Кіріспе

Палех миниатюрасы – ресейлік халық қолөнерінің миниатюралық сурет салу түрі, ол лакталған папье-машеден жасалған заттарға (шағын қораптар, темекі салғыштар және ұнтақ салғыштар сияқты) темпера бояуларымен орындалады.

Тарих

Палехте жасалған орыс лак өнері алғаш рет 1923 жылы Иваново облысының Палех ауданындағы Палех ауылында пайда болды және ол иконалық сурет салудың ұзақ жергілікті тарихына негізделген. Бұл қолөнер және миниатюралық сурет салу стилі дамуы барысында әртүрлі атаулармен белгілі болды, мысалы, Палех Көне Сурет салу Артелі (1924 жылдан), Палех Суретшілер қауымдастығы (1932 жылдан) және КСРО Көркемдік қорының Көркемдік Өндіріс Шеберханалары (1953 жылдан). Жартылай дайын өнімді жасау технологиясы Федоскиноның лак шеберлерінен алынған (Федоскино миниатюрасын қараңыз). Палех миниатюралары көбінесе нақты өмірден алынған кейіпкерлерді, әдеби туындыларды, ертегілерді, жырларды және әндерді бейнелейді. Олар қара фонға жергілікті жарқын бояулармен салынған және нәзік әрі тегіс дизайнымен, алтын түстің көп қолданылуымен, жалпақталған фигуралардың нақты силуеттерімен танымал, олар көбінесе бұйымдардың қақпақтары мен бүйірлерін толығымен жабады. Палех кейіпкерлерінің поэтикалық сиқыры, пейзаждар мен сәулет өнерінің сәнділігі, фигуралардың созылған пропорциялары иконалық сурет салу дәстүріне байланысты. Миниматуралар әдетте патша суында ерітілген алтынмен жасалған күрделі өрнекпен безендіріледі. Палех – осындай төрт атақты ауылдың ең танымалсы, ал қалғандары – Холуй, Мстиора және Федоскино, олардың әрқайсысы ұқсас, бірақ ерекше көркемдік стильді ұсынады. Миниатюралық сурет өнері бүгінгі күнге дейін сақталған. Қазіргі таңда Палехта Ресей Көркемдік қорының шеберханалары, сондай-ақ шағын жеке студиялар мен тәуелсіз суретшілер жұмыс істейді. Палех миниатюралық суретшілері 1935 жылы құрылған Палех өнер колледжінде білім алады. Палех шеберлерінің туындылары Ресей мен шетелдегі көптеген мұражайларда сақталады. Палехтегі Мемлекеттік Палех өнер мұражайында екі мыңнан астам жұмысты қамтитын ең ірі миниатюралық сурет коллекциясы бар.