Кіріспе

Рашид Жахан (25 тамыз 1905 – 29 шілде 1952) – үнді жазушысы және дәрігер, урду әдебиетімен және өткір әлеуметтік сын-ескертпелерімен танымал. Ол әңгімелер мен пьесалар жазды және Саджад Захир, Ахмед Әли және Махмұдуз Зафармен бірлесіп жазылған «Ангарей» (1932) жинағына үлес қосты. Өмірі бойы Жахан «Прогрессивті жазушылар қозғалысы» мен «Индия халық театры» қауымдастығының белсенді мүшесі болды. Жахан – ең алғашқы феминистердің бірі деп есептеледі және ол Үндістанның көрнекті коммунисі болды. Осы екі идеологиялық бағыт Жаханның өмірін және әдеби шығармашылығын рухтандырды.

Ерте өмір

Рашид Жахан 1905 жылғы 25 тамызда Әлигархта дүниеге келді. Ол шейх Абдулла мен оның әйелі Бегум Вахид Жаханның жеті баласының үлкені болды. Оның әкесі Үндістанда әйелдерге ағылшын тілінде білім беруді дамытудың алғашқы қадамдарын жасады және Әлигарх Мұсылман университетінің жанында Әйелдер колледжін құрды. Шейх Абдулла сонымен қатар әйелдердің азаттығы мен білімін насихаттаған «Хатун» атты урду әдеби журналын басқарды, оған Жаханның анасы жиі материалдар жариялаған. Жаханның болашақ күйеуі Хамида Саидұзафар 1973 жылғы сұхбатында Рашид өзінің балалық шағы туралы былай деді: «Біз әйелдер білімінің төсегінде ұйықтап, әйелдер білімінің жамылғысымен жасырындық таныдық, санамызды ертеден-ақ осымен қамтып алдық». Жахан өзінің алғашқы әңгімелерін Изабелла Тоберн колледжінің «Чанд Багх Хроникасы» басылымы үшін жазды. Мирза Жаханның барлық кедей достары мен олардың отбасыларына аналық фигура болғанын айтады. Захир жинаққа 5 әңгіме, Әли екі, Жахан екі, ал Зафар бір әңгіме жазды. Жаханның «Ангарай» жинағына салған екі туындысы – «Дили ки Саир» («Делиге саяхат») және «Парде ке Пиче» («Параның артында»). «Дили ки Саир» – үш беттік монолог, онда Фаридабадтан келген Мәлика Бегум есімді мұсылман әйел достарына күйеуімен Делиге жасаған саяхаты туралы айтады. Бірақ күйеуі оны пойыз стансасында досымен кездесу үшін тастап кеткендіктен, әңгіме көбінесе баяндаушының теміржол платформасындағы оқиғаларды айтуынан тұрады. Ол жүктерінің үстінде отырып, аштықтан қиналып, күйеуінің үйге алып кетуін күтеді. Күйеуі келгенде, ол оған мейрамханадағы тамағынан қалған пури ұсынады және ол бас тартқанда ашуланады. «Парде ке Пиче» – екі әйелдің әңгімесі. Олардың бірі, Мұхаммед Бегум, көп рет жүкті болғандықтан ауырып қалды, күйеуімен некеде болған әр жылда қыз бала туып, күйеуі ұл мұрагерге талап қояды. Күйеуі оны жыныс мүшелеріне бірнеше операция жасауға мәжбүрлейді, оның мақсаты – ұл бала тудыру мүмкіндігін арттыру, бірақ Мұхаммедтің қарындасы және әңгімелесушісі Әфтаб Бегум ақырында әйел дәрігердің қызметін табады. Бұл дәрігер Бегумнің күйеуіне үнемі жүктілік Мұхаммедтің денсаулығын нашарлататынын ескертеді және оларға контрацепция қолдануды ұсынады. Алайда, бұл ұсынысқа құлақ аспайды, өйткені әңгіменің соңында Бегум ұл табады, ол соңғы сахнада көптеген үлкен қарындастарын жамандыққа ұшыратады.

Аурат

Аурат – Рашид Джаханның 1937 жылы жазылған алты әңгімеден және осы атпен аталатын пьесадан тұратын жинақ. Екінші басылымы 1963 жылы, Рашид Джаханның әкесі Шейх Абдулланың тілегімен, оның өлімінен кейін жарық көрді.