Жаңа Зеландияның Роллестон қаласы

Кіріспе

Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы қала.

Ролстон – Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы Кантербери аймағындағы Сельвин ауданының орталығы және ең ірі қаласы. Ол Крайстчерч қаласының оңтүстік-батысында, Кантербери жазығында орналасқан және Крайстчерчтың ірі қалалық аймағының бір бөлігі болып табылады. Қаланың халқы – адам, бұл Жаңа Зеландиядағы 23-ші ең ірі қалалық аймақ және Кантерберидегі екінші ең ірі қала (Крайстчерчтен кейін). Ролстон – Жаңа Зеландиядағы ең қарқынды дамып келе жатқан қалалардың бірі.

Тарих

Роллстон 1866 жылы теміржол станциясы ретінде құрылды және Кентербери мемлекет қайраткері Уильям Роллстонның құрметіне оның аты берілді. 1831 жылы Йоркширде дүниеге келген және 1903 жылы қайтыс болған Роллстон 1868 жылдан 1876 жылға дейін Кентербери провинциясының басшысы қызметін атқарды (орталық үкімет Жаңа Зеландия провинцияларын таратып жіберген кезде). Ол сонымен қатар Парламент мүшесі болды және түрлі министрлік портфельдерді иеленді. 1970 жылдары премьер-министр Норман Кирк 1000-нан аспайтын халқы бар қалашықты 80 мың адам тұратын қалаға айналдыру арманымен жүрді. Ол оны «Болашақ қаласы» деп атады, бірақ «Болашақ қаласы» деген табелька Роллстонға кіре берісте бұрын алынып тасталған. 2000 жылы Селвин аудандық кеңесі Izone индустриалды аймағын құруды ұсынды. Келесі жылы кеңес қалаға қарама-қарсы, Main South Line бойындағы ауылдық жерді сатып алды. Warehouse Group компаниясы Izone-да Оңтүстік аралдағы тауарларды тарату орталығын ашты. Селвин аудандық кеңесі 2021 жылы Тока Хапай Селвин денсаулық сақтау орталығын салды. Денсаулық орталығы 2021 жылдың мамыр айында аяқталды, онда Кентербери аудандық денсаулық сақтау кеңесінің негізгі босану бөлімшесі, Тынық мұхиты радиологиясы, физиотерапевт және жалпы медициналық қызмет көрсету мүмкіндігі бар. Оның құны 14,7 миллион долларға бағаланды. 2020 жылдың соңында Селвин аудандық кеңесі Роллстон төңірегіндегі жерді қайта жоспарлауға (жеке жоспар өзгертулер) қатысты өтінімдерді қарастырды, бұл қосымша 4500 үй салуға мүмкіндік береді. Крайстчерч қалалық кеңесі Крайстчерчтегі көлік ағынының «маңызды теріс әсерлері» туралы алаңдаушылықтарды шешуге дейін оған қарсы болды. 2021 жылы Теннисон көшесіндегі ескі Роллстон доменінің орнында 85 миллион долларлық Роллстон Филдс сауда орталығының құрылысы жоспарланды. Ол Селвин аудандық кеңесі жоспарлаған жаңа қала орталығының бір бөлігі болуы күтілуде. Онда кинотеатрлар мен жабық фермерлер базары болады деп күтілуде. Құрылыс төрт кезеңде жүзеге асырылады. Селвин аудандық кеңесі қаланың «орталық нүктесін» құру үшін жаяу жүргіншілер алаңын салуды жоспарлап отыр.

Rolleston originated as a railway terminus in 1866, and is named after the Canterbury statesman William Rolleston. Rolleston, who was born in Yorkshire in 1831 and died in 1903, served as Superintendent of the Province of Canterbury from 1868 until 1876 (when central government abolished the New Zealand provinces). He also served as a Member of Parliament, holding various Cabinet portfolios. In the 1970s, Prime Minister Norman Kirk had a dream of turning the town of fewer than 1,000 people into a city of 80,000. He nicknamed it the "Town of the Future", however the single "Town of the Future" sign has long since been removed from the entrance to Rolleston. Selwyn District Council proposed an industrial subdivision, Izone, in 2000. The council purchased rural land adjacent to the Main South Line opposite the town the following year. The Warehouse Group developed its South Island distribution centre at the Izone. The Selwyn District Council built the Toka Hāpai Selwyn Health Hub in 2021. The Health Hub was completed in May 2021, and has a Canterbury District Health Board Primary Birthing Unit as well Pacific Radiology, a physiotherapist and may have a general practice service. It was estimated to cost $14.7 million. In late 2020, the Selwyn District Council were considering applications (private plan changes) to rezone land around Rolleston to accommodate a further 4500 houses. The Christchurch City Council was opposing this until concerns about the “significant adverse effects of downstream traffic within Christchurch” could be addressed. In 2021, a $85 million shopping centre called Rolleston Fields was planned to be built on the old Rolleston domain on Tennyson Street. It is expected to form part of a new town centre that has been master planned by the Selwyn District Council. It is expected to include cinemas and a covered farmers market. It is planned to be built in four stages. The Selwyn District Council are planning to also build a pedestrian square to provide an "identifiable heart" of the town.

Крайстчерч жер сілкінісі

Роллстон 2010 жылғы Кентербери жер сілкінісінің эпицентріне жақын орналасқан, Гриндейл жарылысының соңына таяу болды, нәтижесінде Крайстчерч қаласындағыдан екі есе күшті қозғалыс сезілді. Жер сілкінісінен кейін тұрғындар электр қуатысыз қалды, кейбіреулері 48 сағаттан астам уақыт бойы, ал қызметтер толығымен қалпына келгенше апталар бойы суды қайнатуға мәжбүр болды. Роллстон қыркүйектегі жер сілкінісінен кейін болған көптеген серпілістерге жақын жерде болды. Роллстонның жер астындағы тастар мен берік тау жыныстары болғандықтан зақым шегуі аз болды. Осы себептерге байланысты Роллстон топырақ сұйылынуынан зардап көрмеді, тек бірнеше үй ғана жер сілкінісінен зақымдануына байланысты бұзылып, қиратылды. 2011 жылғы Крайстчерч жер сілкінісі аз ғана қосымша зақым келтірді, көбінесе бұрын зардап шеккен ғимараттарға. Крайстчерч жер сілкінісінен кейін Роллстон халқы жылдам өсті, себебі жердің тұрақтылығы жоғары болды және Селвин аудандық кеңесі құрылысқа рұқсаттарды жеделдетіп берді.

Ыңғайлылықтар

Роллстонда Оңтүстік аралдағы ең үлкен натуристік курорт – Пинеглейдс натуристік клубы орналасқан. Селвин су орталығында бес бассейн бар, оның ішінде 10 жолақты 25 метрлік бассейн бар. Фостер паркі, Брукссайд паркі және Роллстон қорығы крикет, софтбол, бейсбол, хоккей, футбол, регби, регби лигасы, жеңіл атлетика, теннис және нетбол сияқты көптеген спорт түрлері үшін спорт алаңдарын ұсынады. Фостер паркінде тізгінсіз жүретін иттерге арналған жаттығу алаңы бар. Роллстон қалалық кітапханасы, Te Ara Ātea, 2021 жылдың желтоқсан айында ашылды. 22,2 миллион долларлық ғимаратты Warren and Mahoney архитекторлары жобалаған. Екі қабаттан тұратын 2200 шаршы метрлік ғимарат Роллстон қаласының орталығының маңызды бөлігі болуы күтілуде. Кітапхана ашылғанға дейін Роллстон қауымдастық орталығымен бір орында орналасқан болатын. 2 мамыр 2021 жылы Кентерберидегі ең ірі спорт орталығы – Селуин спорт орталығы ашылды. Онда сегіз жабық корт пен жабық серуендеу жолы бар. Роллстон Оңтүстік аралдағы ең үлкен сауда кешені – The Station құрылысын салуға кіріседі. Құрылыс 2023 жылы басталуы жоспарланған.

Климат

Кентерберияның осы бөлігінде бұрын кең таралған радиата қарағай плантациялары XXI ғасыр басындағы "сүт өнімдерінің өркендеуінен" пайда көру үшін, көбірек су қажет ететін мал жаю жерлерімен алмастырылды. Радиатадан жасалған қоршау жолақтары, жазықтың тағы бір маңызды бұрынғы ерекшелігі (солтүстік-батыс желдің құрғату әсерін жеңілдетуде өте тиімді болған), қазір аймақта кең таралған үлкен орталық дөңгелек суару жүйелеріне кедергі келтіргендіктен алынып тасталды. Ролстон Кентербери жазығында қоршалмағандықтан, жақын орналасқан Крайстчерчке қарағанда құрғақ әрі континенттік климатқа ие. Аймақта көптеген жүзім шараптарын өндіретін шаруашылықтар бар. Жылдың ең жылы айы – қаңтар, орташа ең жоғары температурасы 23°C. Жылдың ең суық айы – шілде, орташа ең жоғары температурасы 10°C. Айлық жауын-шашын мөлшері қаңтарда 33 мм-ден шілдеде 56 мм-ге дейін ауыспайды. 2021 жылдың 26 қаңтарында ең жоғары температура тіркелді.

Автобус

Үш жергілікті автобус маршруты Роллстон қаласына қызмет көрсетеді, олардың екеуі Environment Canterbury метро жүйесінің құрамына кіреді: 5-маршрут Роллстонды Темплтон, Хорнби және Риккартон арқылы өтіп, орталық Крайстчерч, Линвуд және Нью-Брайтонмен байланыстырады, 820-маршрут (Бурнхэм – Линкольн) Роллстонды жақын орналасқан Бурнхэм және Линкольн қалаларымен байланыстырады, ал 85-маршрут (Роллстон – Ара институты) – Роллстонды Крайстчерч ауруханасы арқылы өтіп, орталық Крайстчерч пен Ара институтымен байланыстыратын экспресс маршрут.

Темір жол

Роллстон – Мидленд желісі мен Греймұтқа және Оңтүстік магистральдық желісі арасындағы теміржол түйіні орналасқан жер. Қала 1880 жылдардан 1980 жылдардың соңына дейін маңызды теміржол тоғыс нүктесі болды, содан кейін Жаңа Зеландия үкіметі теміржолдарды дерегуляциялағаннан кейін Роллстон тек туристік бағытталған TranzAlpine пойыз қызметі үшін аялдамаға айналды. 1993 жылы Роллстонда елдегі ең ауыр деңгейлі өткелде апат болды, онда цемент араластырғыш жүк көлігі қазір жабық Джордж Холмс жолындағы деңгейлі өткелде жолаушылар пойызымен соқтығысып, үш жолаушы қаза тапты. Еңбек партиясы 2017 жылғы сайлауда жеңіске жетсе, Роллстон мен қала арасындағы қалалық теміржол желісін қоса алғанда, Крайстчерчтің қоғамдық көлігіне 100 миллион доллар инвестициялауға уәде берді. Эндрю Литтл Роллстон мен Крайстчерч арасындағы қалалық теміржол желісінің тұрақты қызмет ететінін және Еңбек партиясы оны "бірнеше жыл ішінде" іске қосуды көздеп отырғанын айтты. Қалалық теміржол желісін іске асыру үшін маңызды мемлекеттік қаржыландыру және жерді сатып алу қажет. Жаңа Зеландия Көлік агенттігі бизнес-жоспардың 2021 жылы дайын болады деп күтеді. 2022 жылы Роллстонға қалалық теміржол байланысын құру мәселесі әлі де қаралып жатыр.

Жол

1-ші мемлекеттік тас жол Крайстчерч пен Тимару арасындағы бағытында Роллстон қаласынан өтеді. 2020 жылдың қыркүйегінде Крайстчерчтің оңтүстік автожолының кеңейтілуі аяқталды, бұл Роллстон мен Аддингтонды Брогам көшесінде байланыстырды. Бұл Крайстчерчке сапар уақытын едәуір қысқартты. Роллстонның тұрғын аудандарын өнеркәсіптік аймақпен (Izone) байланыстыратын екі қатарлы көпір салу жоспарлануда, ол SH 1 тас жолын Роллстон Драйвтан Хоскинс Роудқа дейін кесіп өтеді. Құрылыс 2024 жылы басталып, 2027 жылдың соңында аяқталуы күтілуде. Жобаның құны 125 миллион долларды құрауы тиіс.

Велоспорт

Велосипедпен жүруге қолайлы бірнеше маршруттар бар, тағы біреуі құрылыс кезеңінде. Крайстчерч қалалық кеңесінің маңызды велосипед жолдары бағдарламасына Хагли паркінен Рикартон, Хей Хей және Ислингтон арқылы Темплтонға дейінгі Оңтүстік экспресс маршруты кіреді, онда Сельвин аудандық кеңесінің қарауына өтеді. Одан әрі маршрут жолдан тыс ортақ жолмен және тыныш Манион жолымен жүреді, содан кейін Weedons Ross Road көпірі арқылы 1-ші мемлекеттік тас жолын кесіп өтеді. Соңғы шақырым жабық ортақ жолмен және тыныш қалалық көшелер арқылы жалғасады. Роллстон мен Линкольн арасында велосипедпен жүру "Линкольн-Роллстон жолы" мен Боундери жолының бойымен өтетін жабық ортақ жолмен жүзеге асырылады.

Үкімет

Рольстон Селвин сайлау округінің бір бөлігі болып табылады. Селвин аудандық кеңесі Роллстонға жергілікті басқару қызметтерін көрсетуге жауапты. Селвин аудандық кеңесі Роллстон қаласындағы Норман Кирк көшесі, 2-үй мекенжайында орналасқан.

Әскери

Бернхам әскери лагері қала орталығынан батысқа қарай шамамен 3 километр жерде орналасқан. Крайстчерч жер сілкінісі кезінде Бернхам Жаңа Зеландия Қорғаныс күштері (NZDF) және шетелдік әскери күштер үшін маңызды транзиттік пункт болды.