Кіріспе

Дәстүрлі орыс көйлегі

Косоворотка, Батыста орыс шаруа көйлегі немесе Толстой көйлегі (толстовка) деп те аталады. Атауы орыс тіліндегі "kosoy vorot" (косой ворот) сөзінен шыққан, яғни "қисайған жаға" дегенді білдіреді. Бұл көйлек Ресейдегі барлық шаруалар – ерлер, әйелдер және балалар – күнделікті және мерекелік жағдайларда әртүрлі стильде киетін. Бір матадан тігіп жасау оңай болғандықтан, бұл киім ресейліктердің, мордвалықтардың, сетолардың, коми-пермяктардың және Ресейдегі басқа да этностардың дәстүрлі киімі болып саналады, сондай-ақ Молдавияның кейбір аймақтарында да таралған.

Сипаттама

Косоворотка – ұзақ жеңді, жамбастың ортасына дейін жететін дәстүрлі орыс көйлегі. Көйлек төменгі жиегіне дейін толық түймеленбейді, бірақ жағасында бірнеше түймелері бар (киім кигенде ашық болады), бірақ олар ортаға емес, бір жағына орналасқан (аймақтық стильге қарай сол немесе оң жаққа қарай өзгереді), бұл әдеттегі батыс 20 және 21 ғасырлардағы ерлер көйлектерінен өзгеше. Бұл бүйірлік тілік шаруалар көйлектерінің астына тағылған айқыш сырғаларының еңкейгенде түсіп қалмауы үшін жасалған. Орыстардың көп бөлігі шаруалар болған, олар көбінесе еңкейіп жұмыс істеген. Олардың көпшілігі христиан айқышын таққан, ол тек іш киімдегі белгі деп есептелген. Көйлектің қисайған жағасы айқыш көйлектің астынан түсіп қалмауы үшін жасалған. Бұл шаруаның ыңғайлылығын арттырып, еңбек өнімділігін жоғарылатқан. Көбінесе орыс шаруаларымен байланысты косоворотканы 20 ғасырдың басына дейін әртүрлі әлеуметтік топтарға жататын шаруалар мен қала тұрғындары киген, бірақ 1917 жылғы большевик революциясынан кейін тиімдірек және қарапайым киімдермен тез алмастырылды. Киім сонымен қатар "толстовка" немесе Толстой көйлегі деп те аталады, өйткені жазушы Лев Толстой соңғы жылдары осындай көйлек киген. 20 ғасырдың соңынан бері косовороткалар көбінесе сувенирлер ретінде және орыс халық музыкасы, ән мен би ансамбльдерінің сахналық киімдері ретінде қолданылады.

Танымал мәдениетте

Косоворотканы Омар Шариф Дэвид Линнің 1965 жылғы "Доктор Живаго" фильмінде Юрий Живаго рөлінде киеді.