Кіріспе

Жамму және Кашмир Ұлттық Пантералар партиясы – Үндістанның Жамму және Кашмир штатындағы социалистік және зайырлы мемлекеттік саяси партия. Партия 1982 жылдың 23 наурызында әйел-ерлі профессор Бхим Сингх және Джей Мала құрды. Партияның мақсаты – "сыбайлас жемқорлықты, діни араздықтарды, қылмыстық әрекеттерді, есірткі проблемасын" жою және түпкілікті революция арқылы нағыз демократияны орнату. Пантералар партиясы таулы Удхампур сайлау округінде өзінің бекінісінде төрт он жылдан астам уақыт бойы жергілікті және өкілдік деңгейде билікті сақтап келеді. 2023 жылдың ақпан айында осы аймақта 5,9 миллион тонна литий табылды, бұл әлемдегі ең үлкен жетінші қоры, оның құны 500 миллиард долларға бағаланады. Пантералар партиясы үш он жылдан астам уақыт бойы 370-бап пен 35-А баптарын жою үшін үгіт жүргізді, Жамму және Кашмир штатының ерекше мәртебесін алып тастауды және оны Үндістан Республикасына толыққанды қосуды талап етті. Бұл талаптар 2019 жылдың тамызында президенттік жарлық арқылы қанағаттандырылды, ол Жамму және Кашмирдің ерекше мәртебесін жойды. Пантералар партиясы Хинду көпшілігінен тұратын Жамму облысын Үндістанның жаңа және жеке штаты ретінде мойындау арқылы Жамму және Кашмир Одақтық аумағын одан әрі бөлуді жақтады. 2017 жылы Бхим Сингх пен Джей Маланың ұлы Анкит Лав 2019 жылғы жалпы сайлауда Үндістан Премьер-министрі лауазымына кандидат болатынын жариялады. Ол 2017 жылдың 28 мамырында партия басшысы болды, Анкит Лавтың ұсынысы бойынша, Жамму және Кашмирдегі бүлікшілдік мәселесін талқылау үшін Премьер-министр Модимен кездесуге дейін. 1996 жылы партия Жоғарғы сот пен Сайлау комиссиясын демократиялық процесті әрекетсіз қалған Жамму және Кашмирде қайта орнатуға шақырды, онда тоғыз жылдық үзілістен кейін қайтадан сайлау өтті. Партия 2002 жылғы Жамму және Кашмир сайлауларынан кейін Конгресс және PDP партияларымен бірге Жамму және Кашмирдің коалициялық үкіметіне кірді, Удхампур ауданындағы барлық орындарды жеңіп алды, Харш Дев Сингх кабинетте білім министрі, ал Яш Пол Кундал мал және қой шаруашылығы министрі болды. Партия Жамму және Кашмирде және террористік бүліктерге ұшыраған аймақта зайырлы құндылықтарды қолдайды. Әйелдер құқығын қорғаушы ретінде Пантералар партиясының әйелдер қанаты Жамму және Кашмирдегі әйелдерді үй зорлық-зомбылықтан және қыз балаларды өлтіруден қорғауға жұмыс істейді. Әйелдер-пантералар Жамму және Кашмир заңнамалық жиналысында әйелдер үшін орындардың 33 пайызын резервтеуді талап етті. Профессор Бхим Сингх, жергілікті тұрғындар арасында "Жаммудың арыстаны" (Sher e Jammu) деп танымал, партияның бас меценаты және 2012 жылға дейін 30 жыл бойы Пантералар партиясының төрағасы болды, содан кейін оның жүрегіндегі туысы Харш Дев Сингх төраға болды. Балвант Сингх Манкотия 2010 жылдан бері партияның штаттық президенті болып қызмет етеді. Пантералар партиясы Палестинаның тәуелсіз мемлекет болуын ұзақ уақыттан бері жақтап келеді. Ол 2010 жылы Газаға жасалған шабуылда 9 гуманитарлық көмекшілер қаза тапқан Израильді қатаң айыптады және Үндістан үкіметін БҰҰ ішінде де, сыртында да палестиналықтарды қолдауға шақырды. 2014 жылы Пантералар партиясының белсенділері Нью-Делиде өткен наразылықтарда Израиль премьер-министрі Беньямин Нетаньяхудың мүсінін өртеп, БҰҰ-ның VII тарауы бойынша араласуды талап етті және Газадағы Израильдің әрекеттерін "геноцид" деп атады. 2015 жылдың желтоқсанына қарай Пантералар партиясының мүшелік кампаниясы 100 000 мүшеге жетті. Пантералар партиясы 2015 жылы Дели, 2012 жылы Уттаракханд және 2007 жылы Химачал-Прадеш штатындағы барлық заң шығарушы жиналыс орындарына кандидаттарды тікелей ұсынды. 2017 жылы Пантералар партиясы Пенджаб және Уттар-Прадеш штаттарында сайлауға қатысып, Раджастхандағы филиалын қайта құрды, оны Ашок Бапна басқарды. Оңтүстік Үндістанның Тамил Наду штатындағы Пантералар партиясының филиалын штат президенті Нареш Амбедкар басқарады. 2017 жылы Катар мемлекеті қаржылаған "Аль-Жазира" телеарнасы және Түркия мемлекеттік "Анадолу" агенттігі Пантералар партиясын Жаммудан Бурмалық Рохинджа мұсылман қашқындырын шығарып жіберуді талап еткен плакаттық науқаны үшін оңшыл индуист ұлтшыл саяси партиясы деп сипаттады.

Негізін қалау

Партия 1982 жылы Бхим Сингх тарапынан Үндістан Ұлттық Конгресінен бөлініп құрылды. Сол кезде Бхим Сингх Конгресс партиясының құрамында Джамму және Кашмир заң шығарушы ассамблеясының депутаты болды. Бхим Сингхтің Конгресс партиясының Шейх Абдулланың Ұлттық Конференция партиясымен одақтасуымен келіспеушіліктері болды. Атап айтқанда, Пантера партиясы Шейх Абдулланың қайта қоныстандыру заңына реакция ретінде құрылды. Партияның манифесті секулярлық, ұлтшылдық және демократиялық принциптерге негізделген, сонымен қатар Ладак, Джамму және Кашмирді қоса алғанда, штаттың мәдениеттері мен діндерінің әртүрлілігіне құрмет көрсетуді көздеді. Партия құрылғаннан кейін бір ай өткен соң, 1982 жылдың сәуір айында партияның аты Джамму және Кашмир заң шығарушы ассамблеясында бас министр Шейх Абдулла тарапынан сұрақталды, ол: «Бхим Сингх, сен адам ретінде жақсысың. Неліктен сен жануар болуды таңдадың?» деп сұрады. Профессор Бхим Сингх оған жауап ретінде: «Мемлекет тұрғындары "Шер-е Кашмир" (Кашмирдің арыстаны – Абдулланың лақап аты) деп аталатын үлкен жануардан қорқып жүрді. Олар осы арыстаннан қорғаныс пен қауіпсіздікке мұқтаж болды. Арыстанға қарсы тұру үшін жануарға (пантераға) айналу қажет еді» деді. Оның Конгресстен бөлінуіне қарсылық ретінде, биліктегі Неру-Ганди әулеті Бхим Сингхке Ченани Горди сайлау округінде қатты қарсылық көрсетті. Ол 512 үміткердің ішінде тек жеті әйелдің бірі болды.

1984 жылғы Үндістанның жалпы сайлауы

1984 жылғы Үндістан парламентіне өткен жалпы сайлауда Бхим Сингх Удхампур сайлау округінен кандидат болды. Ол Үндістан Ұлттық Конгресінен бөлініп, жақында құрылған Пантерлер партиясынан кейін екінші орынды иеленді. Ол 95 149 дауысқа (26,24%) ие болды.

Бхим Сингх, М.Л.А. қарсы Джамму және Кашмир штаты, 1985

1985 жылдың 17 тамызында Бхим Сингх 11 қыркүйекке жоспарланған Жаму-Кашмир заң шығарушы жиналысының бюджеттік сессиясының ашылуына қатысудан шеттетілді. Ол кейіннен бұл шешімге шағымданып, Жаму-Кашмир жоғарғы сотына жүгінді. 9 қыркүйекте жоғарғы сот оның шеттетуін тоқтатқаннан кейін, Бхим Сингх Шринагарға жолда келе жатқанда полиция тарапынан заңсыз ұсталды және тұтқындалды. Оны табуға жасалған әрекеттер нәтижесіз болғаннан кейін, оның әйелі және адвокаты Джей Мала сотқа Бхим Сингхті табу үшін өтініш жасады. Сот "Шри Бхим Сингхтің конституциялық құқықтары бұзылғаны анық" деп шешім шығарды және "полицияның авторитарлық әрекеттерін" айыптады. Төрешілер Жаму-Кашмир үкіметінің жоғары деңгейі кінәлі екеніне күмәнданбайтындарын мәлімдеді. Үндістандағы зиян келтіру құқығына үлкен әсер еткен Жоғарғы соттың маңызды шешімімен Бхим Сингхтің полиция тарапынан заңсыз ұсталуы мен жалған айыппен түрмеге қамалуы үшін елу мың рупий төлемақы тағайындалды. Бхим Сингх түрмеден сынған аяқпен шықты және жалған қамауда отырған кезде полиция мен мемлекеттік органдар өміріне қастан жасауға тырысқанын мәлімдеді.

ДЖК жалпы сайлауы, 1987 жыл

Пантерлер партиясы 1987 жылғы ДЖК жалпы сайлауында заң шығарушы жиналыстың 76 орынның 21-і үшін күресті. Олар барлық сайлау округтерінде жеңіліске ұшырады және күрескен орындар бойынша барлығы 46 043 дауыс (6,85%) алды. Таһкур Дас Чантора Чанани Гордиден 10 462 дауыс (36,99%) жинап, екінші орынға ие болды. Сат Пал Мархтан 11 818 дауыс (35,97%) жинап, екінші орынға ие болды. Гирдхари Лал Рамнагардан 6 807 дауыс (27,95%) жинап, екінші орынға ие болды. Бим Сингх Реасиден үшінші орынды 5 534 дауыспен (16,73%) иеленді. Бхим Сингх Фарук Абдулла үкіметін сайлауды бұрмалауда айыптап, бұл оқиға Джамму және Кашмирдегі бүлікке және Кашмир индустарының этникалық тазалауына әкеп соқты.

Үдхампур депутаттығының 1988 жылғы қосымша сайлауы

1988 жылғы 19 маусымда дауыс санауының қорытындысы бойынша Пантер партиясының жетекшісі Бхим Сингх 32 000 дауыспен Удхампур сайлау округінде жеңіске жетті деп жарияланды. Алайда, Үндістанның ішкі істер министрі Бута Сингх, ішкі істер министрлігінің ұшағымен сайлау комиссиясының хатшысы доктор Бхалланы Джамму қаласына жіберді. Доктор Бхалла сайлау комиссиясының өкілі С. П. Казалға дауыс санауының нәтижесін Нью-Делидегі Үндістан сайлау комиссиясына жіберуді бұйырды. 1988 жылғы 25 маусымда Нью-Делидегі бас сайлау комиссары Пери Шастри Конгресс партиясының үміткері Мохд. Әюп Ханды 2,376 дауыспен жеңімпаз деп жариялады. Кейіннен сайлау комиссиясының өкілі өз-өзіне қол жұмсағандығы анықталды, себебі белгілі болған жоқ. Бхим Сингх Үндістан сайлау комиссиясының шешіміне қарсы қайта қарау туралы өтініш білдіріп, жарияланған нәтижелер биліктегі коалициялық партиялардың жетекшілері Раджив Ганди мен Фарук Абдулланың ықпалымен бұрмаланғанын мәлімдеді. Атал Бехари Ваджпаи дауыс бұрмалауға наразылық ретінде сайлау комиссиясы кеңсесінің алдында Бхим Сингхпен бірге аштыққа отырды. Бхим Сингх кейіннен "Жамму мен Кашмирде демократияның өлтірілуі" атты кітабында, оның жақтастарының наразылығын басуға араласып, нәтиженің өзгеруіне себеп болғанын жазды. Ол дауыс санау орнындағы зорлық-зомбылықтың Жамму мен Кашмирдегі наразылықтың күшеюіне байланысты жүздеген бейбіт тұрғындардың қаза болуына әкелуі мүмкін деп қорқып, қарулы полицияның араласуынан қауіптенді. 1991 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында Пантер партиясы 1991 жылғы Хавала жанжалына наразылық білдіріп, Ұлттық астаналық аумақтан екі орынға үміткер болды. Бұл жанжал Кашмирлік содырлардың тұтқындалуынан кейін, Үндістанның жоғары лауазымды саясаткерлерінің, оның ішінде оппозиция жетекшісі Л. К. Адванидің ақша жымқыруына қатыстылығын көрсеткен дәлелдер табылғаннан кейін болды. Бхим Сингх Нью-Делиде БЖП жетекшісі Л. К. Адваниге қарсы сайлауға түсті. Ол 63 үміткердің ішінде 396 дауыс (0.18%) алып, алтыншы орынды иеленді. Ишвар Чанд Оңтүстік Делиден Пантер партиясы атынан БЖП-ның Мадан Лал Хуранаға қарсы сайлауға қатысты. Чанд 74 үміткердің ішінде 191 дауыс (0.05%) жинап, 26-шы орынды иеленді.

Үндістанның жалпы сайлауы, 1996

1996 жылғы жалпы үндістандық сайлауда Пантерлер партиясы Джамму және Кашмирдегі алты парламенттік округтің бесеуі үшін күресті. Пантерлер партиясының кандидаттары: Барамулла округінен Дил Джит Сингх, Шринагар округінен Мұхаммед Акбар, Анантнаг округінен Мохамед Юсуф Ганай, Джамму округінен Навин Бакси және Удхампур округінен Бхим Сингх болды. Барлық дауыс беру округтері бойынша Пантерлер партиясы барлығы 99 599 дауыс (5,05%) жинады.

Үндістанның жалпы сайлауы, 1998 және 1999

Пантерлер партиясы 1998 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында Махараштра, Уттар-Прадеш, Раджастан, Харьяна және Джамму және Кашмир штаттарындағы сегіз мандатқа қатысты. Партия қатысқан мандаттар бойынша барлығы 24 638 дауыс (0,59%) жинады. Каргил соғысынан кейін бірнеше ай өткен соң өткен 1999 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында партия Уттар-Прадеш және Джамму және Кашмир штаттарындағы төрт сайлау округінен үміткерлер тікелей сайлауға қатысты және қатысқан мандаттар бойынша барлығы 15 888 дауыс (1,38%) алды.

Джамму және Кашмир мемлекеттік ассамблеясы 2002-2008

2002 жылы Джамму және Кашмирде өткен сайлауда Пантерлер партиясы 87 орынның 36-сында кандидаттарды тікелей ұсынды, нәтижесінде олар сайласқан барлық орын бойынша 101 830 дауыс (7,24%) жинады. Партия төрт сайлау округінде жеңіске жетті, оның ішінде Удхампур ауданының барлық үш орыны да болды. Удхампурды Балвант Сингх 24 679 дауыспен (40,39%) жеңіп алды. Ченаниде Ш.Факир Нат 17 118 дауыспен (37,42%), ал Рамнагарда Харш Дев Сингх 29 914 дауыспен (50,40%) жеңіске жетті. Самбаны 11 079 дауыс (25,31%) жинаған Яш Пол Кундал жеңіп алды. Харш Дев Сингх коалициялық үкіметте білім министрі болды. Оның министрлік қызметі кезінде мемлекеттік мектептерде бірінші сыныптан бастап ағылшын тілі міндетті пән ретінде бекітілді. Яш Пол мал және қой шаруашылығы министрі болды. Пантерлер партиясының жетекшісі Бхим Сингх Джамму және Кашмир заңнамалық кеңесінің мүшесі болды. 2007 жылы Бхим Сингх Конгресс партиясының басшылық коалициясына қолдау көрсетуден бас тартты, себебі Халық Демократиялық партиясымен араздасқан болатын. Үкімет көп ұзамай құлады, себебі Амарнатх жерін беру мәселесі кезінде Халық Демократиялық партиясының өзі Конгресс партиясынан қолдауын кері тартып алды, нәтижесінде штат бірнеше айға Үндістанның орталық үкіметінің тікелей басқаруына көшті, содан кейін 2008 жылғы Джамму және Кашмир штатының сайлауы өтті.

Үндістанның жалпы сайлауы, 2004

2004 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында Пантерлер партиясы Джамму және Кашмир, Пенджаб және Дели штаттарынан жеті кандидатты тікелей сайлауға шығарды. Равиндр Кумар Джасси Лудхиянада, Вед Пракаш Нью-Делиде, Р. Равикандран Оңтүстік Делиде, Сайед Мохаммед Рафик Шах Барамуллада, Башир Ахмад Шринагарда, Кулдип Сингх Джаммуда және Бхим Сингх Удхампурда партия атынан бақ сынасты. Партия күрескен округтер бойынша 70 078 дауыс (2,00%) жинады.

2008-2014 жылдардағы мемлекеттік жиналыстағы оппозиция ретінде наразылық

2008 жылғы Дж&К жалпы сайлауында Пантерлер партиясы 87 орынның 73-іне қатысып, барлығы 131,944 дауыс (3,33%) алды. Олар заң шығарушы жиналыста үш орынды сақтап, БЖП және PDP-мен бірге фрагменттелген оппозицияның бөлігіне кірді. Оппозицияда болғанда олар бірнеше театрландырылған наразылықтар ұйымдастырды. 2013 жылдың наурыз айында Балвант Сингх өз орындығына шығып, микрофонын жиналыс залына лақтырып жіберді, бұл Парламентке шабуыл жасаған террорист Афзал Гуруды атып тастағаны үшін Пакистанды айыптаған БЖП-мен бірлескен наразылыққа бастады. Ол осы мәселе бойынша резолюция қабылдауды талап етті. 2013 жылдың сәуір айында Балвант Жаму-Кашмир жиналысында Пакистан түрмесінде қамауда болған үнді азаматы Шамель Сингхтің қазасына қарсы тағы бір оппозициялық бұзушылыққа қатысты, ол қаза болғанға дейін азапталғаны хабарланды. 2013 жылдың мамыр айында Пантерлер партиясы бас министр Омар Абдулланың отставкаға кетуін талаппен жиналыста тағы бір наразылық акциясын өткізді, оның бұйрығының Сінагр қаласында бес Орталық резервтік полиция күштерінің қызметкерінің қазасына жауапты екенін мәлімдеді. 2013 жылдың қазан айында Харш Дев Сингх БЖП-мен бірге жиналыс үйінен шеруге шықты. Олар Ганай комитетінің есебін жоюды талап етті. 2014 жылдың 16 тамызында Балвант Сингх өзінің Удхампур сайлау округінде қарулы полициямен қақтығысқа түскен наразылықты жетекшілік етті. Олар Жаммудан келген жастардың Кашмир аңғарынан келгендерге қарағанда теміржол полициясында жұмысқа орналасу мүмкіндігінен кемсітілгенін мәлімдеді. 2014 жылдың 24 тамызында Палата спикері Мубарак Гүл Омар Абдулланың Пакистанмен диалогты жаңартуға шақырған заң жобасын бұзуға тырысқан Балвант Сингхті күштеп шығаруға қауіпсіздік қызметкерлеріне бұйрық берді. Оның орнына, Балвант қара бандана киіп, Пакистанның атыс тоқтату келісімін бұзуын айыптауды талап етті, олар бейкүнә ауыл тұрғындарының өліміне әкеп соқтырды. Бірнеше күннен кейін, 28 тамызда Харш Дев Сингх жиналыс залындағы процедураны бұзған наразылықты жетекшілік етті, Жаму-Кашмир конституциясына "дінсіз" деген сөзді қосуды талап ететін плакаттарды ұстады, бұл оны Үндістан Конституциясына теңестіруі керек. Наразылықта олар 2014 жылдың мамырында Үндістанның ұлттық үкіметінде билікке келген БЖП елдің дінсіз негізін жойға жасайтынын мәлімдеді. 2014 жылдың қазан айында партия басшысы Бхим Сингх БЖП басшысы Нарендра Модидің Жаму-Кашмирге сапарын қатты сынады, ол "премьер-министр рөлін орындай алмағанын" және сапарында 2014 жылғы Кашмир су тасқынынан зардап шеккендерге емес, терроризмнен зардап шеккен адамдармен кездесуі керек еді деді. 2014 жылдың қараша айында ол БЖП-ны индуистік жартылай әскери ұйым РСС-тың Нагпурдан басқаратын "дүкеншілердің" партиясы деп айыптады. Келесі айда, желтоқсанда, Пантерлер партиясы 2014 жылғы ЖАК заң шығару жиналысы сайлауында барлық орындарын жоғалтты. 2013 жылдың сәуір айында Шах мемлекеттік тіл – урдуға қатысты кемсітушілікке наразылық білдіріп, шу шығарғаннан кейін жоғарғы палатадан шығарылды. Наразылығы барысында ол Дода ауданының бір шенеунігінің урду тіліндегі табельдерді орнатудан бас тартқаны туралы жаңалықтарды атап өтті.

Үндістанның жалпы сайлауы, 2009

Пантерлер партиясы 2009 жылғы жалпы үндістандық сайлауда Раджастан, Пенджаб, Харьяна, Дели және Джамму және Кашмир штаттарындағы он орынға таласты. Партияның үміткерлері: Барамулла округінен Мұхаммед Икбал Жан, Удхампур округінен Бхим Сингх, Лудхиана округінен Гүриндер Сингх Суд, Чуру округінен Виджендра Сингх, Алвар округінен Шив Кумар, Тоңк Савай Мадхопур округінен Ом Пракаш, Жодхпур округінен Гурдан Сингх, Делиден Харш Малхотра, Сирса округінен Радж Кумар Нагар және Гургаон округінен Рамеш Кумар. Пантерлер партиясы он округте барлығы 87 502 дауыс жинап, барлық сайлауда жеңіліске ұшырады.

2010 жылы Газа флотилиясына Израильдің шабуыл жасағанын айыптау

Пантерлер партиясы Газа флотилиясына жасалған шабуылдағы Израильдің әрекеттерін қатты айыптап, 2012 жылдың 28 ақпанында Дели жоғары соты бұрынғы үкімді күштен шығарып, Пантерлер партиясының негізін қалаушы Бхим Сингхтің адвокаты болған Жанды Тихар түрмесінен дереу босатуға бұйрық берді.

2014 жылғы Үндістанның жалпы сайлауы

2014 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында Пантерлер партиясы Дели, Пенджаб, Бихар және Джамму мен Кашмир штаттарында 13 үміткерді тікелей сайлауға қатыстырды. Барамуллада Сайид Мохаммед Рафик Шах, Шринагарда Мохаммед Мақбол Малик, Анантнагта Сайид Абид Ахмад Шах, Удхампурда Бхим Сингх, Джаммуда Хари Чанд Жалмерия, Лудхиянада Кишан Кумар Шарма, Фатехгард Сахибте Лакхвир Сингх, Батиндада Шаминдр Сингх, Солтүстік-Шығыс Делиде Мохаммед Хаснан Хан, Шығыс Делиде Джей Рам Лал, Нью-Делиде Сунита Чаудхари, Оңтүстік Делиде Мохан Кануга, Пурви Чампаранда Моким Ансари сайлауға түсті. Олар 13 округ бойынша барлығы 57 103 дауыс жинады. Олар барлық сайлауда жеңіліске ұшырады, бірақ бес депозитті сақтап қалды.

2014 жылғы Дж&К жалпы сайлауы

2014 жылғы Джамму және Кашмирдегі жалпы сайлауда Пантерлер партиясы 87 орынның 60-ы үшін күресті. Олар үш депутаттық орынның барлығынан айырылып, 56 сайлау округінде тіркелген кепілдік ақшаларын жоғалтты, жалпы 95,941 дауыс (1.99%) жинады. Бұл 18 жылдың ішінде Пантерлер партиясының Джамму және Кашмир заңнамалық ассамблеясында сайланған өкілінің болмаған алғашқы жағдайы болды.

2016 жылғы Президент ережесін қолдану талабы

2016 жылғы Кашмирдегі наразылықтар кезінде күшейген зорлық-зомбылыққа және қақтығысқа қарсы қолданылған резеңке оқтардан (пеллеттік қарудан) туған жарақаттарға жауап ретінде, Пантерлер партиясы Үндістанның Жоғарғы соты арқылы губернаторлық билікті орнату арқылы үкіметті таратуға тырысты. 22 тамызда сот партияның бұл әрекетін қабылдамады, бірақ бас прокурорға Пантерлер партиясының жетекшісі Бхим Сингх пен премьер-министр Нарендра Моди арасында мәселені талқылау үшін кездесу ұйымдастыруды тапсырды. Сот отырысы барысында Бхим Сингх: «Кашмир халқына қарсы Израильден келген резеңке оқтар қолданылуда. Бұл қылмыс» деді. Үш күннен кейін Үндістанның Ішкі істер министрі Раджнат Сингх Кашмирге сапар шегіп, Пантерлер партиясының үш өкілімен кездесіп, резеңке оқтарды қолдануды тоқтатуға уәде берді. 19 қыркүйекте Бхим Сингх Нарендра Моди премьер-министр болғаннан бері алғаш рет кездесті. Бір күннен кейін Жоғарғы сот Реестрге Бхим Сингхтің президенттік билікті орнату туралы екінші өтінішін ертерек қарауға қарастыруды тапсырды.

2021 жылғы "Пантер" партиясының 39 жылдығына арналған шарада Фарук Абдулла құрметті қонақ болды

2021 жылдың 23 наурызында Джаму мен Кашмирдің бұрынғы бас министрі Фарук Абдулла Джамудағы Догра залында Пантерлер партиясының 39 жылдығына арналған іс-шарада күтпеген қонақ және басты спикер болды, ол профессор Бхим Сингх пен бұрынғы министр Харш Дев Сингхпен бірге сахнада болды. Бұған дейін Пантерлер партиясы Фарук Абдуллаға және оның әкесі Шейх Абдуллаға қарсы шамамен қырыз жыл бойы қатаң оппозицияда тұрды. Абдулла өткен жылы Үндістан Үкіметі Джаму мен Кашмирдің ерекше мәртебесін жойғаннан кейін 220 күн үй қамауында ұсталды, ал профессор Бхим Сингх 2020 жылдың ақпанында Үндістанның Жоғарғы сотына Фарук Абдулланың, сондай-ақ оның ұлы Омар Абдулланың және алты ай бойы қамауда ұсталған 600-ға жуық саяси белсендінің босатылуын талап етіп шағымдану өтініші берді. 79 жастағы профессор Бхим Сингх бір ай бұрын, 2021 жылдың 14 ақпанында, оның жүрегі ауырған туысы Балвант Сингх Манкотия отбасылық мәселелерге байланысты қызметтен кеткеннен кейін Пантерлер партиясының президенті болып сайланды және қайтадан белсенді саяси қызметке оралды. Пантерлер партиясының президенті болып сайлану алдында профессор Бхим Сингх 2020 жылдың қараша айында оның туысы және партия төрағасы Харш Дев Сингх тарапынан қысқа мерзімге партиядан шығарылған еді, себебі ол Фарук Абдулламен оның резиденциясында және Кашмирдегі Гупкар Декларациясының қалған мүшелерімен кездескен болатын. Пантерлер партиясының іс-шарасында Абдулла "ұлттық деңгейдегі партия болып табылатын Конгресс әлсірегенін" және Джаму мен Кашмирдің ерекше мәртебесін жою "біздің ар-намысымызға жасалған шабуыл" екенін айтты. Профессор Бхим Сингх пен Харш Дев Сингх туралы айта отырып, Абдулла "осы арыстандар жік салатын күштердің тудырған қиындықтарына қарсы тұрады" деген үмітін білдірді.

2022-2023 Ж. Маланың басшылығы

Пантерлер партиясының негізін қалаушы Бхим Сингх 2022 жылғы 31 мамырда Пантерлер партиясының президенті қызметін атқап жүргенде қайтыс болды. Осыдан кейін оның әйелі және бірлескен негізін қалаушысы Джей Мала партияны толыққанды басқаруды, оның жетекшісі, төрағасы және іс жүзіндегі президенті ретінде өз қолына алды. Ол өзінің билігінде жұмыс істейтін Вилакшан Сингхті партияның 2023 жылғы 23 наурызда өтетін ресми президент сайлауына дейін әрекет етуші президент ретінде тағайындады.

Литийдің ашылуы

2023 жылдың ақпан айында Джамудағы Реасиде 5,9 тонна литий табылғаннан кейін Анкит Лав Пантерлер партиясының бас меценаты болды, бұл қызметке дейін оның әкесі, профессор Бхим Сингх ие болған еді. Джей Мала Лавтың халықаралық көзқарасының арқасында, бұрынғы сайлауда Пантерлер партиясы жеңіске жеткен Удхампур парламенттік округінде табылған 500 миллиард долларлық литийді басқаруға ең лайықты адам екенін айтты. Анкит Лав сол кезде: "Джаммудағы литий Дубайдағы мұнайдан да көп! Оның құны жарты триллион АҚШ долларына жуық. Сондықтан біз халқымыздың әлемдегі ең бай адамдар екеніне көз жеткізуіміз керек. Бізде ең жақсы инфрақұрылым, кітапханалар, ауруханалар, өнер галереялары, театрлар, спорт командалары, сауда орталықтары, бес жұлдызды қонақүйлер, әуежайлар болуы керек, сондай-ақ әлемдегі ең жақсы университет құру үшін жаңа, әлемдік деңгейдегі профессор Бхим Сингх Университетін құру қажет. Бұл әрқашан менің әкемнің арманы болды, осы жерде әлемдегі ең ұлы университетті салып қалу." Кейін телеарнада сұхбат беру кезінде Джей Мала Джаму және Кашмирдің лейтенант-губернаторы Манодж Синха күйеуінің өліміне қатысты тергеу жүргізуді сұрады. Сол кезде Джей Мала "оны да өлтіруге әрекет жасалғанын және ол көп уақыт өмір сүре алмайтынын" мәлімдеді.

Харш Дев Сингх Пантерлер партиясына қайта қосылды

2023 жылдың 16 ақпанында Харш Дев Сингх Дж&К Аам Аадми партиясының төраға лауазымынан кетіп, Джей Маланың куәлігімен Пантерлер партиясына қайта қосылды.

Харш Дев - облыс әкімі

Джей Маланың қолдауымен, бұрынғы білім министрі Харш Дев Сингх 2023 жылғы 4 сәуірде Пантер партиясының штат президенті болып сайланды.

Джей Мала өлім

Жәй Мала 2023 жылғы 26 сәуірде 64 жасында, Жаммудағы мемлекеттік медициналық колледжде өмір үшін күрескеннен кейін қайтыс болды. Оның денесі он күн бойы моргта сақталды. Бұл, оның қайтыс болған күйеуі Бхим Сингхтің туғандары – бұрынғы министр Харш Дев Сингх пен адвокат Вилаксан Сингх арасындағы партияны бақылау үшін болған тартыс кезінде орын алды. Содан кейін, оның ұлы Анкит Лав, оның қайтыс болған кезде Лондонда болғандықтан, Жәй Маланың денесіне жерлеу алдындағы сараптама жасауды сұрады, ол 2023 жылғы 5 мамырда жүргізілді. Мала бұрын өліміне қастандық жасау жоспары бар екенінен қорқып айтқан болатын. Лав 2023 жылғы 17 мамырда Вилаксан Сингхті Пантер партиясының қатарлы мүшелігінен шығарды. Жәй Мала Вилаксан Сингхтің қарындасының үйіне барғанда басына қатысты жарақат алып қайтыс болды.

2023 жылы Харш Дев Сингх президент болады

Харш Дев Сингх бұрынғы Пантер партиясының президенті Банси Лал Шармадан ұсынылып, 2023 жылдың 3 сәуірінде партияның жұмыс комитетінің көпшілік дауысымен 3 жылға президент болып сайланды.

Жоғарғы сотқа сайлауды кейінге қалдыру туралы арыз

25 мамырда Харш Дев Сингх Үндістанның Жоғарғы Сотына өтініш жолдады, онда сайлау комиссиясын Ж&К-да (Кашмирде) 9 жылдан бері өткізілмеген сайлауды мүмкіндігінше жылдам өткізуге шақыруды сұрады. Аталған штаттың заң шығару жиналысы 4 жылдан бері таратылған, халықтың өкілдігі атқарушы билік деңгейінде қамтамасыз етілмейді.

Қазақстан Республикасы литий өндірушілерінің литий өндіруге құқықтарды сауда-саттыққа шығару

29 мамырда JKNPP президенті Харш Дев Сингх Джаммуда өткен баспасөз конференциясында: «Дж&К халқының литий қорына ерекше құқығы бар», – деп мәлімдеді. Сондай-ақ, орталық үкіметтің желтоқсан айына дейін литийді аукционға шығару туралы хабарламасы 1957 жылғы «Тау-кендер мен минералдарды (дамыту және реттеу) туралы» заңға сәйкес штаттар мен одақтық территориялардың заңды құзырына жататын мәселелерге қол сұғып отырғанын атап өтті.

Шара жетекшісі және коалиция басшылығына үміткер

Джамму және Кашмирде коалициялық үкімет құрылу мүмкіндігі артып келе жатқанда, бұрынғы білім министрі Харш Дев Сингх, полиция, кен өндіру, санитария, зейнетақы, білім, жолдар, электр энергиясы және су шаруашылығы салаларындағы жемқорлыққа қарсы өткізген бірнеше наразылықтарды басшылық еткен кезде негізсіз тұтқындалғаннан кейін, басқарушы орынға және бас министрліке үміткер ретінде көзге түсті.