Кіріспе
Мәскеудегі көрме паркі (Выставка достижений народного хозяйства, Vystavka dostizheniy narodnogo hozyaystva, қысқартылған VDNKh немесе VDNH, ВДНХ) – Ресейдегі Мәскеу қаласында орналасқан, тұрақты түрде жұмыс істейтін жалпы мақсаттағы сауда көрмесі және ойын-сауық паркі. 1991-2014 жылдар аралығында ол Бүкілресейлік көрме орталығы (Всероссийский выставочный центр) деп аталды. Бұл – мемлекеттік акционерлік қоғам.
Exhibition of Achievements of National Economy (Выставка достижений народного хозяйства, Vystavka dostizheniy narodnogo hozyaystva, abbreviated as VDNKh or VDNH, ВДНХ, ) is a permanent general purpose trade show and amusement park in Moscow, Russia. Between 1991 and 2014, it was also called the All Russia Exhibition Centre (Всероссийский выставочный центр). It is a state joint stock company.
Орналасу және тасымалдау
ВДНХ Мәскеу қаласының Останкин ауданында, Останкино телемұнарасынан бір километрден аз қашықтықта орналасқан. Оған ВДНХ метро станциясы, сондай-ақ Мәскеу монорельсі арқылы жетуге болады. Космонавттар аллеясы мен Жұмысшы және Колхозшы әйел мүсіні ВДНХ-ның басты кіреберісінің жанында орналасқан. Бұл орын Мәскеу ботаникалық бағы мен кіші Останкино паркімен шектеседі, және соңғы жылдары бұл үш парк біртұтас саябақ кешені ретінде жұмыс істеді.
1948-1959 жылдардағы қайта жаңарту
1948 жылдың қазан айында мемлекет 1950 жылғы маусымнан бастап көрмені жаңартуды бұйырды. Ашылу бірнеше рет кейінге жылдырылды; соғыстан кейінгі алғашқы маусым 1954 жылы ашылды (әлі де ауыл шаруашылығы көрмесі ретінде). 1956 жылы жоспарлаушылар негізгі аумақта өнеркәсіптік аймақ бөліп шығарды; одан кейін қайта құрылымдау және жаңадан салу жұмыстары жүргізілді. 1959 жылы парк Ұлттық экономика жетістіктерінің көрмесі (Выставка достижений народного хозяйства, Vystavka dostizheniy narodnovo khozyaystva) немесе ВДНХ/VDNKh деп атауға ие болды. 1989 жылға қарай көрмеде 700 000 шаршы метрді құрайтын 82 павильон болды. Әр павильон (соның ішінде 1939 жылғы "аймақтар") нақты бір салаға немесе өріске арналған: Инженерлік павильон (1954), Ғарыш павильон (1966), Орталық өнеркәсіптік аймақтар павильон (1955), Атом энергиясы павильон (1954), Халықтық білім беру павильон (1954), Радиоэлектроника павильон (1958), Кеңес мәдениеті павильон (1964). Кеңес кезеңінде ВДНХ жыл сайын 300-ден астам ұлттық және халықаралық көрмелерге, сондай-ақ көптеген конференцияларға, семинарларға және ғалымдар мен өнеркәсіп мамандарының кездесулеріне қонақ етті. Көрменің ең есте қаларлық белгісі – "Шығалақ пен балғаны" ұстап тұрған жұмысшы мен колхозшы әйелдің алып мүсіні ("Жұмысшы мен колхозшы әйел" (Рабочий и колхозница) мүсіні). Мүсін, аспанға қарай 25 метрге көтеріледі, Вера Мухинаның жобасы бойынша жасалған және бастапқыда 1937 жылы Парижде өткен Халықаралық өнер және техникалар көрмесіндегі 35 метрлік кеңестік павильонды безендірген.
Қазіргі күн
1992 жылы VDNKh қайта аталды және жаңа VVC аббревиатурасын алды, ол 2014 жылға дейін қолданыста болды. Оның аумағы 2 375 000 шаршы метрді құрайды, оның ішінде 266 000 шаршы метрі жабық көрмелерге арналған. VDNKh аумағы Монако княздығынан асып түседі және шамамен 400 ғимараттан тұрады. Вера Мухинаның мүсініне тиісті күтім болмағандықтан, ол тозығы жетіп, бөлініп кетті. Оны 2008 жылға дейін жаңартуға және жаңа павильонның үстіне орнатуға жоспарланған, бірақ қаржы тапшылығы салдарынан қалпына келтіру жұмысы кешікті. Соңында 2009 жылы қайта орнатылды, қазір ол үлкен конструктивизм стиліндегі павильонның үстінде тұр, бұл 1937 жылы Парижде өткен Дүниежүзілік көрмеге арналған бастапқы көрме павильонын қайта жаңартуға ұқсайды. "VDNKh" (немесе VVTs) кешені бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді, соның ішінде жақын жердегі метро станциясының атын да сақтап тұр және бірнеше танымал орындар бар. Қыс мезгілінде VDNKh үлкен коньки алаңына айналады.
Қалпына келтіру
2014 жылдың 14 мамырында интерактивті дауыс беру нәтижесінде VDNKh бұрынғы атауы қайта жаңартылды. Сонымен қатар, Мәскеу мэрі Ресей ғарыш кемесінің, Мәскеудегі Горький саябағындағы көңіл көтеру орны және мейрамхана болған ТВА құрылымдық сынақ үлгісінің ВНДХ-ға көшірілетінін, Космос залының алдындағы "Восток" зымыратының қасына қойылатынын хабарлады. Ол 2014 жылдың 5-6 шілдесі аралығында көшіріліп, 21 шілдеге дейін қайта жинақталды. 2018 жылдың қыркүйегінде Сергей Шогуров ВДНК бас директоры болып тағайындалды. Жаңа музейлік және көрмелік кеңістіктер ашылды, Ландшафт паркі құрылды, мәдени мұра нысандары жөнделді, қоғамдық электр көлігі іске қосылды. 2019 жылы "Халықтар достығы" және "Тас гүл" фонтандарының қалпына келтіру жұмыстары аяқталды.
Сайт
Көрме орталығы Иосиф Сталин дәуірінде салынған. Орын таңдалған жер – Мәскеудің солтүстік шеткі аймағы Останкино. Басты жоспарлаушы – Вячеслав Ольтаржевский, ол фонтандармен, кішкентай жолдармен және аллеяның соңындағы орталық павильонға қарап тұрған үлкен алаң бар орталық аллеяны жоспарлады. Павильон алдында Владимир Лениннің мүсіні тұрған. Украина павильонына қарап тұрған "Тас гүлдер фонтаны" аталған фонтан бар. Ғарыш павильонына қарап тұрған кішкентай алаңның ортасында 1976 жылы Ауыл шаруашылығы машиналары павильоны Космос павильонына айналғаннан кейін қойылған Туполев Ту-154 ұшағы тұрды. Бұл ұшақ 2008 жылы бұзылды. 1948 жылға дейін алаңда Иосиф Сталиннің үлкен мүсіні тұрды. Бұрын бұл мүсін қала орталығындағы Мәскеу өзенінің жағасында тұрған. Алаң "Өнеркәсіп алаңы" деп аталады. Жұмысшы және колхозшы әйел мүсіні бастапқыда әлемдік көрменің совет павильонын безендіру үшін жасалған. Ұйымдастырушылар совет және нацистік павильондарды Сейн өзенінің солтүстік жағалауындағы Трокадеро алаңындағы басты жаяу жол арқылы бір-біріне қарама-қарсы орналастырған.