Кіріспе

Буденовка – орыс революциясы (1917–1922) және одан кейінгі қақтығыстардағы Ресей азамат соғысының коммунистік әскери киімдерінің ерекше бөлігі, архетипі. Оның ресми атауы – "көк матадан жасалған шлем" (шлем суконный). Қызыл Армияның атқыштар әскері қолбасшысы Семен Будённыйдың құрметіне аталған, сондай-ақ комиссар Михаил Фрунзе атымен "фрунзенка" деп те белгілі болды. Бұл құлақтар мен мойынды қорғайтын жұмсақ жүннен жасалған бас киім. Шапка алдынан иілген және жаққа түймеленетін құлақ жапқыштарымен жабдықталған.

Тарих

Шапканы Киев Русінің шлемінен шабыттанған әйгілі орыс суретшісі Виктор Васнецов Ресей армиясының жаңа формасының бір бөлігі ретінде жасаған. Оның бастапқы атауы – богатырка (богатырка) – батырдың шлемі, және орыс әскерлерін орыс халық ертегілерінің батырларымен байланыстырып, оларға күш беру мақсатында болған. 1919 жылғы қаңтарда бекітілген буденовка қысқы бас киім ретінде қарастырылған. Шапка қақы матадан тігілген, оның иесінің жағына түсіріліп, жақ астына бекітілетін жапқыштары болған. Шапқаның ерекшелігі – қатайтылған спираль тәрізді тігіліп, қақы матамен жабылған. Алғашқы, биік ұшы бар үлгі 1927 жылы практикалық, төмен ұшы бар үлгімен ауыстырылды. Ұзақ уақытқа созылмаған жазғы нұсқасы жеңіл матадан жасалған және жапқыштары болмаған. Шапка саяси және практикалық себептерге байланысты Қызыл Армияның формасының бір бөлігі ретінде ұзақ уақыт сақталмады. Оны жасау салыстырмалы түрде оңай болғанымен, қымбат жүн қажет етті, суықтан жақсы қорғамайтын және каска кеуілімен бірге киюге болмайтын. Ол 1930 жылдардың ортасындағы армия реформалары кезінде қолданудан шығарылды, ал 1935 жылы толығымен тоқтатылды. Буденовкалар 1939 жылғы Қысқы соғыс кезінде де қолданыста болды, бірақ кеңестік жабдықтардың жеткіліксіздігі жақсартылған қысқы формалардың енгізілуіне әкелді. Кеңес армиясы «пилотка» деп аталатын гарнизондық бас киім мен сыртқы ушанка алды, соңғысы фин түркіслакки әскерінің тері бас киімдеріне негізделген. 1941 жылғы Ұлы Отан соғысының басында Буденовка Қызыл Армияда көбінесе ауыстырылды, бірақ оның кейбір үлгілері кеңес резервтік әскерлері, зауыт қорғаушылары және партизандар қолданды. Буденовка тарихқа енді, өйткені буденовка киген Қызыл Армияның атты әскері ресейлік азамат соғысының мәдени символына айналды, олар тачанкалар, Нагант револьвері немесе Маузер С96, Максим пулеметі және көкіректерінен оқ-дәрі белбеулері ілінген көтерілісші теңізшілермен бірге суреттерге түсті. Стильді буденовкалар 1960 жылдардың соңына дейін балалардың танымал бас киімдері болып келді.

Империяның пайда болуы туралы аңыз

Көптеген сенімсіз деректерде Богатыркалар жаңа форманың бір бөлігі болуы керек деп айтылады, сондықтан олар Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде өндірілген, бірақ ресми түрде қабылданбаған. Ресейде кең таралған тағы бір нұсқа - богатюркалар "тарихи" стильдегі әскери парад үшін жасалған форманың бір бөлігі болған (оған 16-дан 18-ғасырларға дейінгі Стрельцы киген киімдерді еске түсіретін "дизайнерлік" кесілген пальто да кірген, олар да Қызыл Армияда шектеулі түрде қолданылған). Кейбір ресейлік тарихшылар осы парадтың Берлиндегі болжамды жеңіс парады болғанын болжайды. Ал кейбіреулер богатюрканы 19 ғасырдың ортасынан бері орыс әскері киген конус пішіндес бас киімдерінің дамуы деп қарастырады. Шындығында, бұл форма Кеңес үкіметі Қызыл Армия үшін арнайы тапсырыспен жасалған.