Кіріспе

Радио және телеарналарда бағдарлама мен жарнамалық үзіліс арасындағы хабарландыру, радио сегменттері арасында ойналатын музыка. Байланыс бамперы, идентификациялық бампер немесе үзіліс бамперы (көбінесе "бампер" деп қысқартылады) – бұл әдетте екіден он бес секундқа дейін созылатын, дауыстық хабарламасы болуы мүмкін қысқа хабарландыру. Ол бағдарлама тоқтағанда және жарнама басталғанда, сондай-ақ керісінше орналастырылады. Алып жүргіш, бағдарламаны жариялаушы немесе үздіксіз хабарлаушы көрсетілімнің атын (бар болса), бағдарламаның атын және телеарнаның немесе кабельдік желінің атын, бірақ міндетті түрде осы ретпен емес, айтады. Балалар телеарналарында оларды кейде анимедегі ішкі көзге түсетін элементтерге ұқсас болғандықтан "сыртқы көзге түсетін элементтер" деп атайды және көбінесе дауыстық хабарлама болмайды, бірақ кейбір бамперлерде дауыс бар. Бампер музыкасы, көбінесе қайталанатын тақырып немесе музыкалық бөлік, дерлік әрқашан қолданылады. Бамперлер қарапайым мәтіндерден қысқа бейнефильмдерге дейін әртүрлі болуы мүмкін.

Америка Құрама Штаттары

1976 жылдан бері АҚШ-тағы көптеген телеарналар коммерциялық бамперлерді қолданмайды; алайда, кейбір мыс опералары, мысалы, Days of Our Lives (2010 жылы қолдануын тоқтатқан) және The Young and the Restless, сондай-ақ The Price Is Right ойын-шоуы әлі де бағдарлама ортасында бамперлерді пайдаланады. Коммерциялық бамперлер радиода жиі кездеседі. Радиода олар көбінесе спорттық хабарларда ойын барысынан жарнамалық үзіліске және қайта тікелей эфирге өтуді жеңілдету үшін, сондай-ақ жергілікті станцияларды өздерінің идентификациялық белгісін және/немесе жарнамаларын қосу керектігін хабарлау үшін қолданылады, көбінесе тақта операторы таңдаған музыкалық үзінділермен. Коммерциялық бамперлердің қолданылуының мысалы Cartoon Network арнасының түнгі бағдарламалық блогы Adult Swim-де кездеседі, олардың бамперлерді кеңінен пайдалануы арнайы веб-сайтты тудырды. Радиодағы коммерциялық бамперлердің тағы бір мысалы – синдикациялық бағдарламалардағы қолданылуы; мысалы, American Top 40 және American Country Countdown радиолық кері санау бағдарламалары жарнамалық үзіліске өту үшін алдын ала жазылған джинглдер мен басқа да шығу сигналдарын пайдаланады. 1970-жылдардың соңы мен 1980-жылдардың басында Федералды байланыс комиссиясының бағдарламалар мен жарнамаларды ажыратуды талап еткен ережелеріне сәйкес, көптеген балалар бағдарламаларында "Біз осы хабарламалардан кейін қайта ораламыз" (немесе оның ұқсас нұсқалары) деген сөз тіркесі қолданылды, соңғы жарнамалық үзіліске дейінгі бамперден басқа, онда әдетте "Енді, осы хабарламалар" (немесе осы фразаның ұқсас нұсқалары) делінетін. FCC 1984 жылы осы ережелерді жеңілдетті, бірақ кейбір арналар осы бамперлерді бүгінге дейін эфирге шығарады, әсіресе сенбі күндері кешкі 7:00/6:00 (орталық уақыт бойынша) жаңалықтар немесе ақпараттық бағдарлама емес, мысалы, 60 Minutes бағдарламасы кезінде. Тағы бір жиі қолданылатын фраза – "Енді, біздің демеушімізден бір сөз". Бамперлердің техникалық себептері де болды: алғашқы бейнежазба құрылғыларына бейнені дұрыс синхронизациямен ойнату үшін бірнеше секунд уақыт керек болды. Тақта операторы таспаны бірнеше секундтық "алдын ала ойнату" арқылы дайындап, содан кейін бампердің басталуын таспаны іске қосу сигналы ретінде пайдаланатын, бампердің соңында "алып" (take) алатын. Егер ақаулық туындаса, бампер коммерциялық немесе бағдарламалық контент емес еді, сондықтан арна немесе хабар таратушы ақша жоғалтпайтын.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда үзіліс бамперы – жарнамалық үзілістерге дейін және кейін, әдетте, көріп отырған телеарнаның логотипінің қысқаша көрсетілуі. Үзіліс бамперлері анимациялық немесе статикалық болуы мүмкін. Кейде олар сол арнада көрсетілетін арнайы бағдарламаны немесе, мысалы, спорттық іс-шараларды жарнамалау үшін белгілі бір брендпен жасалады. Тарихи тұрғыдан алғанда, бағдарлама ішіндегі үзіліс бамперлері бағдарламаның өзімен байланысты болды, көбінесе шоудан алынған кадр, шоудың тақырыптық әуенінен қысқа үзінді және шоудың атын көрсететін, сондай-ақ "1-бөлімнің соңы" (үзіліс басталғанда) немесе "2-бөлім" (үзіліс аяқталғанда) сияқты сөздері бар мәтін болды. Кейбір арналар жарнамалық үзілістерді бастап және аяқтап беретін арна трейлерлері мен коммерциялық жарнамалардың арасында қосымша бамперлерді де қосады. E4 іске қосылғаннан бастап және содан кейін ұзақ уақыт бойы осылардың әрқайсысын екі сөзді тіркестің тиісті жартысын көрсету үшін пайдаланды.

Австралия

Австралияда үзіліс бамперы – жарнамалық үзілістен алдын қысқа мерзімге бағдарлама логотипінің, анимациялық логотипінің, атау картасының немесе анимациялық атау картасының пайда болуы. Брейк-бамперлер бірнеше секунд көрсетілетін, бағдарлама атауы мен телеарна логотипін көрсететін анимациялық немесе статикалық ақпарат жолақтарынан да болуы мүмкін. Олар көбінесе үзілістен кейін көрінеді, кейде алдағы немесе кейінгі бағдарлама туралы ақпаратты көрсететін ақпарат жолақтарымен бірге шығады.

Жапония

Жапонияда көзге түсетін элемент (アイキャッチ) немесе ішкі көзге түсетін элемент – телебағдарламадағы, әсіресе аниме және токусацу шоуларында коммерциялық үзілістің басы мен соңында қолданылатын көрініс немесе иллюстрация. Бұл термин Жапонияда түрлі бамперлерді білдіреді. Көптеген телесериалдарда көзге түсетін элементтер оқиғаның ширығу шегіне сәйкес келеді, бұл коммерциялық үзіліс кезінде болжамдарға әкеледі. Американдық бағдарламалардан өзгеше, онда бамперлерді көбінесе телеарна ұсынады (болған жағдайда), көзге түсетін элементтерді әрқашан өндіріс компаниясы жасайды және олар бағдарламаның бөлігі саналады, коммерциялық үзіліске көшу құралы емес (немесе одан қосымша қызмет етеді). Олар әдетте екі-алты секундқа созылады. Балалар бағдарламаларындағы көзге түсетін элементтер көбінесе ұзақ және күрделірек болады, ал ересектерге арналған бағдарламалардағы көзге түсетін элементтер қара фонда бағдарламаның логотипінен ғана тұруы мүмкін. Бұл термин 1991 жылғы жапон фильмі «Eyecatch Junction» атауында қолданылған.

Малайзия

1990 жылдары коммерциялық бамперлерді құрлықтағы телеарналар қолданды. Ұлыбританиядағыдай, бұл бағдарламаның көрсетіліп жатқанын еске салу үшін логотип немесе слайдтың қысқаша көрсетілімі, ол үзілістен бұрын немесе кейін пайда болады. Логотип әдетте қарап отырған телеарнаның немесе стансаның және/немесе бағдарламаның атауы болып табылады. Бірақ жылдар өте келе, 2000-шы жылдардың соңына дейін бұл өзгеріп, бағдарлама үзіліс біткеннен кейін қайта оралатыны туралы хабарлама ұсынылатын болды, қазір бұл RTM-нің TV1 және TV2, Media Prima-ның NTV7, 8TV және TV9 арналарында көбірек кездеседі. TV3 де оларды демеушілік бағдарламалар үшін пайдаланады, бірақ 2013 жылдан бастап демеушілігі жоқ бағдарламалар үшін де, мысалы балалар бағдарламалары үшін де қолданады. Дегенмен, 1990-шы жылдардағы бампер стилі кейде сирек қолданылады. 2003 жылдан бері Astro спутниктік телеарналарының барлығы дерлік үзіліске дейін және кейін орналастырылатын үзіліс бамперлерін ұсынады. Бұл бамперлер аталған арналардың логотипінен және қазіргі бағдарламаның көрсетіліп жатқанын және келесі бағдарламаның эфирге шығуын жарнамалайтын слайдтан тұрады. 2003-2006 жылдар аралығында Astro Box Office жарнамалық трейлерлерінің соңында көрсетілген жазылу туралы ақпарат тізбегіне негізделген бамперлер жарнамалар арасында және бағдарлама үзілісі біткенге дейін пайда болады, бірақ жарнамалардың ауыстырылған блогының басында емес.

Филиппин

Филиппинде ABS CBN телеарнасы үзіліс бамперлерін қолданатын телеарналардың бірі болып табылады. 1987 жылдың 1 наурызынан 2005 жылдың 30 қазанына дейін оның үзіліс бамперінде жұлдыздар Star Network дәуіріне негізделген қара фонға жақындап келетін бейне көрсетілді. Бұл желінің 1986 жылы қайта іске қосылғаннан бергі ең ұзақ қолданылған үзіліс бампері болды, ол 18 жыл бойы қолданылды. 2005 жылдың 31 қазанында, 2000 жылғы ABS CBN логотипі жарияланғаннан кейін бес жыл өткен соң, 1987 жылғы үзіліс бампері көк түсті фонға ауыстырылды, онда желінің 2000 жылғы логотипі экранда пайда болып, кішірейген кезде қорап немесе кристалдық жазықтыққа орналасып, содан кейін логотип үлкейтілді. 2005 жылғы үзіліс бампері 2014 жылдың 4 ақпанына дейін қолданылды. 2014 жылдың 5 ақпанында желінің 2014 және қазіргі логотипі енгізілгеніне байланысты үзіліс бампері тағы да өзгертілді, бұл жолы ақ түсті фонда, 2014 жылғы ABS CBN логотипі экранда пайда болды, логотиптің түстерін білдіретін қызыл, жасыл және көк жіптер пайда болды, логотип кішірейтіліп, содан кейін үлкейтілді. Бұл бамперлер 2 секундқа созылады және жарнамадан кейін көрсетіледі, бірақ 2014 жылдың соңынан бастап 2020 жылдың 5 мамырына дейін 2014 жылғы үзіліс бамперін бағдарлама тоқтаған кезде немесе жарнамалардан кейін көрсетілетін титул картасынан кейін көрсетуге болады. 2016 жылдың 13 маусымынан 2020 жылдың 5 мамырына дейін 2014 жылғы бампер кең экранды немесе қара жиекті форматта көрсетілді, бұл 16:9 форматтағы алғашқы үзіліс бампері болды. Капамилья арнасының (негізгі ABS CBN жер желісінің орнын алмастырушы) үзіліс бампері ABS CBN логотипін экранға шығарып, қызыл, жасыл, көк және қара түстермен бояды. Содан кейін сақиналар үлкейтіліп, Капамилья арнасының логотипі ABS CBN логотипінің орнына көрсетілді. Капамилья арнасының логотипі пайда болғаннан кейін ABS CBN сақиналары фон ретінде қолданылады және логотип сақиналармен бірге үлкейтіледі. Ол 5 секундқа созылады, бұл ABS CBN негізгі жер желісі қолданатын үзіліс бамперінен (2 секунд) ерекшеленеді және 2014 жылдың соңынан 2020 жылдың 5 мамырына дейін бағдарлама тоқтаған кезде көрсетілетін титул картасынан кейін де қолданылуы мүмкін. Оның ABS CBN логотипінің бөлігін басқа ABS CBN иелігіндегі телеарналарда және ABS CBN шоуларын тарататын телеарналарда да көруге болады, мысалы TeleRadyo (TV Patrol титул картасы мен жарнамалық үзілістер арасында) және A2Z (шоудың титул картасы мен "You're Watching" бампері арасында). ASAP Natin 'To, FPJ: Da King (2021 жылдың 24 қаңтарынан бастап) және желідегі Primetime Bida шоулары (2021 жылдың 8 наурызынан бастап TodoMax Primetime Singko аясында) TV5 телеарнасында көрсетілгенде, ABS CBN Entertainment эксклюзивті үзіліс бамперлері A2Z және TV5 телеарналарында таныстырылды, онда тиісті шоу кейіпкерлері, шоуға қатысты элементтер және шоу логотипінің бөліктері бампердің ұзақтығы кезінде көрсетілді немесе шоу эксклюзивті бампері эфирге шыққанда ABS CBN Entertainment логотипі мен шоу логотипі көрсетілді. Әр бампердің соңында шоу логотипі мен ABS CBN Entertainment логотипі немесе шоу логотипі пайда болады, содан кейін шоуға байланысты нысан, шоу логотипі, шоу логотипі және оның кейіпкерлері немесе шоу логотипі мен ABS CBN Entertainment логотипі үлкейтіледі. Брейк-бампердің ұзақтығы Капамилья арнасының брейк-бампері сияқты 5 секундқа созылады. 1987 жылдың 1 наурызынан 2020 жылдың 5 мамырына дейін негізгі ABS CBN жер желісінің және Капамилья арнасының үзіліс бамперлері сияқты, оларда музыка немесе дыбыс жоқ. Кейбір бамперлер, мысалы FPJ: Da King, Walang Hanggang Paalam және Huwag Kang Mangamba, Капамилья арнасының бампері сияқты оң жаққа көлбеу түрде үлкейеді, ал басқалары 2014-2020 жылдардағы негізгі ABS CBN жер желісінің Ang Probinsyano және Marry Me, Marry You сияқты үзіліс бамперлері сияқты тікелей түрде үлкейеді. Шетелдік телесериалдардың және TV5 және A2Z-дегі кейбір драмалық сериалдардың (мысалы, Count Your Lucky Stars, FPJ: Da King және Init sa Magdamag) капамилья каналында көрсетілетін ABS CBN Entertainment логотипі шоу логотипіне жоғарыда көрсетілмейді.

Польша

Польшада телеарналар әдетте бағдарламаның қалған бөлігін "Reklama" ("Коммерциялық") сөзімен бөліп көрсетеді. Мысалы, TVP-нің мына логотиптері болды: Біріншісі 1989 жылдан 1990 жылға дейін қолданылды, ол қара түсті фонда 3D жұлдыздары бар жарнама агенттігінің логотипі (S әрпі түріндегі көз) еді. Екіншісі 1992 жылға дейін қолданылды, ол сол кездегі акроним (TP) түріндегі Loop логотипімен және қара (1991 жылға дейін көк) фонның төменгі сол жақ бұрышында "REKLAMA" сөзімен ерекшеленді. Үшіншісі 1992 жылдың басында пайда болды, онда лазер металл шарды ұрып-соқты, содан кейін айналатын "REKLAMA" сөзі пайда болды. Сол жылы одан кейінгі нұсқасы да шықты, онда квадраттар (немесе арнаға байланысты диагональдық жолақтар) бұрынғыдай сөзді (және сол қаріпті) айналдырды. Бұл логотип 1995 жылға дейін, ал содан кейін 1997 жылға дейін қолданылды. Кейін, 1990 жылдардың соңында, осы бамперлер кезеңге байланысты қолданылды, бірақ олардың бірегей ерекшелігі – сөздің шар ішінде болуы (1999 жылдың шілде-тамыз айларын қоспағанда, онда "Меандр" сериясы қолданылды). 2000 жылдан бері (2012 және 2015 жылдарды қоспағанда, бұл екі арнада да калейдоскоптан шабыттанған логотиптер болды), графика бөлектелді, ал TVP1 2010 жылдан бастап жаңа графикалық технологияларды пайдаланды (TVP2 2007 жылдан бері сол логотипті сақтап келеді). Бұрын олар өнерден (TVP1 2000–2010, TVP2 2000–2007) немесе нақты өмірден (TVP1 осыдан шабыттанған екі бамперге ие болды, біріншісі 2010 жылы қысқа мерзімге қолданылды, екіншісі 2012 жылға дейін қолданылды, TVP2 да сол дәуірден логотиптерді пайдаланды, бірақ түстері әртүрлі болды: қыста көк, басқа маусымдарда күлгін және қызғылт. 2015 жылдан 2021 жылға дейін брендтік стильде де осы әдіс қолданылды, бірақ барлық түстерде). Польшадағы алғашқы коммерциялық телеарна Polsat келесі бамперлерді қолданды: 1992–1994: Polsat-тың 1992 жылғы логотипінен айналатын спираль және оның астында "REKLAMA" мәтіні. 1994–1996: Артқы жағын құрайтын айналып тұрған жолақтар және кейін пайда болатын "REKLAMA" мәтіні. Екі нұсқасы болды: көк күміс және қызғылт алтын. 1996–1998: Алтын сұйықтықтан күннің жоғарғы бөлігі көрінеді және төменгі оң жақ бұрышта "REKLAMA" мәтіні (көк түс, Arial шрифтімен) пайда болады. Жарнама блогының соңында бұл процесс керісінше жүреді. 1998 жылғы Пасха: көк түсті фонда қоян жүгіреді, "REKLAMA" мәтінін құрайды. Блок аяқталғанда қоян бұрынғы орнына оралып, түсті мәтінді жояды. 1998–2001: "reklama" мәтіні ақ-қызғылт фонға әр түрлі өлшемде үш рет қайталанады.

Ресей

Ресейде Channel One және Russia 1 сияқты арналар коммерциялық бамперлерді бір реттік бампер ретінде қолданады. Channel One 2004 жылдың қарашасынан 2011 жылдың 31 тамызына дейін коммерциялық идентификаторларды пайдаланды, содан кейін 2011 жылдың 1 қыркүйегінен 2012 жылдың 31 тамызына дейін жалғанған "The Four Seasons" деп аталатын жаңа коммерциялық идентификаторлар жинағына көшті. Бұл идентификаторларда музыка көбінесе фортепиано мен скрипкамен орындалған классикалық стильде болды. Кейін арна "Clocks" деп аталатын қазіргі коммерциялық идентификаторлар жинағын қолдана бастады, ол "Таңертең" (2012 жылдың қыркүйегі – 2013 жылдың қыркүйегі), танымал "Noon" (қазірге дейін қолданылып келе жатқан фортепианолық шығарма) және 2016 жылдан бастап қолданылатын "Night" сияқты үш жеке фортепианолық пьесаны қамтыды. Олар үш нотадан тұратын музыкалық сүйемелдемені де қолданды, себебі осы үш коммерциялық идентификатор 2012 жылы дебют жасады және сол музыкалық сүйемелдемені пайдаланды. Бұл идентификаторлардың халықаралық нұсқаларында коммерциялық ұсынысты көрсету үшін ақпарат пайдаланылды. NTV сияқты арналар коммерциялық идентификаторларды кіріспе және түйіндеме ретінде қолданады. NTV-нің танымал коммерциялық идентификаторларының бірі – "NTV-дегі тіктөртбұрыш", ол 1998 жылдың 6 қыркүйегінен 2001 жылдың 31 мамырына дейін қолданылды. Бұл идентификаторларда NTV логотипі тіктөртбұрыштың ішінде бейнеленген. Әр идентификатордың басында 1996 немесе 1994 жылғы коммерциялық идентификаторлардың елесі көрінеді. Жарнаманың соңында әдетте елдің туы және идентификатордың бөлігі көрсетіледі. Тағы бір мысал – 2001 жылдың 1 маусымынан 8 қыркүйегіне дейін қолданылған қысқа мерзімді идентификатор. Бұл идентификаторларда 1980 және 1990 жылдардағы металл советтік бұйымдары бейнеленген. Әдетте, Channel One арнасының жаңа жылдық идентификаторлары мерекелік сипатта болады, бұл 1995 жылдан басталды, онда Санта-Клаус, Жаңа жылдық шырша және әсіресе Спасская мұнарасы сияқты Рождествоның белгілі атрибуттары көрсетілді. 1996 жылы мерекелік ұсыныс болмады, бірақ логотип қардың үстінде бейнеленді. 1997 жылдан бастап жаңа жылдық коммерциялық идентификаторлар пайда бола бастады, алғашқысы – қардан жасалған адамның қызық әрекеттер жасап жүргенін көрсететін идентификатор. Бұл идентификаторлар 1997 жылдың 24 желтоқсанынан 1998 жылдың 11 қаңтарына дейін көрсетілді. Channel One арнасының ең есте қаларлық жаңа жылдық коммерциялық идентификаторларының бірі – 2008 жылғы идентификатор, онда анимацияланған әртүрлі карточкалармен безендірілген Жаңа жылдық шырша бейнеленген. Бұл идентификатор 2008 жылдың 22 желтоқсанынан 2009 жылдың 11 қаңтарына дейін көрсетілді, содан кейін 2009 жылдың 21 желтоқсанынан 2010 жылдың 10 қаңтарына дейін қайтадан көрсетілді. 2010 жылғы идентификатор "Айға саяхат" фильмінен шабыттандырылып, Мәскеудегі зымыранның оқиғаларын бейнеледі. Бір қызығы, бұл идентификаторды Vimeo-ға жүктеген кезде "реклама" деген сөз жоқ еді, бірақ теледидарлық нұсқасында бұл сөз болды. Бұл идентификатор 2010 жылдың 20 желтоқсанынан 2011 жылдың 10 қаңтарына дейін көрсетілді. Бірақ Channel One 2011 жылдың желтоқсан айында 2008 жылғы идентификаторды қайтадан көрсетті, тек қана экрандық қатынасы 16:9 форматына өзгертілді. 2008 жылғы идентификатор 2012 және 2013 жылдары да қайталанды.

Басқа елдерде

Аргентинада 2010 жылдың қыркүйегінен бері дерлік барлық телерадиохабар таратушылар бағдарламаның қалған бөлігін жарнамадан бөлу үшін "Espacio publicitario" (Коммерциялық үзіліс) деген сөздері бар коммерциялық бамперді міндетті түрде пайдалануға тиіс. Неміс тілді елдерде "Werbung" (Жарнама) сөзі қолданылады; Швейцарияда бұл сөз басқа тілдерде де қолданылады: француз тілінде – Publicité немесе қысқаша Pub; итальян тілінде – Pubblicità. Франция мен Италияда да осылай, бірақ тек екінші және үшінші сөздер жазылады.

Балалар теледидарының бамперлері

Балалар телеарналарындағы немесе кейде басқа арналардағы бумперлер немесе сыртқы айтылымдар жапон анимесінде қолданылатын ішкі айтылымдарға ұқсас, бірақ бумперлерді арна ұсынады. Олар көбінесе жарнамалық үзілістің соңында ғана пайда болады, бірақ кейде үзіліс басталғанда да көрсетіледі. Олардың негізгі мақсаты – балаларға жарнамалық үзіліс аяқталғанын хабарлау. Арнаға байланысты бумперде дауыс болуы мүмкін, ал болмауы да мүмкін. Көбінесе мұндай айтылымдардың қосымша мақсаты бар: маркетинг. Мысалы, Nickelodeon кабельдік арнасы оларды балаларға арнаны тануға көмектесу және осылайша брендтің танымалдығын арттыру үшін пайдаланады. Көптеген балалар телеарналары осы себепті осы бумперлерді қолданады. 1980 жылдардың ортасынан 1990 жылдардың басына дейінгі кезеңде (Fred/Alan, Inc. брендтік фирмасымен бірлесіп) арна 225 бумпер жасады, олардың кейбіреулері The Jive Five акапелла тобының орындауындағы тартымды ду-вуп әуендерін қамтыды.