19 ғасырдағы британдық колониялық монеталар: «Тесік доллар» тарихы
Holey dollar
19 ғасырдағы британдық колониялық монеталар: «Тесік доллар» – Австралия мен Канадада қолданылған испан долларынан жасалған алғашқы монета. Тарихы мен ерекшеліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
19 ғасырдағы британдық колониялық монеталар
19th century British colonial coinage
Холи доллар – екі британдық поселенің алғашқы тарихында қолданылған монеталардың атауы: Принс-Эдвард аралы (қазіргі Канаданың бір бөлігі) және Жаңа Оңтүстік Уэльс (қазіргі Австралияның бір бөлігі). Испандық долларлардың ортасы тесіліп, екі бөлікке бөлінді: Австралияда "дэмп" деп аталған кішкентай монета және "холи доллар". Бұл Австралияда соғылған алғашқы монеталардың бірі болды.
Holey dollar is the name given to coins used in the early history of two British settlements: Prince Edward Island (now part of Canada) and New South Wales (now part of Australia). The middle was punched out of Spanish dollars, creating two parts: a small coin, known as a "dump" in Australia, and a "holey dollar". This was one of the first coins struck in Australia.
Испания доллары
1497 жылдан бастап испан үкіметі кеңінен таралғандықтан испан доллары деп аталған үлкен күміс монетаны соғуды бастады. Ол сегіз реалдық песо немесе сегіз корольдіктің бір бөлігі деп те белгілі болды.
From 1497, the Spanish government started to mint a large silver coin that, through wide circulation, became known as the Spanish dollar. It was also known as the peso of eight reales, or Piece of eight royals.
Принс Эдуард аралы (Канада)
XVIII ғасырдың соңында испан доллары Шығыс Канада мен АҚШ-та үздіксіз айналымда болды. Монетаның құны әртүрлі аймақтарда өзгерді, бірақ Галифакста ең жоғары болды. Сондықтан Принс-Эдвард аралы (ПЭИ) саудагерлері оларды қолға түсірген кезде, оларды жоғары бағадан пайдалану үшін Галифакске жіберді. ПЭИ-дегі ақша тапшылығы 1813 жылы губернаторды барлық испан долларын жинап, олардың ортасын тесіп шығаруға мәжбүр етті. Тесілген орталық бөліктері де, сыртқы жиектері де күн сәулесімен белгіленді. Тесілген орталық шиллингтерге, ал сыртқы жиектер бес шиллингтік монеталар ретінде қолданылды. Бұрынғыдан кейін ПЭИ-де бұзылған монеталардың жалпы құны аралдан тыс жерлерге қарағанда 20 пайызға артық болды (ал жекелеген бөліктерінің құны төмен болды), нәтижесінде бұл монеталар ПЭИ-де ресми валютаға айналды.
Around the end of the 18th century, the Spanish dollar was in constant circulation in Eastern Canada and the United States. The value of the coin varied in different centres but was highest in Halifax. Therefore, whenever the merchants of Prince Edward Island (PEI) secured them, they sent them to Halifax to take advantage of the higher rate. The resulting shortage of money in PEI prompted the governor in 1813 to gather in all the Spanish dollars he could and have their centres punched out. Both the central plug and rims were stamped with a sunburst. The punched centres passed as shillings and the outer rims as five shilling pieces. The combined value of the mutilated coins was thereafter 20 per cent greater in PEI than outside the island (and the individual components less valuable), so as a consequence, the coins became the official currency in PEI.
Жаңа Оңтүстік Уэльстің (Австралия) британдық колониясы
1788 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясы құрылғанда, ол монета тапшылығы мәселесіне тап болды. Алғашқы жылдары британ, голланд, үнді және португал монеталары сияқты шетелдік монеталар көп кездесті, бірақ осы монеталардың көп бөлігі кемелермен сауда арқылы колониядан шығып кетті. Колонистер арасында тауар айырбасы қажеттілікке айналды, ал ең танымал ром ресми емес валюта болып табылды. Бұл практиканы шектеуге жасалған алғашқы әрекеттердің бірі губернатор Кингтің 1800 жылғы 19 қарашадағы шетелдік монеталарға ерікке қарай баға белгілеуі болды, бірақ оның жеткілікті еместігі анық болды. Тапшылықты шешу үшін ол шеппені шиллинг ретінде пайдалануға рұқсат сұрады, бірақ нәтиже болмады. 1806 жылы губернатор Блай ромды валюта ретінде пайдалануға тыйым салды, бұл соңында үкіметтің құлауына әкелген Ром көтерілісіне ұласты. Монета тапшылығын жою мақсатында губернатор Лаклан Маккуари британ үкіметі жіберген 10 000 фунт стерлингтік испан долларын қолданып, жоғарыда сипатталғандай, тиісті монеталар шығаруға кірісті. 40 000 испан долларына бағаланған бұл монеталар 1812 жылғы 26 қарашада Мадрастан шығыс үнді компаниясы арқылы HMS Samarang кемесімен жеткізілді. Жаңа монеталардың елден шығуына жол бермеу үшін қатаң нұсқаулар берілді, сондықтан судья-адвокат және басқа да шенеуніктермен кеңескеннен кейін губернатор Маккуари сотталған жалған ақша жасаушы Уильям Хеншаллға монеталардың ортасын кесіп, оларға қайта мөр басуды тапсырды. 1813 жылғы 1 шілдеде губернатор Маккуари «осы күміс монеталар заңды төлем құралы болады» деген жарлық шығарды және олардың құнын белгіледі. Өзгертілген монеталар 1814 жылы айналымға шықты. Австралиялық ойық доллардың сирек кездесуі олардың нашар жағдайда болса да құнды екенін қамтамасыз етеді. Ойық долларлардың ерекше жағдайларда табылған көптеген оқиғалары бар. Ең танымал ойық долларлардың бірі – Испания королі I Иосифтің суреті бейнеленген Ганнибалдың басы. Ол 1881 жылы Тасманиядағы қарақшылардың қазынасы деп саналатын жерде басқа ойық долларлармен бірге табылған және содан бері жеке коллекцияларда сақталып келеді. Монета 2018 жылы Coinworks арқылы өткен «Eminent Colonial» аукционында шамамен 450 000 долларға бағаланып, жеке коллекционерге 500 000 долларға сатылды. Ойық доллар – австралиялық Macquarie Group инвестициялық банкінің логотипі.
When the colony of New South Wales was founded in 1788, it ran into the problem of a lack of coinage. Foreign coins – including British, Dutch, Indian and Portuguese – were common in its early years, but much of this coin left the colony by way of trade with visiting merchant ships. Barter was a necessity amongst the colonists, with the most popular, rum, becoming an unofficial currency. One of the first attempts to restrict the practice was by Governor King, who on 19 November 1800 set an arbitrary price for foreign coinage, but there was never enough of it. To try and resolve the shortage, he requested the supply of sixpences to be used as shillings, but failed to get a hearing. The practice of using rum as a currency was prohibited by Governor Bligh in 1806, eventually culminating in the overthrow of the government in the Rum Rebellion. To overcome this shortage of coins, Governor Lachlan Macquarie took the initiative of using £10,000 in Spanish dollars sent by the British government to produce suitable coins in a similar manner to that described above. These coins to the value of 40,000 Spanish dollars came on 26 November 1812 on HMS Samarang from Madras, via the East India Company. With the shipment of currency were strict instructions to prevent the newly arrived coinage from leaving the country, so after consultation with the Judge Advocate and other officials, Governor Macquarie had a convicted forger named William Henshall cut the centres out of the coins and counter stamp them, On 1 July 1813 Governor Macquarie issued a proclamation "that the said Silver Money shall be a legal Tender" and that set their value. The converted coins went into circulation in 1814. The rarity of the Australian holey dollar ensures that even those in relatively poor condition are valuable. There are many stories of holey dollars being found in unusual circumstances. One of the most notable holey dollars is the Hannibal Head, a one of a kind coin that features the portrait of King Joseph I of Spain. It was found in 1881 alongside other holey dollars in what is believed to be a Bushrangers hoard in Tasmania and has since been held in private collections. The coin was sold in 2018 at the Eminent colonial auctions through Coinworks, valued at an estimated $450,000 and sold to a private collector for $500,000. The holey dollar is the logo for the Macquarie Group, an Australian investment bank.
Ұқсас монеталар
"Тесіктелген доллар" деп аталмаса да, Кариб теңізіндегі бірнеше британдық колониялар испан долларынан монета жасау үшін осы әдісті пайдаланды. Олардың ішінде Британдық Гвиана, Доминика, Гренада, Сент-Винсент, Тобаго және Тринидад бар. Тесіктелген монеталар мен тығындар испан және испандық отар монеталарын бөліктерге бөлу арқылы жасалған басқа да монеталармен бірге айналымда болды. Бұл монеталар шиллингтер мен пенстерде немесе тоғыз пенске тең биттерде бағаланды. (Бір доллар сегіз биттен тұрады. Битке 9d баға берілгендіктен, сегіз бит олардың нарықтарында 6 шиллингке, яғни испан долларынан 20 пайызға қымбатқа тұрды.)
Although not known as "holey dollars", several British colonies in the Caribbean used the same method for producing coins from Spanish dollars. They include British Guiana, Dominica, Grenada, Saint Vincent, Tobago and Trinidad. The holed coins and plugs circulated alongside various other coins made by cutting Spanish and Spanish colonial coins into sections. These coinages were denominated in either shillings and pence or bits, worth nine pence. (One dollar was made up of eight bits. At 9d the bit, this meant that the eight bits were worth 6s in their markets, or 20 per cent more than a Spanish dollar.)
Хатт өзенінің княздігі
Хатт-Ривер княздығы 1977 жылы Елизавета II патшайымның күміс юбилейін мерекелеу үшін 1 долларлық ескерткіш монета шығарды. 1978 жылы Хатт-Ривер провинциясының княздығының 1 долларлық монетасының тағы бір шығарылымы жасалды. Бұл монетада ескерткіш жазуы жоқ. Нумизматистер бұл монеталарды "тесік долларлар" деп те атайды.
The Principality of Hutt River issued a commemorative $1 coin in 1977 to commemorate Queen Elizabeth II's Silver Jubilee. In 1978, another issue of the Hutt River Province Principality's $1 coins was issued. This has no commemorative inscription. These coins are also known to numismatists as holey dollars.