Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық романдар мен қысқа әңгімелер авторы, ғылыми фантастика және детектив жанрында жазатын Фредерик Браун (29 қазан 1906 – 11 наурыз 1972). Ол әзіл-қалжыңға шеберлігімен және "өте қысқа" әңгімелерді (бір-үш беттік) жазудағы шеберлігімен белгілі – мұндай әңгімелер көбінесе тапқыр сюжеттік өрілістермен және күтпеген соңмен аяқталады. Оның романдарына да әзіл-қалжың мен постмодернистік көзқарас тән. Оның "Арена" атты әңгімесі 1967 жылы американдық "Жұлдыз жолы" телесериалының бір бөліміне бейімделген.
American novelist and short story author
the science fiction and mystery writer
Fredric Brown (October 29, 1906 – March 11, 1972
He is known for his use of humor and for his mastery of the "short short" form—stories of one to three pages, often with ingenious plotting devices and surprise endings. Humor and a postmodern outlook carried over into his novels as well. One of his stories, "Arena", was adapted to a 1967 episode of the American television series Star Trek.
Өмір жолы және шығармашылығы
Фредерик Браун Цинциннатиде дүниеге келген. Ол Индиана штатындағы Хановер колледжінде бір жыл оқығаннан кейін Цинциннатиге оралды. 1929 жылы ол үйленіп, Милуокиге көшіп, түрлі жұмыстар істеген соң корректор болып орналасты. Әйелінің айтуынша, Браун жазуды ұнатпаған және оны кез келген жолмен ылғалдыруға тырысқан: флейта тартып, досына шахмат ойнауға шақырып немесе сиамдық мысығы Минг Тахты қызықтырған. Браун бір оқиғамен қиындыққа тап болғанда, бірнеше күн бойы отырып, ойлану үшін ұзақ автобус сапарына шығар еді. Соңында үйге оралып, теріскей машинасының алдына отырғанда, ол әртүрлі жанрларда шығармалар жазды: детектив, ғылыми фантастика, қысқа фантастика, қара комедия. Оның көптеген кітаптарында табиғаттан тыс немесе оккульттік қауіп-қатерлер қолданылады, ал соңында ғана түсіндірме беріледі. Мысалы, "Жабервок түні" кішкентай қаладағы газет редакторының ерекше күні туралы әзілді әңгіме. Браун 1936 жылы американдық журналдарға детективтік әңгімелерді сата бастады. 1944 жылғы "Арена" әңгімесі "Жұлдызды жол" сериалындағы сол аттас эпизодтың негізі ретінде пайдаланылды. Бұл әңгіме бастапқыда "Перуделер мен ғарыш кемелері" жинағында жарияланған, ал кейіннен бүкіл жинақ "Жұлдызды шағылыс" деген атпен қайта басылды. "Марстықтар, үйге қайтыңдар" (1955) – бұл кең көлемді фарс және адамзаттың кемшіліктеріне сатира, оны миллиардтаған келекелеуші, зардап шекпейтін марстықтардың көзімен көруге болады, олар әлемді жаулап алу үшін емес, оны ақымақ қылу үшін келген.
Fredric Brown was born in Cincinnati. He spent a year at Hanover College, Indiana, before returning to Cincinnati. In 1929 he married and relocated to Milwaukee, working various jobs before settling into a career as a proofreader. According to his wife, Brown hated to write, and did whatever he could to put it off: play his flute, challenge a friend to a game of chess, or tease Ming Tah, his Siamese cat. When Brown would have trouble with a certain story, he would take a long bus trip in order to sit and think for days on end. When he would finally return home to sit himself in front of the typewriter, he produced work in a variety of genres: mystery, science fiction, short fantasy, black comedy. Many of his books make use of the threat of the supernatural or occult before the "straight" explanation comes at the end. For example, "Night of the Jabberwock" is a humorous narrative of an extraordinary day in the life of a small town newspaper editor. Brown began to sell mystery short stories to American magazines in 1936. The 1944 short story "Arena" was used as the basis for the episode of the same name in the original Star Trek series. The story was originally published in Angels and Spaceships and the entire collection was later re published as Star Shine for paperback adaptation. Martians, Go Home (1955) is both a broad farce and a satire on human frailties as seen through the eyes of a billion jeering, invulnerable Martians who arrive not to conquer the world but to drive it crazy.
Танымалдық және ықпал
Браунның "The Fabulous Clipjoint" атты алғашқы детективтік романы үздік дебюттік детективтік роман үшін Эдгар сыйлығын жеңіп алды. Браун 1961 жылы Роберт А. Хайнлайнның "Жұртқа бейтаныс" романына үш арналған адамының бірі болды (қалған екеуі Роберт Корног және Филип Хосе Фармер). Философ және романист Умберто Эко өзінің "Қиямет туралы" кітабында Браунның "Сентри" атты әңгімесін "қазіргі заманғы ғылыми фантастиканың ең жақсы әңгімелерінің бірі" деп сипаттайды және оның күтпеген соңы әртүрлі мәдениеттердегі қиямет пен эстетиканың салыстырмалы екенін мысалға келтіреді. Мартин Гарднер "The Annotated Alice" (1960) еңбегінде Браунның "Жабервок түнін" "Алиса кітаптарымен тығыз байланысты, керемет әзілді детективтік роман, көркем әдебиеттің көрнекті туындысы" деп атады. 1950 жылдан бергі қорқыныш жанрына шолу жасайтын Стивен Кингтің ғылыми-жарнамалық емес "Danse Macabre" (1981) кітабында сол кезеңнің "шамамен жүз" ықпалды кітабының тізімі бар: Фредерик Браунның әңгімелер жинағы "Кошмарлар мен Geezenstacks" кірді, сонымен қатар Кингтің "өте маңызды" деп санайтын таңдалған туындылардың бірі ретінде жұлдызшамен белгіленді. Браунның 1943 жылғы "Madman's Holiday" әңгімесі 1946 жылы RKO студиясымен "Crack Up" фильміне бейімделді. Оның "Аспандағы жарықтар – жұлдыздар" романы 2007 жылғы "Гуррен Лаганн" анимесінің соңғы эпизодына атын берді. Бұл туралы Тайши Цуцуидің "Біз ешқашан үйренбейміз" мангасында 39-тараудың соңында да айтылады. Танымал детективші романының авторы Лоуренс Блок 2022 жылы "Фредерик Браунмен кездескен тонаушы" романын жариялады.
Brown's first mystery novel, The Fabulous Clipjoint, won the Edgar Award for outstanding first mystery novel. Brown was one of three dedicatees of Robert A. Heinlein's 1961 novel Stranger in a Strange Land (the other two being Robert Cornog and Philip José Farmer). Philosopher and novelist Umberto Eco in his book On Ugliness describes Brown's short story "Sentry" as, "one of the finest short stories produced by contemporary science fiction" and uses its twist ending as an example of how ugliness and aesthetics are relative to different cultures. In The Annotated Alice (1960), Martin Gardner refers to Brown's Night of the Jabberwock as a "magnificently funny mystery novel an outstanding work of fiction that has close ties to the Alice books." In his non fiction book Danse Macabre (1981), a survey of the horror genre since 1950, writer Stephen King includes an appendix of "roughly one hundred" influential books of the period: Fredric Brown's short story collection Nightmares and Geezenstacks is included, and is, moreover, asterisked as being among those select works King regards as "particularly important". Brown's 1943 short story, "Madman's Holiday", was adapted into the 1946 RKO film Crack Up. His novel The Lights in the Sky Are Stars gives its name to the final episode of 2007 anime Gurren Lagann. It is also referred to in Taishi Tsutsui's manga We Never Learn, at the end of Chapter 39. Celebrated crime novelist Lawrence Block published The Burglar Who Met Fredric Brown in 2022.