Кіріспе
Оңтүстік-шығыс батыс Польша автострадасы. Польшадағы A4 автострадасы – Польшаның оңтүстігінен өтетін, Судет және Карпат тауларының солтүстік жағымен созылатын, Польша-Германия шекарасындағы Згорзелец-Гёрлицтен (A4 автобанымен байланысады) басталып, Вроцлав, Ополе, Гливице, Катовице, Краков, Тарнув және Ржешов қалалары арқылы Польша-Украина шекарасындағы Корчова-Краковецке (M10 автожолымен байланысады) дейін жалғасады. Бұл Еуропалық E40 бағытының бір бөлігі. Вроцлав пен Краков арасындағы автострада 1976 және 2005 жылдар аралығында салынған. Мысловицеден Краковқа дейінгі бөлік ақылы (толық мәліметтер үшін «Төлемдер» бөлімін қараңыз). Германия шекарасынан Вроцлавқа дейінгі (ақысыз) бөлігі 2002-2009 жылдар аралығында, көбінесе 1933-1937 жылдар аралығында салынған ескі бетон автостраданы қайта жаңарту арқылы салынды (сол кезде бұл нацистік Германияның аумағы болған). Қажетті төсемдердің болмауына байланысты қайта жаңартылған бөліктер стандарттан төмен, ал жылдамдық шегі 110 км/сағ-қа дейін төмендетілген. Краковтан Украина шекарасына дейінгі автострада (ақысыз) 2010 және 2016 жылдар аралығында салынды, бұл A4 автострадасын Польшаның шекарадан шекараға дейін толыққанды бірінші автожолы етті.
The A4 autostrada in Poland is a long east–west motorway that runs through southern Poland, along the north side the Sudetes and Carpathian Mountains, from the Polish German border at Zgorzelec Görlitz (connecting to the A4 autobahn), through Wrocław, Opole, Gliwice, Katowice, Kraków, Tarnów and Rzeszów, to the Polish Ukrainian border at Korczowa Krakovets (connecting to the M10). It is a part of European route E40. The motorway between Wrocław and Kraków was constructed between 1976 and 2005. The part from Mysłowice to Kraków is tolled (see Tolls for details). The section from the German border to Wrocław (, not tolled) was constructed between 2002 and 2009, in large part as repavement of the old concrete motorway constructed from 1933 to 1937 (then the territory of Nazi Germany). The repaved parts are substandard due to lack of emergency lanes and the speed limit is decreased to 110 km/h. The motorway from Kraków to the Ukrainian border (, not tolled) was constructed between 2010 and 2016, making A4 the first Polish complete border to border highway connection.
Құрылыс тарихы
Бұл автожолдың батыс бөлігі 1930 жылдары нацистік Германияның соғыстар аралық шекараларында Рейхсаутобан ретінде салынған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Польша коммунистік режимнің билігіне өткеннен кейін, жаңа шекараларымен бірге, бұрынғы жолдар минималды күтімге ие болды және нашар сапасымен белгілі болды, бұл Шығыс Германиядағы жағдайға ұқсас еді. Факты бойынша, бастапқы жол коммунистік кезеңнің барлық уақытында және одан кейінгі алғашқы жылдары дерлік өзгеріссіз пайдаланылды. 2002 және 2006 жылдар аралығында жүргізілген реконструкцияда ескі бетонды жол жабыны алынып тасталды (бұрын 1993 және 1995 жылдар аралығында A18 автожолының қысқа бөлігі қайта жаңартылған, оның 10 км (6,2 миль) қазір A4 автожолының бөлігі болып табылады), бірақ 1930 жылдарғы құрылыс стандарттарының кейбір элементтері Krzyżowa мен Wrocław арасындағы учаскеде сақталды; мысалы, аталған учаскеде төтенше жағдайға арналған қақпалар жоқ, олар болашақта қосылмақ. Katowice мен Kraków арасындағы учаске 1976 жылдан 1996 жылға дейін, ал Wrocław мен Katowice арасындағы учаске 1996 жылдан 2005 жылға дейін салынды. 2006-2009 жылдары Германия шекарасынан A18 автожолымен қосылатын учаске салынды, бұл Германиядан Kraków қаласына үздіксіз байланысты қамтамасыз етті. Сондай-ақ 2009 жылы Kraków қаласының шығысындағы автожолдың алғашқы бөлігі (20 км) аяқталды. Бастапқы жоспар бойынша автожолдың қалған бөлігі 2013 жылға дейін аяқталуы тиіс еді, бірақ 2012 жылғы Еуропа чемпионатын Польша мен Украина бірлесіп өткізу туралы УЕФА шешімі және екі елді байланыстыратын жол инфрақұрылымын жақсарту қажеттілігі салдарынан, автожолды қозғалысқа ашу мерзімі 2012 жылдың маусымына ықшамдатылды. Бірақ бірнеше кешігулерге байланысты, оның ішінде 2010 жылғы су тасқыны, бұл амбициялық мақсатқа қол жеткізілмеді. 2016 жылдың шілдесінде Rzeszów пен Jarosław арасындағы соңғы учаске аяқталды. Бұл A4 автожолының Германия шекарасынан Украина шекарасына дейінгі толық ұзындығы аяқталғанын білдірді, бұл A4 автожолын Польшадағы алғашқы толыққанды магистральдық автожол (жалпы алғанда, өте қысқа A8 автожолынан кейін екінші) және шекарадан шекараға дейінгі үздіксіз автожол байланысы етіп белгіледі.
Автомобиль жолының учаскелері
Автомобиль жолының бөлігі Ұзындығы Салынған ЕскертуJędrzychowice (шекара) – Zgorzelec1994–1996 1994 жылы тек ауыр жүк көліктері, 1996 жылдан бастап барлық автомобильдерZgorzelec – Krzyżowa2007–2009Krzyżowa – Bielany Wrocławskie1933–1937 2002–2006 жж. қайта жаңартылды (1993–1995 жж. қысқа бөлім); авариялық баюларсыз бөлімBielany Wrocławskie – Przylesie (Brzeg)1997–2000 Бірінші қақпа 1936–1938 жж. салынған; 1997–2000 жж. қайта жаңартылып, екінші қақпа қосылдыPrzylesie (Brzeg) – Nogowczyce2000–2003 1945 жылға дейін жартылай аяқталмаған құрылысNogowczyce – Kleszczów2001–2003 Бірінші қақпа 1936–1942 жж. салынған; 2001–2003 жж. қайта жаңартылып, екінші қақпа қосылдыKleszczów – Katowice Murckowska1996–2005Katowice Murckowska – Mysłowice1989–1996Mysłowice – Kraków (Балице, Кіші Польша воеводствосы)1976–1991 2000 жылдан бері жеке оператор және жол төлеміKraków Balice – Kraków Wieliczka1979–2003Kraków Wieliczka – Szarów2007–2009Szarów – Tarnów2010–2013 2012 жылдың қараша айында қозғалысқа ашылды, бір бөлігі бір қақпалы болды. Екі қақпа да 2013 жылдың мамыр айында толық ашылды. Tarnów Północ – Dębica Wschód2010–2014 2014 жылдың 30/31 қазанында ашылды. Dębica Wschód – Rzeszów Północ2010–2013 2013 жылдың қазан айында ашылдыRzeszów Północ – Rzeszów Wschód2010–2012 2012 жылдың қыркүйек айында ашылдыRzeszów Wschód – Jarosław Zachód2010–2016 Бастапқыда 2012 жылы аяқтау жоспарланған, кейін 2014 жылға дейін ықпалдастырылды, содан кейін мердігер 2014 жылдың қаңтарында 70% аяқталған кезде қаржыландыру туралы үкіметпен дауға байланысты келісімшарттан бас тартты. Жаңа келісімшарт қыркүйек айында жасалды, құрылыс 2014 жылдың қазан айында басталды. 2016 жылдың шілдесінде ашылды. Jarosław Zachód – Korczowa2010–2013 Бастапқыда 2012 жылы аяқтау жоспарланған, 2013 жылдың мамырында ашылды (Jarosław Wschód – Radymno) және 2013 жылдың желтоқсанында (қалған бөліктер)