Кіріспе

Британдық саясаткер сэр Генри Хайдн Джонс (27 желтоқсан 1863 – 2 шілде 1950) – Уэльстік либералдық партия саясаткері.

Тәрбие

Генри (кейде "Гарри" деп те аталады) Хайдн Джонс Уэльстің Рутин қаласында дүниеге келді. Ол 1827–70 жылдары өмір сүрген Джозеф Дэвид Джонстың ұлы, қаладағы мектеп мұғалімі және беделді уэльстік музыкант және композитор болған. Әкесінің ерте қайтыс болуынан кейін Хайдн Джонсты ағалары Тоуинде (қазіргі Тайвин) тәрбиеледі, онда ол мектепте білім алды. 1903 жылы ол Уэльсте туған және АҚШ-тағы Price Waterhouse & Co. компаниясының алғашқы өкілі Льюис Д. Джонстың қызы Барбара Энни Гвендолен Дэвис Джонсқа үйленді.

Саясат

1889 жылы Хайдн Джонс Тоуин қалалық округінің өкілі ретінде Мерионтшир округі кеңесінің алғашқы мүшелерінің бірі болып сайланды. Бір жыл өткен соң ол кеңестің төрағасы болды. Кейін ол кеңес мүшесі (алдерман) болып сайланды. Джонс саяси мансабында көтеріліп, 1910 жылғы қаңтардағы жалпы сайлауда Мерионет округінің депутаты болып сайланды. Ол 1945 жылғы жалпы сайлауға дейін, 81 жасқа толғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1937 жылы оған рыцарь атағы берілді.

Бизнес

1909 жылы Брин-Эглвистің шифер карьері, Абергинолвин иелігі мен ауылы және Талиллин темір жолы сатылымға қойылды. Карьердің тоқтатылуынан туындаған қиындықтарды сезген Сэр Хайдн 1911 жылы 5250 фунт стерлингке барлығын сатып алды және Abergynolwyn Slate and Slab Company компаниясының жалғыз иесіне айналды. 1935 жылы ол карьер иелігін кеңейтіп, көршілес Коррис аймағындағы Аберлефенни шифер карьерін жалға алды. Карьер және шифер бизнесі 1920 жылдардың басына дейін жақсы дамыды, бірақ сұраныс төмендегеннен кейін Брин-Эглвистің карьері жаңа шахталарды қазудың орнына, оңай алынатын шиферге сүйеніп, тіреу арқылы ғана сақталып қалды. Кейде аптасына үш күн жұмыс істелді, бірақ карьер 1941 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін Сэр Хайдннің жалға мерзімі бітті. Ол 1946 жылға дейін жылдық жалғамен жалғастырды, бірақ үздіксіз тіреудің салдарынан шатырдың құлауы карьерді түпкілікті жапты.

Таллин темір жолы

Брин-Эглизді сатып алу арқылы Хайдн Джонс Талиллин теміржолының нақты иесіне айналды, бұл теміржол шиферді карьерден Тивинге тасымалдау үшін салынған еді. 1946 жылы карьердің құлауы мен жабылуынан кейін теміржолдың жұмыс істеуіне түбегейлі себеп болмады. Хайдн Джонс теміржолдың өзі тірі болғанда ашық болатынын мәлімдеді және ол 1950 жылға дейін жұмыс істеді. Ол қайтыс болғаннан кейін оның әйелі Л.Т.С. Рольт пен оның серіктестерімен келісімге келді, оларға теміржолды жалға алуға рұқсат берді, ол бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. Талиллин локомотивтерінің бірі, бұрынғы Corris теміржолының No.3 локомотиві, 1951 жылы Сэр Хайдн деп аталды. Бұл сол кездегіге қарағанда орындырақ болды, өйткені Сэр Хайднның Аберлфени карьерінің жалға алушысы болған кезінде Corris теміржолын күшті қолдауы, теміржолдың Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында жұмыс істеуіне себеп болды, соның арқасында локомотив соғыс кезінде металл жинаудан құтылды. Сэр Хайдн Джонс Талиллин теміржолының иесі ретінде көптеген кішкентай балаларға, тіпті есімдерін білмесе де, танымал болды. Ролтқа қосылған алғашқы теміржол сақтаушыларының бірі - пастор У.В. Одри болды, ал Скарлой теміржолының иесі ретінде Сэр Хайдн оның кітаптарында Сэр Хендел Браун ретінде мәңгілікке қалады. Шын өмірдегідей, Скарлой теміржолының No.3 локомотиві де оның құрметіне Сэр Хендел деп аталды.

Құжаттар мен мұра

Сэр Генри Хайдн Джонстың құжаттары Уэльстің Ұлттық кітапханасында сақталады, оларды 1995 жылы оның жесірі табыстаған. Сэр Генри Хайдн Джонс темір жолдың өзінен кейін де сақталатындығы туралы берген уәдесін (қиындықпен болса да) орындады. L. T. C. Rolt және басқалар темір жолды қайта жаңғыртқаннан кейін ол гүлденіп, Уэльстің маңызды туристік орталығына айналды және жаңадан құрылған мұралық темір жол қозғалысының жетекші жобасы болды. Аберллефеннидегі тас карьері 2003 жылы жабылды, бірақ 2019 жылы да сол жердегі диірменде тақталар өңделеді.