыстан шығысқа қарай өтті.

Шығу тегі

1907 жылы наурыз айында париждік "Le Matin" газеті кез келген адамға автокөлікпен Пекиннен Парижге дейін жүруге шақыру жасады. Төрт француз және бір итальяндық командасы бұл шақыруға жауап берді. Осылайша, ерте автокөлік тарихындағы алғашқы және ең әйгілі халықаралық автокөлік раллиі басталды. Барзини Парижге бірінші болып келген саяхаты туралы танымал кітап жазған, бірақ он жыл өткен соң Кеңес Одағы Барзини қолданған жолды жапты. Кеңес Одағының соңғы күндеріндегі гласность және перестройка кезінде жаңа саяхат жасауға қолайлы уақыт туды.

1990 жыл

1990 жылы батыстан шығысқа қарайғы маршрут Барзини мен оның командасы 1907 жылы бастан кешкен жолдан өзгеше болды. Лондонның Марбл Арч аймағынан бастау алған шарада Луиджи Барзинидің немересі жүргізушілерді жолға шығарып салды. Жүргізушілер P&O пароммен Францияға, Ла-Манш бұғазы арқылы өтті. Одан кейін жүргізушілер Еуропа бойынша кез келген бағытты таңдап, Түркияның Стамбул қаласында қайта қосылды. Соңынан маршрут Түркия арқылы, қазіргі Грузиядағы КСРО шекарасына дейін созылды, бұл КСРО тарихында батыс азаматтарына өз көліктерін елге кіргізуге рұқсат берілген алғашқы жағдай болды. Каспий теңізі арқылы жүргізілген паром жүргізушілерді қазіргі Түркменстан, Өзбекстан және Қырғызстанға жеткізді, одан кейін Қытайға кіріп, Гоби шөлінен өтіп, 1990 жылдың 4 маусымында Бейжіңге келді, бұл Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтарды басудың бір жылдығымен сәйкес келді. 1907 жылғы шара жарыс немесе бәйге ретінде жоспарланбаған, бірақ оның жаңашылдығы мен итальяндықтардың 40 атты күшті Itala машинасының техникалық артықшылығына байланысты жарыс сипатына ие болды. 1990 жылғы шара жақсы ниет білдіру мақсатында ұйымдастырылды, жүргізушілер арасында бәсеке болған жоқ. 1990 жылғы қатысушылардың арасында көне және әртүрлі көліктер, қосалқы арбалары бар және жоқ мотоциклдер, сондай-ақ заманауи торт дөңгелекті көліктер болды. Қызықтауында, 20-дан астам команданың арасында тек біреуі ғана сапарды аяқтамады. 60 минуттық таңдаулы сәттерді актер Клифф Робертсон жүргізіп, баяндады, ал АҚШ-та ESPN телеарнасында көрсетілді.

Мұра

1908 жылы тағы бір құрлықтарды кесіп өтетін жарыс өтті, ол Нью-Йорк қаласының Таймс-скверінен басталып, батысқа қарай Парижге дейін жалғасты. Бұрынғы Кеңес Одағы мен Қытайдың шекаралары ашылғаннан кейін, құрлықтарды кесіп өтетін раллилер қайтадан мүмкін болды, бірақ олардың құны мен уақыт шығыны жоғары болғандықтан сирек ұйымдастырылады. Мұндай шаралардың бірі – 1997 жылғы авто-ралли, ол 1908 жылғы жарыс маршрутын шамамен қайталады. "Ұлы жарыс" атты американдық клуб 1992 жылы әлемдік жарыс ұйымдастыруды жоспарлаған, бірақ кейін бұл идеядан бас тарды. Американың "The Amazing Race" реалити-шоуы түрлі көлік түрлерін, соның ішінде автомобильдерді пайдалана отырып, әлемді айналып өтуге тырысатын командалардың жолын баяндайды. LTV Corporation, АҚШ армиясының Humvee көлігін өндірушісі, 1990 жылғы Лондон-Пекин моторлық сынағын көліктің азаматтық нұсқасының екі прототипін сынау үшін пайдаланды. Сынақты сәтті өткізіп, жол бойы жергілікті тұрғындарға трюктар көрсеткен көліктер кейіннен өндіріске түсті (бұқаралық ақпарат құралдарындағы "Шөл даулы" операциясынан кейін одан да кеңінен танымал болды) Hummer H1 деген атпен. Моңғол раллиі 2004 жылы басталды, қазір жыл сайын 200 көлік Моңғолияға қатысады. Автомобильдерді импорттау шектеулеріне байланысты Пекинге дейін бару мүмкін емес, бірақ көптеген қатысушылар Трансмоңғол экспресімен Улан-Батордан Қытайға барады.