Кіріспе

Филип К. Диктің 1976 жылғы романы.

"Альбемут еркін радиосы" – Филип К. Диктің 1976 жылы жазылған және 1985 жылы, оның өлімінен кейін жарияланған антиутопиялық романы. Алғашқыда "VALISystem A" деп аталған, бұл шығарма 1974 жылдың басындағы оқиғаларын көркем әңгіме түрінде бейнелеуге жасалған алғашқы тытынуы болды. Bantam баспасы кең ауқымды қайта жазу талап еткенде, ол жобаны тоқтатты және оны VALIS трилогиясына өңдеді. Арбор Хаус 1985 жылы "Альбемут еркін радиосының" құқықтарын сатып алды. Кейіннен олар Диктің досы Тим Пауэрске берген түзетілген қолжазбадан дайындалған, қазіргі атаумен басылым шығарды (алғашқы атауы VALIS-ке тым жақын еді).

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл баламалы тарихта, жемқор АҚШ президенті Феррис Ф. Фремонт (FFF – 666 үшін, 'F' әрпі алфавиттің 6-шы әрпі) 1960-шы жылдардың соңында Линдон Джонсон әкімшілігінен кейін Бас атқарушы болады. Кейіпкерді Жозеф Маккарти мен Ричард Никсонның қосындысы ретінде сипаттауға болады, ол «Арамчек» деп аталатын (болжамды) ойдан шығарылған диверсиялық ұйымға негізделген артық сөздерден құралған теорияны пайдаланып, азаматтық бостандықтар мен адам құқықтарын жояды. Одан бөлек, ол «Америка халқының достары» (FAPers) деп аталатын оңшыл популисттік қозғалыспен байланысты. Президенттің паранойясы мен пайдакүнішілдігі Жер орбитасындағы таинсты, жоғары интеллектілі, бірақ шексіз күші жоқ (немесе желі) болған сыртқы планеталық ақылмен ұйымдастырылған нақты қарсылық қозғалысының құрылуына әкеледі, ол тар сәулелі радиохабарлар арқылы байланыс жасайды, оның аты VALIS. Бұл роман, VALIS романы сияқты, автобиографиялық. Дик өзі де маңызды кейіпкер, бірақ ойдан шығарылған басты кейіпкер Николас Брэйди 1974 жылдың 11 ақпанында Диктің болжамды гностикалық теофаниясының құралы ретінде қызмет етеді. Сонымен қатар, Садасса Сильвия – Феррис Фремонттың жасыратыны коммунистік агент екенін мәлімдейтін кейіпкер, Фремонт әлі жасөспірім кезінде Садассаның анасы оны тартқан. VALIS сияқты, Radio Free Albemuth Диктің жеке христиандық (немесе гностицизм) көзқарасын зерттейді. Бұл сондай-ақ, сенімді достары туралы билік органдарына хабарлаудың моральдық және этикалық салдарына да қатысты. Диктің Республикалық партияға деген ұнамауы да айқын, ол Никсонның Америкасын сталиндік немесе неофашистік полициялық мемлекет ретінде пародиялайды. Фремонт соңында Дик пен Брэйдиді ұстап, қамауға алады, соңғысы қазіргі диктатураға қарсы бүлік туралы жасырын хабарламалары бар пластинканы шығарып, таратуға тырысады. Брэйди мен Сильвия өлімге кесіледі, ал Дик концлагердегі өмірі туралы соңғы бөлімін баяндайды, ал оның соңғы жұмысы, шын мәнінде, жалдамалы автор мен режимге бейім жазушының қолынан шыққан. Бірақ кенеттен ол транзисторлық радиодан шыққан музыканы естиді, онда дәл сол жасырын хабарлама бар. Ол және оның достары, VALIS-тің үкіметті әлдеқайда танымал A-List тобының жақсырақ танымал жазба компаниясымен ұқсас пластинка шығаруына кедергі жасау үшін жасаған алдауы екені анықталады. Дик мұны түсінгенде және жастардың әннің сөздерін қайталап жатқанын естігенде, құтқарылу келесі буынның жүрегі мен санасында болуы мүмкін екенін түсінеді.

Қабылдау

The New York Times газетінің журналисі Джеральд Джонас романның "бір қарапайым жоба ғана болуы мүмкін (тіпті тастап кетілген жоба), бірақ бұл кітап Диктің ең жақсы туындысы емес" деген пікірді білдірді. Дейв Лэнгфорд "White Dwarf" журналының 92-шы санында "Radio Free Albemuth" романына шолу жасап, "Дик: қорқыныш пен сыбайлас жемқорлықты тым жақсы түсінген. Көрерменге арналған бөлімдерге мен толық сенбедім, бірақ саяси саяхатшылар шетелдік спутникті жойғандағы "Олар Құдайды атып түсірді" деген керемет сөз бар еді" деді. J. Майкл Капарула "Space Gamer/Fantasy Gamer No. 80" журналында "Radio Free Albemuth" романына шолу жазып, "Нәтижесінде, оның Валис романдары трилогиясының қанағаттанарлық (бірақ түсініксіз) аяқталуын ұсынады (ал Валис және "Құдайлық шабуыл" – қалған екеуі)" деп атап өтті.

Фильмге бейімделу

Джон Алан Саймон "Альбемут тегін радиосы" фильмінің сценарийін жазды, өндірді және режиссерлік етті. Садасса Сильвия рөлінде канадалық әнші-сазгер Аланнис Морисетт ойнайды. Фильмнің түсірілімі 2007 жылдың қазан айында Лос-Анджелестің Лейси-стрит студиясында және тағы да басқа көптеген жерлерде жүргізілді. Фильмнің тұсаукесері 2010 жылдың ақпан айында Седона кинофестивалінде дайын емес күйде өтті. Ол 2014 жылдың 27 маусымында шектеулі көрсетілімде (және VOD арқылы) жарық көрді.