Кіріспе
Little Fuzzy – 1962 жылы жазылған, қазір жалпыға қолжетімді ғылыми-фантастикалық роман. Ол 1963 жылғы үздік роман үшін «Хьюго» сыйлығына ұсынылған. Романның негізгі тақырыбы – Заратустра планетасында жаңадан ашылған кішкентай, жүнді жаратылыстың саналы екендігін анықтау. Кітапта адалдық пен шыншылдықты баса көрсететін жұмсақ либертариандық көзқарас ұсынылған. Романға 1964 жылы, автор H. Beam Piper өз-өзіне қол жұмсаған жылдың өзінде «Fuzzy Sapiens» (түпнұсқа атауы – «Басқа адамзат») атты жалғасы жарық көрді. H. Beam Piper-дің өлімінен кейін, жазылмаған «екінші жалғасы» бар деген қауесет тарады. 1981 жылы «Ace Books» компаниясының тапсырысымен Уильям Тьюнинг сыншылар тарапынан жоғары бағаланған «Fuzzy Bones» романын жазды. «Ace» компаниясы 1982 жылы Ардат Майхарды «Golden Dreams: A Fuzzy Odyssey» романын жазуға шақырды, онда «Little Fuzzy» оқиғасы Фуззилердің (немесе өздерін Гашта деп атайтындардың) көзқарасынан баяндалады. Кейін H. Beam Piper-дің жоғалған қолжазбасы табылды және 1984 жылы «Fuzzies and Other People» деген атпен жарияланды. Вольфганг Дир «Pequod Press» баспасында үш жалғастырма жазды немесе бірлесіп жазды: «Fuzzy Ergo Sum» (2011), «Caveat Fuzzy» (2012) және «Fuzzy Conundrum» (2016, танымал H. Beam Piper зерттеушісі Джон Ф. Каррмен бірлесіп). 2011 жылы Джон Скальци H. Beam Piper-дің түпнұсқа романының «қайта жаңғыртуы» деп сипаттаған «Fuzzy Nation» романын жариялады.
Little Fuzzy is a 1962 science fiction novel by H. Beam Piper, now in public domain. It was nominated for the 1963 Hugo Award for Best Novel. The story revolves around determining whether a small furry species discovered on the planet Zarathustra is sapient. It features a mild libertarianism that emphasizes sincerity and honesty. The book was followed by a sequel, Fuzzy Sapiens (original title The Other Human Race) published in 1964, the same year that Piper died by suicide. In the wake of Piper's suicide, rumor spread of a lost "second sequel"; in 1981, at the behest of Ace Books, William Tuning produced the critically acclaimed Fuzzy Bones. Ace also hired Ardath Mayhar in 1982 to write Golden Dreams: A Fuzzy Odyssey, which tells the events of Little Fuzzy from the viewpoint of the Fuzzies (or Gashta, as they call themselves). Later, Piper's lost manuscript was discovered. It was published in 1984 as Fuzzies and Other People. Wolfgang Diehr wrote or co wrote three sequels, published by Pequod Press: Fuzzy Ergo Sum (2011), Caveat Fuzzy (2012), and Fuzzy Conundrum (2016, with well known Piper historian John F. Carr). In 2011, John Scalzi published Fuzzy Nation, which he described as a "reboot" of Piper's original.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Басты кейіпкер Джек Холлоуэй планетаның шұрағында бағалы "күн тастарын" қазып, жалғыз өмір сүреді. Бұл планетаны Виктор Грегоның Chartered Zarathustra компаниясы басқарады, ол жерде отарлаушы бекеттер құрып, қазір планетаның ресурстарынан пайда көреді. Бір күні Холлоуэй "Шағын Түкті" деп атаған алтын түкті кішкентай гуманоидты кездестіреді, ол көп ұзамай Холлоуэйді отбасына таныстырады. Холлоуэй Фуззилерге қамқорлық жасайды және олардың ақылды екенін хабарлайды. Компания Фуззилердің интеллектуалдық деңгейі оларды саналы түр ретінде тануға мүмкіндік беретінін білгенде, оларға қарсы шара қолданады, себебі саналы жергілікті тұрғындардың табылуы планетаны қорғалатын аборигендер аймағына айналдырып, тиісті үкімет құруға және Компанияны планетаның ресурстарын толық бақылаудан айыруға әкелер еді. Грегоның қызметкерлерінің бірі Леонард Келлог, Фуззилердің саналы екенін заң жүзінде жоққа шығару үшін жұмыс істейтін ғалымдар тобын басқарады. Холлоуэй Келлогтың ниетіне күмән келтіріп, оған қарсы тұрады. Келлог ашудан Фуззиді өлтірген кезде, Холлоуэй оны кісі өлтіргені үшін сотқа береді, Фуззилердің саналы екенін сотта анықтауға мүмкіндік береді. Сот процесі барысында Фуззилердің ақыл-ойы кем дегенде он жасар баланың ақыл-ойымен тең екені және олар бір-бірімен ультрадыбыс арқылы сөйлесетіні дәлелденеді. Келлог түрмеде өзін-өзі өлтіреді, бірақ қудалау жалғасады, және сот ресми түрде Фуззилерді саналы жандар деп танып, компанияның жарғысын күштен шығарады. Холлоуэй мен оның одақтастарына жаңа үкіметте Фуззилерге қатысты лауазымдар беріледі.
Жалғасы
Екінші кітап, Fuzzy Sapiens, жаңадан жарғысыз Zarathustra компаниясымен және планетаның жаңа губернаторымен оның ығы-зығыға ұшырамайтынына көз жеткізу үшін оның біртіндеп ынтымақтастығымен айналысады, ал Fuzzies компанияның қызметкерлері бар жеке адам қамқоршыларына қосылады. Бірінші кітаптың зұлымдарының бірі және CZC-нің менеджері Виктор Грего Компания мұнарасындағы жеке пәтерінен Фузиді тауып, оны қабылдап, оған Даймонд деп ат қояды және Фузилердің берік қолдаушысы болады. Бұл компанияға табиғатшы Бен Рейнсфорд басқарған жаңа планеталық үкіметпен және Джек Холлоуэй басқарған Жергілікті істер комиссиясымен жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Бұл қылмыскерлердің үкіметтің және компанияның ерекше мәртебесін пайдаланып, оған шабуыл жасап, күн тастарын ұрлап жатқаны анық болады. Фузилердің көмегімен ұрылардың жолы кесіледі. Сонымен қатар, Фузилердің биологиясын зерттеу жұмыстары жүргізіліп жатыр, нәтижесінде Фузилер биологиялық тұйыққа тіреліп, адамдардан көмексіз жойылып кетуі мүмкін деген қорытындыға келді. Үшінші кітап, Уильям Тьюнингтің "Fuzzy Bones" кітабында, барлық Фузилердің "Жерден тыс үшінші типтегі" (яғни "Extee 3", "estefee" немесе "hoksu fusso", яғни "тамаша тағам") тіршілік ету рационына деген ерекше құштарлығы, Заратустра топырағының құрамымен сәйкес келмейтіні айтылады, бұл Гарретт теоремасымен қайшы келеді. Үшінші маңызды Fuzzy кейіпкері – Starwatcher. Кішкентай Фузи, Даймонд және Жұлдызды бақылаушы адамдармен жұмыс істеуде нақты көшбасшыларға айналады. Басқа да оқиғалардың арасында Бета құрлығында шетелдік ғарыш кемесінің табылғаны және Фузилердің Заратустраның тумасы емес екендігіне қатысты дәлелдер пайда болады, бұл түрлі құқықтық және философиялық сұрақтарды тудырады. Тюнинг есте қаларлық бірнеше кейіпкерлерді таныстырады, соның ішінде Кристиана Стоун, Грегоның Фузиге қараушысы; Преподобный Томас Аквинский Гордон, "Рев"; Майстер-пулеметші сержант Филипп Хелтон, TFMC; және Лиана Белл, Холлоуэйдің Fuzzy институтының зерттеушілері өздерінің зерттеулеріне қосылуға шақырған CZC ғалымы. Ардаф Майхардың "Алтын арман" кітабы сюжеттік желісі мен қарым-қатынастары тұрғысынан осы үш кітапқа үйлеседі. Аса маңыздысы, бұл Кішкентай Фузи туралы әңгіме, бірақ ол адамдар емес, Фузилердің көзқарасынан баяндалған. Осы екі ресми жалғаудан кейін Пайпердің өзі жазған үшінші кітабы "Fuzzies and Other People" альтернативті болашақты ұсынады, онда Кішкентай Фузи Джек Холлоуэйден бөлініп, Дана басқаратын Фузилер тобын біріктірілген қоғамға енгізеді. Ол Пайпердің алғашқы екі кітабында таныстырылған кейіпкерлер арасындағы қарым-қатынасты тереңдетеді және Фузилердің Заратустрадағы адамдармен қалай араласатынын көрсетеді.
Адамдар
Джек Холлоуэй – Басты кейіпкер: Фуззилерді ашқан күн тасын іздеуші. Бен Рейнсфорд – Ксенобиолог, Фуззилермен алғаш кездескен ғалым. Кейін планеталық губернатор болып тағайындалды. Герд ван Рибек – Компаниялық ксенобиолог. CZC компаниясынан кешіп, Джекке қосылды. Рут Ортерис – Компания психологы және Федерация тыңшысы. Джордж Лант – Полиция лейтенанты. Виктор Грего – Чартерлі Заратустра компаниясының бас директоры. Хуан Хименес – Компания табиғаттанушысы. Густав Адольф "Гас" Бранхард – Адвокат және аңшы. Джекті кісі өлтіру айыбынан қорғады. Леонард Келлог – "Алтыншаш" аталған Фуззиді өлтірді. Кісі өлтіруде айыпталды. Лесли Кумбс – Заратустра компаниясының заңгері. Келлогты қорғады. Эрнст Малин – Компанияның бас психологы. Фредерик Пендарвис – Заратустра сотының бас судьясы. Фуззилердің саналы тіршілік иесі екенін анықтады.
Juan Jimenez – Company naturalist. Gustavus Adolphus "Gus" Brannhard – Lawyer and hunter. Defended Jack for murder. Leonard Kellogg – Killed the Fuzzy known as Goldilocks. Charged with murder. Leslie Coombes – Chartered Zarathrustra Company lawyer. Defended Kellogg. Ernst Mallin – Chief company psychologist. Frederic Pendarvis – Chief Justice of the Zarathustra Court system. Determined that Fuzzies are sapient beings.
Шығу тегі
Strand Book Store дүкенінде кітапқа қол қою кезінде Пайпер «Кішкентай Фузи» сериясының Орегон штатының орталық аймағындағы әдеби клубта алғаш рет кездескен Кевин «Фузи» Шеффилд деген танысынан шабыттанғанын айтты. Шеффилд туралы сұрағанда Пайпер оны «әрбір хатында бірнеше оқылатын сөзден артық жаза алмайтын ерекше тұлға» деп сипаттады. «Оның мол ой-пікірлері мен ұлы идеялары бар деп сенемін, бірақ онымен қалыпты адамдық деңгейде тиімді байланыс орнату өте қиын, алайда ол өте жақсы жігіт» деді.