Питер Эндрю Стуррок: Ғалымның өмірбаяны мен ғылыми еңбектері

Кіріспе

Британдық физик Питер Эндрю Стуррок (20 наурыз 1924 жылы туған) – британдық ғалым. Стэнфорд университетінің қолданбалы физика бойынша зейнеткер профессор, Стурроктың мансабының көп бөлігі астрофизика, плазма физикасы және күн физикасына арналған, бірақ Стуррок басқа да салаларға, оның ішінде уфологияға, ғылыми қорытындыларға, ғылым тарихына және ғылым философиясына қызығушылық танытады. Стуррок көптеген сыйлықтар мен құрметті наградаларға ие болды және көптеген ғылыми мақалалар мен оқулықтардың авторы немесе бірлескен авторы болды.

Өмірбаян

Стуррок 1942 жылы Кембридж университетінде математиканы оқып білімін бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Стуррок Кембридждегі оқуын кейінге қалдырып, Телекоммуникациялық зерттеулер мекемесінде, қазіргі Корольдік радар мекемесінде радар жүйелерін дамытуға көмектесті. Соғыстан кейін Стуррок білімін жалғастырып, 1947 жылы Сент-Джон колледжінде стипендия алды, ал 1949 жылы Университет Рейли математика сыйлығымен марапатталды. 1952 жылы Стуррок Сент-Джонс колледжінің стипендиялық қызметкері болып сайланды. Одан кейін ол Кавендиш зертханасында электрон физикасы бойынша жұмыс істеді, содан кейін Кембридж, Ұлттық стандарттар бюросы және Париж университетінің Жоғары нормалды мектебінде тағылымдамадан өтті. 1951 жылы Стуррок астрофизика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. 1950 жылдары Стуррок Атом энергиясын зерттеу мекемесінде ядролық физиканы, Кембридждегі Сент-Джонс колледжінде плазма физикасын, Стэнфорд университетінде микротолқынды түтіктерді, ал Еуропалық ядролық зерттеулер ұйымында (CERN) үдеткіш физикасын зерттеді. Сондай-ақ 1950 жылдары Стуррок бірнеше құралдарды ойлап тапты, оның ішінде кейін «еркін электронды лазер» деп аталған жаңа микротолқынды түтік болды. 1961 жылы Стуррок Стэнфорд университетінде қолданбалы физика профессоры болып тағайындалды және 1998 жылға дейін сол қызметте болды; қазіргі уақытта Стэнфордта физика және қолданбалы физика бойынша зейнеткер профессор. 1990 жылы Стуррок Ұлттық ғылым академиясының Арктовский медалімен марапатталды. 1992-1998 жылдары Ғарыш ғылымдары және астрофизика орталығының директоры, ал 1981-2001 жылдары Ғылыми зерттеулер қоғамының президенті болды. Стуррок сонымен қатар Америка астрономиялық қоғамының Плазма физикасы және Күн физикасы бөлімдерінің төрағасы қызметін атқарды. 2009 жылы Стуррок өзінің автобиографиясын жариялады – «Екі ғылым туралы әңгіме: Диссидент ғалымның естеліктері», онда ол дәстүрлі физикадағы зерттеулерін де, сондай-ақ оның ағымнан тыс зерттеулерін де қамтыды. 2013 жылы Стуррок «Шекспир: авторлық мәселесіне ғылыми көзқарас» атты кітабын жариялады. Бұл кітапта ол пульсарларды зерттеу үшін әзірлеген дәлелдерді бағалау әдісін ұсынады. Содан кейін Стуррок оқырмандарды Шекспирге жатқызылатын туындылардың авторлығына үш үміткерге қатысты өздерінің «сенім дәрежесін» анықтау үшін осы әдісті қолдануға шақырады. 2020 жылы Стуррок Америка астрономиялық қоғамының Мұрагерлік мүшесі болып сайланды.

Sturrock began his education studying mathematics at Cambridge University in 1942. During and after World War 2, Sturrock postponed his Cambridge studies in order to help develop radar systems at the Telecommunications Research Establishment, now the Royal Radar Establishment. After the war, Sturrock resumed his education, and was awarded a scholarship at St John's College in 1947, followed by the University Rayleigh Prize for mathematics in 1949. Sturrock was elected to a fellowship at St John's in 1952. He then pursued work on electron physics at the Cavendish Laboratory, followed by stints at Cambridge, the National Bureau of Standards, and the École Normale Supérieure at the University of Paris. In 1951, Sturrock earned a Ph. D. in astrophysics. In the 1950s Sturrock researched nuclear physics at the Atomic Energy Research Establishment; plasma physics at St. Johns' College, Cambridge; microwave tubes at Stanford University; accelerator physics at the European Organization for Nuclear Research (CERN). Also in the 1950s, Sturrock invented a number of implements, including a novel microwave tube later dubbed the "Free electron laser." In 1961, Sturrock was appointed a professor of applied physics at Stanford University, where he remained until 1998; he is currently an emeritus professor of physics and applied physics at Stanford. In 1990 Sturrock was awarded the Arctowski Medal from the National Academy of Sciences. From 1992 to 1998, he was director of the Center for Space Science and Astrophysics, and from 1981 to 2001 was president of the Society for Scientific Exploration. Sturrock has also served as chairman of the Plasma Physics Division and the Solar Physics Division of the American Astronomical Society. In 2009, Sturrock published his autobiography, A Tale of Two Sciences: Memoirs of a Dissident Scientist, which covered both his research in conventional physics and his less mainstream investigations. In 2013, Sturrock published AKA Shakespeare: A Scientific Approach to the Authorship Question. In this book, he lays out a method for weighing evidence which he developed for studying pulsars. Sturrock then invites the reader to apply the method to tabulate their own "degree of belief" in three different candidates for authorship of the works usually attributed to Shakespeare. He was elected a Legacy Fellow of the American Astronomical Society in 2020.

НЛО-ға қызығушылық

Стеррок – заманауи ғалымдардың ішінде белгісіз ұшатын объектілер немесе НЛО тақырыбына қызығушылық танытқандарының бірі. Стерроктың қызығушылығы 1970-жылдардың басында, ол компьютерлер мен астрофизика саласында тәжірибелі маман іздеп, зерттеу жобасы үшін Жак Валлиді жұмысқа алғанда басталады. Валлидің НЛО туралы бірнеше кітап жазғанын білгеннен кейін, бұрын НЛО-ға қызығушылық танытпаған Стеррок, Валлидің кітаптарын оқып шығуды кәсіби міндет деп санады. Күмәнді болғанымен, Стеррок Валлидің кітаптарына қызығушылық танытады. Содан кейін Стеррок екі жылдық НЛО зерттеу жобасының нәтижесі – 1969 жылғы Кондон есебіне жүгінеді, ол НЛО мәселесіне жауап беру мақсадымен жасалған болатын. Стеррок: «Нәтижесінде, Кондонның қорытындыларын [НЛО-да ерекше ештеңе жоқ] қолдаудан гөрі, есепте ұсынылған дәлелдер зерттеуді қажет ететін бір нәрсе бар екенін көрсетті» деп түсіндірді. Кондон комитеті зерттеу жүргізіп жатқан кезеңде, 1967 жылы Американың Аэронавтика және Астронавтика институты (АААИ) НЛО құбылысын ғалымдардың назарына жеткізу үшін кіші комитет құрды. 1970 жылы бұл комитет Кондон комитетінің тергеуді қалай жүргізгеніне және Кондонның жазбаша қорытындыларының соңғы есептегі жағдайлармен жиі сәйкес келмейтініне қатысты сын айтты. Жалпы алғанда, АААИ іс-қағаздарының үштен бірінің әлі де шешілмегенін мәлімдеді. Кондоннан айырмашылығы, олар бұл шешілмеген істер НЛО мәселесінің негізгі мәнін білдіреді және одан әрі ғылыми зерттеуге лайық деп санады. Стеррок АААИ мүшелерінің жалпы көзқарасы қандай болуы мүмкін екенін білгісі келді және 1973 жылы АААИ Сан-Франциско бөлімшесіне сауалнама жүргізді, онда 1175 мүшесінің 423-і жауап берді. НЛО-ның ғылыми маңызға ие проблема екендігі туралы пікірлер кең тараған. Көпшілігі бұл мәселе бойынша сенімді емес немесе бейтарап көрінді. Стеррок сондай-ақ, АААИ мүшелері сияқты ғалымдардың НЛО, яғни олар анықтай алмайтын аномальды әуе құбылыстарын көргені туралы хабарламаларға қызығушылық танытты. Сауалнама нәтижесінде шамамен 5% осындай құбылыстарды көргенін мәлімдеді, бұл жалпы халық арасындағы көрсеткішпен сәйкес келеді. 1975 жылы Стеррок Америка астрономиялық қоғамының мүшелерін кең ауқымды зерттеуге тартты. 2600 сауалнамадан 1300-ден астамы қайтарылды. Анонимділіктен бас тартуды ұсынған мүшелердің саны екі ғана болды, ал Стеррок НЛО тақырыбының көптеген әріптестері үшін өте сезімтал екенін атап өтті. Дегенмен, Стеррок көпшіліктің ғылыми зерттеулерді жалғастыруды жақтағанын және 80% -дан астамы көмектесе алса көмектесуге дайын екенін анықтады. Стеррок AAS мүшелерінің бұрынғы сауалнамадағы АААИ мүшелеріне қарағанда бұл мәселеге көбірек ашық көрінетінін түсіндірді. АААИ сауалнамасындағыдай, шамамен 5% таңғажайып көріністер туралы хабарлады, бірақ сыртқы өмір гипотезасына (ETH) күмәнмен қарады. Көпшілігі НЛО туралы хабарларды әдеттегідей түсіндіруге болатынын ойлады. Сондай-ақ, Стеррок күмәншілдік пен қосымша зерттеуге қарсылықтың білім мен зерттеудің жетіспеушілігімен байланысты екенін анықтады: тақырып туралы бір сағаттан аз уақыт оқығандардың тек 29% ғана қосымша зерттеуді жақтады, ал 300 сағаттан астам уақыт өткізгендердің 68% -і. Сауалнама нәтижелерін талдау барысында Стеррок көптеген ғалымдардың НЛО тақырыбын ғылыми журналдарда талқылауын қалағанын атап өтті (журналдарда мұндай мақалалар мүлдем болмады). Ол 1982 жылы ғылыми зерттеулер қоғамын құруға көмектесті, бұл негізгі ағымда назардан тыс қалған тақырыптарға ғылыми платформа ұсынды. Олардың «Ғылыми зерттеулер журналы» 1987 жылдан бері жарық көруде. Журнал жалған ғылымға қызмет ететіні үшін сынға ұшырады. 1998 жылы Стеррок НЛО-ға қатысты түрлі физикалық дәлелдерді қарау үшін ғылыми комиссия ұйымдастырды. Комиссия ЭТХ-ны қолдауы мүмкін қазіргі физикалық дәлелдердің нақты еместігін мойындады, бірақ сонымен қатар ғылыми зерттеуге лайық өте қызықты НЛО жағдайларын анықтады. Стеррок кейіннен комиссияның жұмысының қорытындысын 2000 жылы жарық көрген «НЛО жұмбағы: Физикалық дәлелдерді жаңа шолу» атты кітабында жазды.

Sturrock has been a prominent contemporary scientist to express a keen interest in the subject of unidentified flying objects or UFOs. Sturrock's interest traces back to the early 1970s when, seeking someone experienced with both computers and astrophysics, he hired Jacques Vallee for a research project. Upon learning that Vallee had written several books about UFOs, Sturrock—previously uninterested in UFOs—felt a professional obligation to at least peruse Vallee's books. Though still largely sceptical, Sturrock's interest was piqued by Vallee's books. Sturrock then turned to the Condon Report (1969), the result of a two year UFO research project that had been touted as the answer to the UFO question. Sturrock commented that, "The upshot of this was that, far from supporting Condon's conclusions [that there was nothing extraordinary about UFOs], I thought the evidence presented in the report suggested that something was going on that needed study." At about the same time that the Condon Committee was conducting its investigation, the American Institute of Aeronautics and Astronautics (AIAA) in 1967 had set up a subcommittee to bring the UFO phenomenon to the attention of serious scientists. In 1970 this subcommittee published a position paper also highly critical of how the Condon Committee had conducted its investigation and how Condon's written conclusions often didn’t match the cases detailed in the final report. Overall, the AIAA deemed about a third of the cases still unsolved. Unlike Condon, they felt these unsolved cases represented the essential core of the UFO problem and deserving of further scientific scrutiny. Sturrock was curious what the general attitudes of the members of the AIAA might be and in 1973 surveyed the San Francisco branch of the AIAA, with 423 out of 1175 members responding. Opinions were widespread as to whether UFOs were a scientifically significant problem. Most seemed unsure or neutral on the question. Sturrock was also curious as to whether fellow scientists like the AIAA members ever reported seeing UFOs, i. e., anomalous aerial phenomena that they couldn’t identify. The survey indicated that about 5% had, which is typical for what is usually reported for the general population as a whole. In 1975, Sturrock did a more comprehensive survey of members of the American Astronomical Society. Of some 2600 questionnaires, over 1300 were returned. Only two members offered to waive anonymity, and Sturrock noted that the UFO subject was obviously a very sensitive one for most of his colleagues. Nonetheless, Sturrock found a strong majority favored continued scientific studies, and over 80% offered to help if they could. Sturrock commented that the AAS members seemed more open to the question than the AIAA members in his previous survey. As in the AIAA survey, about 5% reported puzzling sightings, but skepticism against the Extraterrestrial Hypothesis (ETH) ran high. Most thought that UFO reports could ultimately be explained conventionally. Sturrock also found that skepticism and opposition to further study was correlated with lack of knowledge and study: only 29% of those who had spent less than an hour reading about the subject favored further study versus 68% who had spent over 300 hours. In his analysis of the survey results, Sturrock noted that many scientists wished to see UFOs discussed in scientific journals (there was an almost complete absence of such articles in journals). He subsequently helped establish the Society for Scientific Exploration in 1982 to give a scientific forum to subjects that are neglected by the mainstream. Their publication, the Journal of Scientific Exploration, has been published since 1987. The Journal has been criticized for catering to pseudoscience. In 1998, Sturrock organized a scientific panel to review various types of physical evidence associated with UFOs. The panel felt that existing physical evidence that might support the ETH was inconclusive, but also deemed extremely puzzling UFO cases worthy of further scientific study. Sturrock subsequently wrote up the work of the panel in the 2000 book The UFO Enigma: A New Review of the Physical Evidence.