Кіріспе

Missa cantata (лат. "айтылатын месса") – Триденттік мессаның бір түрі, ол 1960 жылы ресми түрде діни қызметкерлерсіз, яғни диакон және субдиконсыз орындалатын әнмен қоса айтылатын месса ретінде анықталды.

1960 жылға дейінгі атауы

Қасиетті Орынның 1906 жылғы 14 наурыздағы Қасиетті Риттерлер Конгрегациясының Жарлығы сияқты құжаттары Missa cantata sine Ministris (Министрлерсіз оқылған/айтылған месса) туралы айтты. Америка Құрама Штаттарындағы католик шіркеулері үшін 19 ғасырдағы Церемониялық (көбінесе 1884 жылғы Балтимордың үшінші толық мәжілісінің сұрауымен жарияланғандықтан "Балтимор Церемониялық" деп аталады) "Диакон мен Субдиаконсыз жоғары месса" деген атауды қолданды.

Жіктеу

Балтиморлық рәсімдер мисса кантатасын жоғары месса ретінде жіктеді. Бірақ, 20 ғасырдың басындағы Католик энциклопедиясы керісінше, мисса кантатасының «шын мәнінде қарапайым месса екенін» айтады, себебі жоғары мессаның мәні музыкада емес, диякон мен субдиякон қызметкерлерінде. Тек бір ғана дін қызметкері бар және жоғары месса өткізу мүмкін емес шіркеулерде ғана, діни рәсімдерден алынған безендірулермен, ән салумен және (көбінесе) құрбандық иіссуымен (жексенбі және мереке күндері) мисса өткізуге рұқсат етіледі. 1960 жылы Папа Иоанн XXIII-нің Рубрикалар жинағы мисса кантатасын жоғары және қарапайым мессадан ажыратты. 271 нөмірінде ол миссаның формаларын былай анықтады:

Салтанатты

Missa cantata 18-шы ғасырда пайда болды және католик емес елдерде диякон немесе субдиакон (немесе осы рөлдерді атқаруға болатын дін қызметкерлерінің) қызметтерін алу қиын болған жағдайларда қолдануға арналған. Ол, әдетте, жексенбі күндері мен маңызды мерекелерде Соғымды Миссаның орнына қолданылатын. Мисса cantata кезінде құрбан шалу үшін хош иіс заттарын қолдануға бастапқыда тыйым салынған, бірақ кейіннен бұл кеңінен қабылданды: "Ритуалдар қасиетті конгрегациясы бірнеше рет (9 маусым 1884 ж.; 7 желтоқсан 1888 ж.) Мисса cantata кезінде хош иіс заттарын қолдануға тыйым салды; алайда, бірнеше дін аймақтары үшін ерекшеліктер жасалды және оны қолдану қазір көбінесе рұхсат етіледі." Пастордың оқыған бөлімдері григориандық әнмен орындалуы керек. Хор бөлімдеріне арналған әуелгі музыкалық қойылымдар да қолданылуы мүмкін.

Қазіргі жағдай

Римдік ритуалдағы әнделген және қарапайым мисса арасындағы қатаң шешім 1969 жылғы Римдік Миссальдың жаңа редакциясында жойылды. Римдік Миссальдың жалпы нұсқаулығында тіпті: «Евхаристиялық дұғаның нотасы бар бөліктерін священник ән салуы өте тиімді» делінген. «Ән салудың маңыздылығы» тақырыбында былай делінеді: «Сондықтан, мисса тойлауда ән салуға, халықтың мәдениеті мен әрбір діни жиынның қабілеттерін ескере отырып, ерекше мән берілуі керек. Барлық мәтіндерді ән салу міндетті емес болғанымен (мысалы, апта ішіндегі миссаларда), священниктер мен қауымның ән салуы сенбі және міндетті мерекелерде болуын қамтамасыз ету керек».