Кіріспе

Барра да Тижука (Барра) – Бразилиядағы Рио-де-Жанейро қаласының батыс аймағындағы жоғары санаттағы көршілес аудан (баирро). Барра жағажайларымен, көптеген көлдері мен өзендерімен, сондай-ақ өмір салтымен әйгілі. Бұл аудан қала халқының 4,7%-ын құрайды және Рио-де-Жанейроның жалпы ауданының 13%-ын алып жатыр. Барра да Тижука Бразилиядағы ең дамыған аймандардың бірі саналады, 2000 жылғы Бразилия халық санағы бойынша ең жоғары Адам Даму Индексіне (АДИ) ие. Оңтүстік аймақтан және Рионың орталық бөлігінен өзгеше, Барра да Тижука 30 жыл ғана бұрын салынған және модернистік стандарттарға сәйкес келеді, ал кең бульварлар негізгі көлік арнасын құрайды. Аймақтың бас жоспары Бразилиядағы жұмыстарымен танымал Люсио Коста жасаған, ол көптеген бақтар, сауда орталықтары, пәтерлер мен сәнді үйлерден тұратын аймақты құрды. Соңғы жылдары Бразилия экономикасының қарқынды дамуына байланысты Барра халқы 100 мыңнан астам адамға өсті, себебі көптеген тұрғындар мен компаниялар Рионың тығыз қоныстанған Оңтүстік аймағына балама ретінде арзан жылжымайтын мүлікті іздеді. Демографиялық мәліметтер бұл аймақтың Рио-де-Жанейродағы ең жылдам дамитын аудан екенін көрсетеді: 1991 жылы 98 851, 2000 жылы 174 353, ал 2010 жылы 300 823 адамды құрады. Баррада туған және тұратын адамдар Барристас немесе көбінесе Барренсе деп аталады. Бұл аудан қаланың мәдени, экономикалық және әкімшілік орталығы болып табылады, фавелалардың жоқтығы және жеке және мемлекеттік қауіпсіздіктің жоғары деңгейіне байланысты Рионың жоғары санаттағы аудандарының ең қауіпсіз жері деп есептеледі. Бұл әнші Анитта сияқты бірнеше мәшһүр тұлғалар мен футболшылардың мекені. 2016 жылдың тамызында Барра Оңтүстік Америкада алғаш рет өткен 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының көп бөлігін қабылдады.

Этимология

Барра да Тиюка деген атау шамамен "балшық құм сілкінісі" деп аударылады. Барра – портың кіреберісі немесе құм сілкінісін білдіреді, ал Тиюка – түпнұсқасы тупи тіліндегі ти-юк сөзінен шыққан, ол шіріген су, лай, батпақ, сор, балшық немесе балшық орны деген мағынаны береді. Тиюка (tʃiˈʒukɐ) (батпақ немесе лайлы жер деген мағынаны білдіреді) – ty ("су") және îuká ("өлтіру") сөздерінен туындаған.

Тарих

Бара-да-Тижука аймағы бастапқыда үлкен жағажай болған, онда әдеттегі құмдық жағалар кездесетін. Батпақты және егін шаруашылығына жарамсыз болғандықтан, ХХ ғасырдың ортасына дейін бұл аймақ қоныстанбаған, тіпті кейде балықшылар тобы ғана осы өңірге келіп тұратын. 1667 жылы аймақ діни бенедиктиндерге берілді, олар тек Каморим, Варгем Пекена және Варгем Гранде аудандарында қоныстанды. 1900 жылы Барра-да-Тижука және Байксада-Жакарепагуа жерлері Remedial Territorial Agricultural and SA, ESTA компаниясына сатылды, ол осы аймақта ірі жер иесі болып қала береді. Жердің үлкен учаскелерінің азаматтардың шектеулі тобының қолында шоғырлануы оның кеш дамуының бір себебі болды. Сонымен қатар, бұл аймақ муниципалитеттің қалған бөлігінен 800-1200 метр биіктіктегі, қиып өтуге қиын таулармен бөлінген. Аймақтың дамуы бастапқыда екі шетінде, қазіргі Jardim Oceânico және Recreio dos Bandeirantes-те жүрді. Кейіннен, Тижука лагунасы арқылы аймақтың жаңа тұрғындарына қызмет ету үшін жеке бастамамен көпір салынды. Барра-да-Тижуканың маңызды дамуы Губернатор Неграо-де-Лиманың басшылығымен жүзеге асты, Гуанабара штатының бұрынғы губернаторы, ол аймақтың қала құрылысшыларының бірі Лусио Костаға жоспар жасауды тапсырды. 1969 жылғы Барра жоспары алдыңғы Бразилия жоспарына ұқсас болды. Ол кең бульварлармен және кең ашық кеңістіктермен американдық қала құрылысы стилінен шабыт алды. 1970 жылдары Лагоа–Барра тас жолы салынды, бұл Рио-де-Жанейро қаласының Оңтүстік аймағына бару уақытын қысқартты және үлкен дамуға жағдай жасады. Сонымен қатар, Баррада Nova Ipanema және Novo Leblon сияқты ірі жоспарланған тұрғын үй кешендері салынды. 1990 жылдары Рио-де-Жанейроның Солтүстік аймағымен байланысты жақсартуға мүмкіндік берген тағы бір ірі қалалық даму – Сары желінің құрылысы, бұл Барра-да-Тижуканы Галеао халықаралық әуежайымен байланыстыратын жылдам тас жол болды. Содан бері Барра-да-Тижуканың өсуі Рио-де-Жанейро агломерациясының барлық аймақтарынан келген адамдардың көптеп келуімен сипатталады.

Барра қаласының жобасы

1980 жылдары Барра-да-Тижукада халық саны күрт өсті, оның бульварларының бойындағы жерлердің барлығы дерлік ірі тұрғын үй кешендерімен, саябақтармен, супермаркеттермен, сауда орталықтарымен, мектептермен және ауруханалармен салынып алынды. Көшелер кеңейтіліп, светофорлар орнатылды. Осы кезеңде Барраны жеке қала деп жариялау жөнінде қозғалыс туды; осы мақсатта референдум өтті, және дауыс бергендердің көпшілігі оны жеке қала етуге қолдау көрсетті, бірақ қатысу көрсеткіші жеткіліксіз болғандықтан бұл жоба сәтті аяқтамады. Рио-де-Жанейро штатының заң шығарушы жиналысында аймақтың аудандарынан (Барра, Рекреио, Грумари, Варгем Пекена, Варгем Гранде, Итанханга, Жоа және Каморим) жаңа Барра-да-Тижука кеңесін құру туралы заң жобасы әлі де қаралып жатыр. Дегенмен, бұл жоба Федералдық Конгресс PEC 13/03 заң жобасын бекітуге байланысты, ол штаттарға осы мәселе бойынша заң шығару құқығын қайтаруды көздейді, бұл құқық 1996 жылға дейін штаттарда болған.

Өмір салты

Барра – шамамен отыз жыл бұрын ғана салынған ең жаңа аймақ. Баррада тұрғындар мен қонақтар пайдалануына арналған демалыс инфрақұрылымымен (спорт алаңдары, бассейндер, жеке баулар мен көлдер, спа-орталықтар, спортзалдар) жабдықталған ірі сәнді кондоминиумдармен ерекшеленетін өмір салты қалыптасты. «Көршілес кондоминиумдар» деп аталған бұл жоба тұрғындары үшін эксклюзивті аудан құру идеясын ұсынады, осылайша олар кондоминиум аумағынан шықпай толыққанды өмір сүре алады. Кондоминиумдарда тұрғындардың жеке өмірі мен қауіпсіздігін қамтамасыз ететін жоғары деңгейдегі қауіпсіздік жүйесі де қарастырылған. Барраның тұрғын аудандары экологиялық таза аймақтар ретінде де танымал. Аймақ көлік мәдениетімен сипатталады және үш негізгі бағыттан өтеді: «Америка даңғылы» ("Avenida das Américas") – аймақтағы негізгі жол, ұзындығы шамамен 21 км, «Айртон Сенна даңғылы» – Барра ауданы мен «Сары жолақ» ("Linha Amarela") тас жолын байланыстырады, және «Лусио Коста даңғылы» – бұрынғы Сернамбетиба даңғылы, ол жағалау бойымен созылады.

Jardim Oceânico (Океандық бақша)

Jardim Oceânico (португал тілінде: Ocean Garden) – Барра-да-Тижуканың кіші ауданы. Көбінесе үш қабатты ғимараттардан тұрады, және Рио-де-Жанейроның Оңтүстік аймағына ұқсас. 2016 жылғы Рио Олимпиадасына дайындық барысында ауданда метро станциясы ашылды. Көбінесе тұрғын үйлерден құралған бұл ауданда Олегáрио Масиел және Эрико Вериссимо көшелерінде бірнеше барлар мен мейрамханалар бар.

Жарық арал

Península жылжымайтын мүлік компаниясымен жобаланған, бастапқы жобасы Península Barra деп аталатын жаңа экологиялық таза ауданды құру болды. Алайда, жоба ауданнан алып жеке қалалық даму кешеніне айналды, бұл Península-ны (Леблон ауданымен шамалас) Рио-де-Жанейродағы ең жаңа және алғашқы экологиялық таза қалалық даму кешені етті. Барраның ортасында, Барра сауда орталығының артында, жеке көлмен (Península шығанағы) және кең демалыс инфрақұрылымымен қоршалған аймақта орналасқан Península Бразилиядағы ең жақсы қалалық даму кешені сыйлығын жеңіп алды. Әлі де бірнеше мұнаралары салынып жатқан кешен толық аяқталғаннан кейін 62 тұрғын үй мұнарасы, екі бизнес мұнарасы, шағын сауда орталығы, бес тақырыптық бақ және екі үлкен саябақтан тұрады. 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына Рио-де-Жанейро қаласы таңдалғаннан кейін Рио-де-Жанейродағы жылжымайтын мүлік нарығындағы өрбу Península-дағы бағаларға әсер етті; зерттеулер көрсеткендей, бағалар 300%-ға дейін өсті, бұл Península-дағы шаршы метрді Рио-де-Жанейро қаласындағы ең қымбаттарының біріне айналдырды. Қаланың ең жақсы отбасылық қалалық дамуы саналатын кешен қазір Rede Globo арнасының жұлдыздарының сүйікті орнына айналды.

Білім

Ауданда бірнеше университет кампусы бар, оның ішінде Universidade Estácio de Sá, Pontifícia Universidade Católica, Universidade Gama Filho, Universidade Veiga de Almeida, Centro Universitário IBMR Laureate және Instituto Brasileiro de Mercado de Capitais. Аудандағы мектептердің қатарында Escola Suíço Brasileira Rio de Janeiro мектебі де бар.

Сауда орталықтары

Барра ауданы көптеген ірі, заманауи сауда орталықтарына мекенжай, оның ішінде Америка даңғылындағы Барра сауда орталығы да бар.

Көлік

Баррада үш негізгі даңғыл бар: Америкалар даңғылы (Барраның дерлік барлық аумағын байланыстырады), Айртон Сенна даңғылы (бұрынғы Альворада даңғылы, Барраны Жакарепагуа ауданымен байланыстырады) және Лусио Коста даңғылы (бұрынғы Сернамбетиба даңғылы, жағажай бойымен өтеді). Барраны қалалық желінің қалған бөлігімен байланыстыру жұмыстары Рио-де-Жанейрода жасалған ең қымбат жұмыстардың қатарына жатады. Баррада көптеген автобус бағыттары бар, ал 2009 жылы 2016 жылғы Рио жазғы Олимпиадасына дайындық аясында Барраның метро желісінің құрылысы басталды. Жалпы авиацияға мамандандырылған Жакарепагуа әуежайы да осы ауданда орналасқан.

Спорт

Бразилиялық Джиу-Джитсу академиясы Gracie Barra Баррада пайда болды және оның атымен аталады. 2007 жылғы Панамерикандық ойындар мен 2016 жылғы жазғы Олимпиада және Паралимпиада ойындарының көп бөлігі Баррада өтті, соңғысында 12 тұрақты және үш уақытша нысан болды. Футбол клубы Barra da Tijuca Futebol Clube аты осы аймақтан шыққан. Оның бас кеңсесі көршілес Каморимде орналасқан. Барра-да-Тижукада үш ірі федерацияның бас кеңсесі орналасқан: Бразилия футбол конфедерациясы, Бразилия волейбол конфедерациясы және Бразилия Ұлттық Олимпиада комитеті. Golden Green Golf Club сыртқы ойыншыларға үш пар-алты тесікті жарықтандырылған алаңдар ұсынады. Itanhanga Golf Club да жақын жерде. Баррада Rio Marathon Surf Internacional, Festival Petrobras de Surfe, Campeonato Velox Surf Amador және Circuito Petrobras сияқты серфинг жарыстары өткізіледі. Осы маңда серфингтің бірнеше мектебі бар, бұл спорттың жергілікті халық арасында кең таралғанын көрсетеді. Aero Clube do Brasil парашютпен секіру мүмкіндігін ұсынады. Rio Sport Center теннис корттарын жалпы пайдалануға береді. Barrashopping және Barra Square боулинг орталықтарына ие. Жағажай және корттағы волейбол ойнауға арналған бірнеше орын бар. Bernandinho мектебі Баррада орналасқан. Көптеген тұрғын үй кешендері де өз тұрғындарына арналған бірнеше спорт алаңдарын ұсынады.

Жағажай

18 км ұзындықтағы жағажай Рио-де-Жанейродағы ең үлкен жағажай болып табылады. Барра жағажайы Морро-ду-Жоадан басталып, Авенида Льюсио Коштадан әрі, Понтал-де-Сернамбетибадағы Рекрейо-дос-Бандеирантес ауданында аяқталады. Оның көп бөлігі мөлдір және жасыл түсті, сонымен қатар ерекше толқын құрылымына ие. Барра-да-Тижука жағажайы серфингшілер, виндсерфингшілер, бодибордшылар, кайтсерфингшілер және балық аулауды ұнататындар үшін ең танымал орындардың бірі. Жағажай бойында велосипед жолы да бар. Пепе жағажайы, Морро-ду-Жоаға жақын орналасқан, кайтсерфинг мектептерімен, тағам сататын шағын дүкендермен және серфинг мектептерімен қамтамасыз етілген.

Театр дос Грандес Аторес

Театр dos Grandes Atores (Ұлы актерлер театры) Сауда орталығы Барра алаңында орналасқан. Оның 35 шаршы метрлік (380 шаршы фут) кішкентай фойесі және әрқайсысы 396 орындық екі зал бар: Көк зал және Қызыл зал. Екі залда да жақсы акустика және сахнаны жақсы көруге мүмкіндік беретін балкондар бар. Театр 1995 жылы Апаресида Маргарида спектаклімен, Марилия Пераның қатысуымен Көк залда және Серджио Бриттоның режиссерлігімен "Радио дәуірі" спектаклімен Қызыл залда ашылды. 1996 жылы Рикардо Торрес осы жерде қойылды. 2009 жылдан бері театр Agência do Bem ұйымымен серіктестік құрды, ал 2011 жылдан бері агенттіктің Orquestra Nova Sinfonia жастар оркестріне репетициялар үшін сахнасын пайдалануға рұқсат берді.

Сын

Түрлі елдердің ықпалын Рио-де-Жанейроның ескі аудандарының көптеген тұрғындары сынға алады, әсіресе Нью-Йорк қаласының орталығында орналасқан 26,8 метрлік (88 фут) биіктіктегі Бостандық мүсінінің көшірмесіне қатысты. Баррада сондай-ақ Пизаның еңіс мұнарасы, Лондонның Тауэр көпірі және Париждің Эйфель мұнарасы сияқты көптеген халықаралық сәулеттік ескерткіштердің көшірмелері бар (барлығы Барра Дүниежүзілік сауда орталығында табылады).