Кіріспе
Канададағы спорт
Регби лигасы Канадада қатысушылар мен көрермендер арасында танымал спорт түрлерінің бірі болып табылады.
Тарих
Регби футболына қатысты ойындар Канадада 19 ғасырдан бері ойналып келеді, ал алғашқы Регби одағы 1861 жылы құрылды. Дегенмен, регби лигасы елде көп жетістікке жете алмады, себебі регби одағы және кейіннен канадалық футбол алаңдағы басым спорт түрлері болды. 1928 жылы Ұлыбританияның ұлттық регби лигасы құрамасы Австралия мен Жаңа Зеландиядан қайтып келген жолда Канадаға келді. Империялық регби лигасының мәліметінше, келесі жылы Канадада регби лигасының ережелерін қолданатын отандық жарыс өткізілді. 19 ғасырдың соңынан бастап Канадалық одақтар ережелерді өзгертіп, көбінесе АҚШ-тағы өзгерістерге ұқсас, канадалық футбол деп аталатын спорт түрін жасады. 20 ғасыр бойы футбол танымалдылығын арттырып, басқа спорт түрлерін ығыстырды. Қолдау азайған кезде, Новая Шотландияның регби одағы, Nova Scotia және Maritimes аймақтарындағы спортты басқаратын ұйым, канадалық футболдың ықпалынан регбиді құтқару үшін регби лигасының ережелерін қабылдауға шешім қабылдады. Бұл туралы алғаш 1945 жылы талқыланды, бірақ ережелер жинағының болмауы кез келген шараны тоқтатты. 1946 жылы ауысу туралы келісімге қол жеткізілді және келесі маусымда ауысу жүзеге асырылды. Футболды қабылдаған Галифакс мектептерін қоспағанда, Maritimes аймағындағы барлық жарыстар – жоғары деңгейдегі, аймақтық, орта мектептер мен университеттер арасындағы жарыстар – регби лигасына көшті. Көптеген регби лигасы жарыстарынан айырмашылығы, NSRU Канадалық регби футбол одағынан мойынделді және барлық ойыншылар әуесқой болып қалды. Бірінші жылы қатысушылар саны артқанымен, бұл ұзаққа созылмады және футбол Maritimes аймағында танымалдылығын арттыра берді. 1955 жылға қарай университеттердің барлығы футболға көшті, ал жоғары лигада тек төрт команда қалды. Регби лигасы 1959 жылға дейін көптеген Новая Шотландия мектептерінде ойналды, ал 1960 жылдарға дейін Maritimes аймағының басқа жерлерінде де ойналды, бірақ кейін жоғалып кетті. Кейін Канаданың ұлттық регби лигасы құрылды және 1987-2000 жылдар аралығында халықаралық жарыстарға белсенді қатысты. Команда 2000 жылы жас ұлттар турниріне қатысты, бірақ басқарушы орган таратылғаннан кейін тоқтатылды. Содан кейін Канаданың регби лигасына қатысуы азайды, бірақ 2003 жылы екі аймақтық регби лигасының тоғызыншы турнирі өтті, біреуі Онтариода, біреуі Манитобада. Екі отандық команда – Торонто Сити Сентс және Сент-Катаринес Бобкэтс құрылды, және 2011 жылы оларға екі жаңа команда қосылуы тиіс. Суперлига командалары Сент-Хеленс RFC және Салфорд Сити Редс Канаданың регби лигасымен серіктестік орнатты, ал Регби лигасы туралы журнал – әлемдегі жетекші регби лигасы журналдарының бірі – Канаданың регби лигасының демеушісі болды. Setanta Sports Канададағы регби лигасы матчтарын көрсетуге келісті. Канада 2011 жылдың 31 шілдесінде Онтарио штатының Маркхем қаласында Ямайканы 40:10 есебімен жеңіп, қайта жаңғыру дәуіріндегі алғашқы халықаралық матчын жеңді. 2016 жылы 2025 жылғы Регби лигасы әлем чемпионаты Канада мен АҚШ-қа бірлесіп тапсырылды, бірақ кейін екеуі де бас тартты. 2017 жылы Торонто Вольфпак британдық регби лигасының кеңейту клубы ретінде құрылды және COVID-19 пандемиясына дейін төрт маусым бойы жарысқа қатысты, лига жүйесіне 1-ші лигадан кірді және үш жылдың ішінде екі рет жоғарылап, Суперлигада аяқтады. Пандемиядан кейін Вольфпак Солтүстік Америкадағы сәтсіз Солтүстік Америка Регби лигасынан кейін Солтүстік Америкада өз жарысын құрды.
Клубтық жарыстар
Қазіргі уақытта Канадада үш (белгілі) уақытша жарыс бар: Онтарио регби лигасы, Британдық Колумбиясы регби лигасы және Альберта регби лигасы – барлығы әуесқойлар деңгейінде. Канада 2021 жылы АҚШ-пен бірлесіп кәсіби Солтүстік Америка регби лигасының құрылуына тырысты, алайда бұл жоба іске аспады. 2023 жылы Канаданың жалғыз кәсіби клубы «Торонто Вольфпак» (бұрын Ұлыбритания регби лигасы жүйесінде ойнаған) Солтүстік Американың барлық елдері үшін халықаралық «Канада кубогы» жарысын ұйымдастырды.