Кіріспе
McDonnell ADM 20 Quail – McDonnell Aircraft Corporation компаниясы жасаған, реактивтік қозғалтқышпен жабдықталған, дыбыс жылдамдығынан төмен ұшатын, ауадан ұшырылатын алдау зымыраны. "Quail" ұшағын Boeing B-52 Stratofortress стратегиялық бомбалаушысынан ұшыру үшін жобаланған. Оның бастапқы АҚШ Әуе күштерінің белгісі GAM-72 (GAM – "Guided Aircraft Missile") болды. "Quail" электроникалық құралдармен және радарды шағылыстыратын элементтермен жабдықталған, олар оны төмен биіктікте ұшып келе жатқан B-52-ден ажыратуды қиындатады. Бұл советтік қорғаныс жүйесін ракеталар мен истребительдерді бірнеше нысанаға бөлуге мәжбүр етеді, соның салдарынан бомбалаушыға шабуыл жасау мүмкіндігі төмендейді. 1968 жылдың қаңтарында "Quail" зымыранының жетілдірілген нұсқасын жасау жұмыстары басталды, бұл жүйе "Subsonic Cruise Aircraft Decoy" деп аталды. Бұл бағдарлама аясында AGM-86 ALCM зымыраны құрылғанға дейін бастапқы жобаға бірнеше маңызды өзгерістер енгізілді.
The McDonnell ADM 20 Quail was a subsonic, jet powered, air launched decoy cruise missile built by McDonnell Aircraft Corporation. The Quail was designed to be launched by the Boeing B 52 Stratofortress strategic bomber and its original United States Air Force designation was GAM 72 (GAM standing for Guided Aircraft Missile). Quail contained electronics and radar reflectors intended to make it indistinguishable from a B 52 approaching at low altitude. This would force Soviet defenses to divide their missiles and interceptors between multiple targets, reducing the chance that a bomber would be targeted. Design of an improved version of Quail began in January 1968, with the system being termed the Subsonic Cruise Aircraft Decoy. This program incorporated several significant changes to the starting design before the AGM 86 ALCM was created.
Даму
1955 жылы АҚШ Әуе күштері алдау зымырандарын жасау бойынша ірі жобаны бастады. Бұл жобаның мақсаты стратегиялық бомбалаушылардың әуе қорғаныс жүйелерін бұзу қабілетін арттыру болды. Осы жоба аясында MX 2223 жобасы іске асырылды, ол ұзақ қашықтыққа ұшырылатын, реактивтік қозғалтқышпен жабдықталған, жерден ұшырылатын алдау круиздік зымыраны – XSM 73 Goose-ты жасады; сондай-ақ MX 2224 жобасы Convair B-36 ұшағын жабдықтау үшін әуеден ұшырылатын, ракеталық қозғалтқышпен жабдықталған алдау зымыраны – XGAM 71 Buck Duck-ты жасады. Сол уақытта АҚШ Әуе күштері Бомарк зымыран бағдарламасын қолдау үшін XQ-4-ті үстіркілді мақсатты ұшақ ретінде әзірледі. XQ-4-тің келесі өндірісін қолдау үшін Wright Patterson әуе базасындағы АҚШ Әуе күштерінің Power Plant Laboratory-де талап қойылды. Бұл талап 2000 фунт (8.9 кН) итермелеу класындағы, 10:1 итермелеу-салмақ қатынасы бар кішкентай реактивтік қозғалтқышты талап етті. 1954 жылдың 28 қарашасында General Electric компаниясына XJ 85 GE 1 құрастыру бойынша АҚШ Әуе күштерінің дамыту шарты берілді. АҚШ Әуе күштері XJ85 жобасын MX 2273 деп белгіледі. 1955 жылдың сәуір айында АҚШ Әуе күштері бомбалаушының радарлық бейнесін имитациялайтын қысқа қашықтыққа әуеден ұшырылатын алдау зымыранын әзірлеу бағдарламасын бастады. 1956 жылдың 18 қаңтарында АҚШ Әуе күштері 139-шы жалпы операциялық талабын (ЖОТ) жариялады.
Пайдалану тарихы
Бастапқыда B-47 және B-52 ұшақтарымен қолданылуы жоспарланғанымен, GAM-72A тек B-52 ұшағымен ғана қолданылды. Бірінші өндірістік GAM-72A 1960 жылдың 13 қыркүйегінде Флорида штатындағы Эглин әуе базасындағы 4135-ші стратегиялық қанатқа жеткізілді. Алғашқы операциялық мүмкіндік 1961 жылдың 1 ақпанында 4135-ші стратегиялық қанаттың бірінші эскадрильясы GAM-72A-мен жабдықталғанда қол жеткізілді. 1962 жылдың 1 қаңтарында B-52 ұшақтары алғаш рет GAM-72A алдау құралын әуедегі дайындық күйінде тасыды. 1962 жылдың 15 сәуірінде GAM-72A 14-ші және соңғы B-52 эскадрильясымен бірге орналастырылғанда толық операциялық мүмкіндікке қол жеткізілді. GAM-72 алдау құралының операциялық нұсқасында ұшақтың алдына және екі жағына қарап тұрған ішкі радарлық шағылыстырғыштар орнатылған. GAM-72 құрамында 100 фунтқа (45 кг) дейін жүк тасымалдауға болады. Бұл ішкі кеңістікте радарлық қайталағыш немесе қарғау шашырату құрылғысын орналастыруға болады. Құйрығындағы инфрақызыл шам бомбалаушының жылу сигналын имитациялайтын қатты жылу шығарады. GAM-72 қаруланбаған. B-52 ұшағының қару-жарақ бөліміне сегіз GAM-72A алдау құралын орналастыруға болады, бірақ әдеттегі алдау жүктемесі екі құралдан тұрады. Жердегі радарлардың тиімділігі артып, 1963 жылы ADM-20C деп қайта аталған GAM-72B-нің тиімділігі уақыт өте келе төмендеді. AGM-69 қысқа қашықтықтағы шабуыл зымыраны (SRAM) бомбалаушыларға әуе қорғаныс жүйелеріне алыстан шабуыл жасауға мүмкіндік берді. 1971 жылға қарай, АҚШ Әуе күштері ADM-20C-ді сенімді алдау құралы деп санамады. Стратегиялық әуе қолбасшысы АҚШ Әуе күштері Бас штабының бастығына «Керекшелер ештеңеден аздап жақсырақ» деп хат жазды. Соңғы ADM-20C операциялық сынағы 1972 жылдың 13 шілдесінде Эглин әуе базасында жүргізілді. 1978 жылдың 30 маусымында соңғы ADM-20C дайындық күйінен алынды. Соңғы ADM-20C 1978 жылдың 15 желтоқсанында АҚШ Әуе күштерінің тізімінен шығарылды.
Тірі қалғандар
ADM 20B S/N 60700 Америка Құрама Штаттарының Әуе күштері ұлттық мұражайында, Райт Паттерсон Әуе күштері базасында, Дейтон, Огайо, АҚШ орналасқан. ADM 20 S/N 61 347 Сегізінші Әуе күштері мұражайында, Барксдейл Әуе күштері базасы, Боссиер Сити, Луизиана, АҚШ орналасқан. ADM 20 S/N 60 593 Барксдейл Әуе күштері базасындағы Сегізінші Әуе күштері мұражайында орналасқан. ADM 20 Калифорнияның ғарыш және авиация мұражайында, бұрынғы Макклеллан Әуе күштері базасы, Сакраменто, Калифорния, АҚШ орналасқан. ADM 20 S/N 59 2249 АҚШ-тың Флорида штатындағы Кейп-Канаверал Әуе күштері станциясындағы Әуе күштері, ғарыш және зымыран мұражайында орналасқан. ADM 20 Стратегиялық Әуе командасы және ғарыш мұражайында, Ашленд, Небраска, АҚШ орналасқан. ADM 20 S/N 60 505 Оңтүстік Дакота штатының Әуе және ғарыш мұражайында, Элсворт Әуе күштері базасы, Рапид-Сити, Оңтүстік Дакота, АҚШ орналасқан. ADM 20 S/N 59 2245 Қарулы күштер және ғарыш мұражайында, Спокан, Вашингтон, АҚШ орналасқан. ADM 20C S/N 61 633 Хилл Әуе-ғарыш мұражайында, Хилл Әуе күштері базасы, Огден, Юта, АҚШ орналасқан. ADM 20C Тарихи авиациялық ескерткіш мұражайында, Тайлер, Техас, АҚШ орналасқан. ADM 20C S/N 61 414 Мичиган штатының Гвинн қаласындағы K. I. Sawyer Heritage Air Museum мұражайында орналасқан, АҚШ. ADM 20C Дэвис Монтан Әуе күштері базасының жанындағы Пима Әуе және ғарыш мұражайында, Тусон, Аризона, АҚШ орналасқан. ADM 20C S/N 60 374 Оукленд авиациялық мұражайында, Оукленд, Калифорния, АҚШ орналасқан. ADM 20C S/N 60 755 Оңтүстік Ұшу мұражайында, Бирмингем, Алабама, АҚШ орналасқан. ADM 20C S/N 61 455 Техас штатының Галвестон қаласындағы Lone Star Flight Museum мұражайында, АҚШ орналасқан. ADM 20 S/N 64 2573 Авиация мұражайында, Робинс Әуе күштері базасы, Уорнер Робинс, Джорджия, АҚШ орналасқан.