Кіріспе

Америкалық жылдам тамақ түрі

Кони аралы хот-догы, Кони догы немесе жай ғана Кони – бұл бұршақшаға салынған, дәмді ет соусы және кейде басқа да қосымшалармен безендірілген хот-дог. Ол көбінесе классикалық американдық асханалар мен Кони аралындағы мейрамханалардың мәзірінде кездеседі. Бұл құбылыс, негізінен, 20 ғасырдың басында Грекия мен Македония аймағынан АҚШ-қа жасалған көші-қонмен байланысты.

Шығу тегі

"Көбінесе барлығы" Бұл стильдің пайда болуы біршама тұманды: Нью-Йорк, Мичиган, Огайо және АҚШ-тың басқа да аймақтарында параллель дамулар болған. Аралдың еуропалық атауының алғашқы жазбасы – голландтың Койн Эйландт немесе Койнге Эйландт атауы. Бұл қазіргі голланд тіліндегі "Konijn Eiland" дегенмен шамалас, яғни "Қоян аралы" деген мағынаны білдіреді. 1664 жылы ағылшындар колонияны басып алғаннан кейін атау Кони-Айленд деп ағылшыншаланды, "кони" – ағылшын тіліндегі сәйкес сөз. Кейіннен хот-догтың даңқы Нью-Йорктің Бруклин аймағының осы бөлігінен тарады, онда поляк еврейі Нейтан Хандверкер Кони-Айлендтегі дүкенінде оларды сатқан алғашқы кәсіпкер болды. Оның бизнесі кейіннен "Nathan's" деп аталды, ол әлі де танымал бренд, ол жылдам тағамдар желісі және азық-түлік өнімі ретінде қолданылады. "Кони" – хот-догтың тағы бір атауы, бұл, әдетте, Нейтанның жариялаған оң аймақтық және ұлттық жарнамасынан туындаған.

Индиана штаты

Форт-Уэйннің әйгілі Кони-Айленд Винер стенді 1914 жылы ашылды. Василь Эшкофф, тағы бір иммигрант, 1916 жылы түпкілікті иелерінің бірінен үлес сатып алды. Форт-Уэйндегі Кони-Айленд – жұмсақ нандағы «дәмді тәтті» кони соусымен бірге кішкентай, майлы, қызғылт хот-дог ретінде сипатталады. Джеймс Шмидт 2018 жылғы Ұлттық жәрмеңке талқысында: «Детройт пен Кони-дог – бірінсіз бірінсіз болмайтын егіздер» деп атап өтті. Мичиган штатындағы ең әсерлі чили-дог орындары – Детройт қаласының орталығында қатар орналасқан Американ Кони-Айленд және Лафайетт Кони-Айленд мейрамханалары. Американ Кони-Айленд мейрамханасын 1914 немесе 1917 жылы грек иммигранты Константин "Гаст" Керос ашты. Гаст өзінің інісін Грекиядан әкеліп, Лафайетт Кони-Айленд мейрамханасын ашуға көмектесті. Бұл стиль 20-ғасырдың басында пайда болды, және Детройттегі Американ және Лафайетт Кони-Айленд (1917) мен Джексон қаласындағы Тодоровтың Оригинал Кони-Айленд (1914) орындары оның бастауы деп есептеледі.

Детройт стилі

[[Файл:Лафайетт және Америка Кони аралдары. JPG|thumb|Детройттегі бәсекелес көрші Кони мейрамханалары. Америка Кони аралын (оң жақта) грек иммигранты Константин "Гаст" Керос құрған. Гаст өзінің інісін Грекиядан әкеліп, оған Лафайетт Кони аралы (сол жақта) мейрамханасын ашуға көмектесті. Гректер Онассис Кони аралын ашты, бірақ ол жабылды. Грек иммигранттары 1960 және 1970 жылдары Кербидің Кони аралы, Леоның Кони аралы және Ұлттық Кони аралы Кони желілерін құрды. Бұл үш желінің барлығында грек тағамдарымен қатар Кони хот-догтары да сатылады. Детройт стиліндегі соус – бұршақ қосылмаған чили соусы, ол ұсынатын чили догтардан тек бұршақсыз айырмашылығымен ғана ерекшеленеді. Ұлттық желінің көп бөлігі қаланың шығыс жағында орналасқан, ал Керби мен Лео желілерінің көп бөлігі Детройт аймағының батыс жағында орналасқан.

Джексон стилі

Джексон стилі ұнтақталған сиыр етін немесе ұнтақталған сиыр жүрегін, пиязды және дәмдеуіштерді пайдаланады. Бұл ет соусы буда пісірілген нанға салынған хот-догтың үстіне құйылады, содан кейін кесілген немесе ұсақталған пияз және ащы қышамен безендіріледі. Джексон стилі соуста сиыр жүрегін пайдалануға соңғылардың бірі болды, 1940 жылдардың басына дейін ұнтақталған сиыр етін қолданды, кейін ғана сиыр жүрегіне көшті.

Каламазу стилі

Кони Айленд Каламазу 1915 жылы құрылған және штат бойынша үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне Кони Айленд болып табылады. Олардың кони аралы өз рецепті бойынша дайындалған соуспен және Кёгельдің терісіз Франкфурт шұжығымен беріледі. Кёгель 1916 жылға дейін құрылмаған, сондықтан Кони Айленд Каламазу терісіз Франкфурт шұжығы пайда болғанға дейін қандай хот-дог қолданғаны белгісіз.

Миннесота штаты

Сент-Пол қаласындағы Миннесота штатындағы "Original Coney Island" мейрамханасы мен барының хот-догтары. Грек иммигранты Гас Сайтес 1921 жылы Дулут қаласында өзінің "Original Coney Island" мейрамханасын ашты. Ход-догтар Чикагодан әкелінген "Vienna Beef" етінен жасалады, олар мейрамхананың арнайы коньки соусымен, қалауынша қыша, пияз және қосымша төлеммен ірімшікпен беріледі. Супериор көшесіндегі мекемеде спорттық бұрыштар да қосымша нұсқа ретінде ұсынылады. Интерьерде 1959 жылғы менюдің көшірмесі бар, онда коньки аралдарының бағасы 25 цент екені көрсетілген. 1923 жылдан бері Арванитис отбасы басқарып келе жатқан, бұрынғы Азамат соғысы кезеңіндегі қару-жарақ қоймасында орналасқан "Original Coney Island Restaurant and Bar" Сент-Пол қаласындағы ең көне кәсіпорын болып саналады, бірақ қазір тек мерекелік шараларда ғана жұмыс істейді.

Оклахома штаты

Конилер Тулсадағы мейрамханалардың мәзірлерінде кездеседі. Джейн мен Майкл Стерн «Оклахома классикалық конилерге ерекше бай» деп жазады және «Кони Ай Ландер» мейрамханасын бөліп көрсетеді, олар «конилердің мәні болып табылатын арзан тағамнан алынған ләззатты үлкен жетістікпен ұсынады» дейді. Оклахома конилері – бұл жұмсақ булкаға салынған кішкентай хот-догтар, оларға дәмді тәтті қоңыр қызылша соусы, пияз және қалау бойынша ірімшік пен ащы соус қосылады.

Техас

Джеймс Кони Айленд Хьюстон, Техас аймағында бірнеше мекемені иеленеді. Компания 1923 жылы екі грек иммигранты, Джеймс және Том Пападакис ағайындар құрған, ал компанияның аты біріншісінің есімімен аталған.

Түндер-Бей

Онтарионың Тандэр-Бэй қаласында Кони-Айленд хот-догтарының бай тарихы бар. Ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп келе жатқан орындарға Вестфорт Кони-Айленд және МакКеллар кондитерлік дүкені кіреді.

Жалпы және келтірілген дереккөздер

Юнг, Кэтрин және Джо Гримм (2012). Кони Детройт. Уэйн штаты университетінің баспасы.