Шаях Аяз: Синдхи тілінің суырып салмалы ақыны және әдеби мұрасы
Shaikh Ayaz
Шаих Аяз – Синдхи тілінің көрнекті ақыны, жазушысы, университеттің экс-вице-канцлері. «Шах Жо Рисалоны» аударғандығымен танымал, әдебиетке сіңірген еңбегі үшін марапатталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Синди тіліндегі ақын
Sindhi language poet
Шейх Аяз (Ситара-и Иমতিаз орденінің иегері), әл-Мубарак Әли Шейх (наурыз 1923 – 28 желтоқсан 1997) – Синди тіліндегі ақын, прозашы және Синди университетінің бұрынғы ректоры. Ол Синди және урду тілдерінде өлеңдер, өмірбаяндық шығармалар, пьесалар мен әңгімелер жазды. 18 ғасырлық суфи ақыны Шах Абдул Латиф Бхиттайдың "Шах Жо Рисало" атты туындысын Синди тілінен урду тіліне аударғандығы оның осы саладағы сарапшы ретіндегі беделін нығайтты. Ол әдеби еңбектері үшін "Ситара-и Иমতিаз" орденімен марапатталды және "революциялық және романтикалық ақын" деп есептеледі. 2018 жылы оның құрметіне Шейх Аяз атындағы университет ашылды.
Shaikh Ayaz SI (, ) born Mubarak Ali Shaikh (, ) (March 1923 – 28 December 1997) was Sindhi language poet, prose writer and former Vice Chancellor of University of Sindh. on poetry, biographies, plays and short stories in both Sindhi and Urdu languages. His translations of Shah Jo Risalo, which was written by the 18th century Sufi poet Shah Abdul Latif Bhittai, from Sindhi to Urdu language established him as an authority in his domain. He received Sitara i Imtiaz for his literary works and is regarded as a "revolutionary and romantic poet". In 2018, a university, Shaikh Ayaz University, was established and was named after him.
Ерте өмір
Шейх Аяз 1923 жылдың 2 наурызында Синд провинциясының Шикарпур қаласында Мұбарак Әли болып дүниеге келген. Ол заңгер болғанмен, Синд университетінің проректоры қызметін де атқарды. Аяз Синд ақыны Иқбал Бегумға үйленді. "Шах Жо Ризало" кітабында ол өзінің күресін егжей-тегжейлі баяндап, Пәкістан сияқты ислам мемлекетінде өзі тапқан жалғыз адал досы Диван Парманнд Гангвани екенін жиі айтатын. Ол Гангваниді өмірінде кездескен ең батыл адам деп есептейтін және оны дос тұтудың ең жоғары бақыт екенін білдіретін. Пармананд Гангвани 1983 жылы қайтыс болды. 1997 жылдың 28 желтоқсанында жүрек талмасынан Каррачиде қайтыс болды, одан екі ұлы мен қызы қалды.
Shaikh Ayaz was born as Mubarak Ali on 2 March 1923 in Shikarpur, Sindh. He was a lawyer but he also served as the vice chancellor of Sindh University. Ayaz married Iqbal Begum, who was also a Sindhi poet. In his book Shah Jo Risalo he has discussed in details about his struggle and always mentioned that in the Islamic country like Pakistan the only true friend he found was Deewan Parmanand Gangwani whom he considers to be the bravest person he met in his life and always consider Deewan Gangwani the finest person one would have as a friend. Parmanand Gangwani died in 1983. He died on 28 December 1997 in Karachi, Sindh after suffering from cardiac arrest leaving behind two sons and a daughter.
Әдеби мансап
Аяз ХХ ғасырдағы поэзияның маңызды дауыстарының бірі. Оның әдеби өміріге алты он жылдық сыйып, өлең мен прозаның кең ауқымын қамтыды – дәстүрлі байт, вай, назм, «азад назм» және ғазал түрлерінен бастап, өлеңмен жазылған пьесаларға дейін. Ол әңгімелер, опералар, очерктер, поэзия, саяхаттар туралы жазбалар, күнделіктер, өмірбаян және Шах Жо Рисалоның урду тіліне аудармасын жазды. Ол урду тілінде де өлеңдер жазды, олар "Бөкейгүл, Нала и дил" және "Нил кант аур неим ке пате" атты екі кітапқа жиналды. Оның урду тіліндегі алғашқы өлең кітабы "Бой гул, налай дил" деп, ал синди тіліндегі алғашқы өлең кітабы "Бунр бире акас" деп аталды.
Ayaz is one of the major voices in twentieth century poetry. His literary career spanned almost six decades and covered a wide range of poetry and prose forms, ranging from the traditional bait, wa'i,nazm,"azad nazm" and ghazal to plays in verse. He wrote short stories, Operas, essays, poetry, travelogues, diaries, an autobiography and the translation of Shah Jo Risalo in Urdu. He also wrote poetry in Urdu which is spread to two books, Booye Gul, Nala i dil" and Neel Kanth Aur Neem Ke Pate. His first book of poetry was in Urdu named Boi gul, Nalai dil and his first book of poetry in Sindhi was, " Bhounr Bhire Akas"
Романтикалық поэзия
Аяз синдхи әдебиетіне жаңа үлес қосты. Одан бұрынғы көне синдхи ақындары физикалық емес, рухани немесе абстрактілі махаббат туралы жазған, яғни платондық махаббат. Әлемнің қазіргі заманғы әсерінен ол сексуалдық, физикалық махаббатты нағыз махаббаттың маңызды бөлігі деп санады.
Ayaz has contributed new work contribution to the sindhi literature. before him, the ancient sindhi poets writes on abstract or spiritual love which is not physical Love; Platonic Love. Due to the modern effect of the world, he considered sex; Physical Love as more attractive in the real Love.