Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көне Рим сәулетінде криптопортикус (латынша crypta және porticus) – жабық дәліз немесе өткел. Ағылшын тілінде әдетте "cryptoportico" деп аталады. Криптопортик – жартылай жер асты галереясы, оның күмбезі жер үстіндегі портик құрылымдарын тіреп тұрады және аркаларының үстіндегі тесіктер арқылы жарық алады. Еңіс беткейлерде криптопортикустың ашық жағы көбінесе жер бетіне жақын орналасып, форум немесе римдік вилла сияқты құрылысты қолдайды, мұндай жағдайда ол вилланың негізі ретінде қызмет етеді. Ол көбінесе күмбезделген және күмбездегі тесіктер арқылы жарықтандырылады. Плиний кішінің хаттарында бұл термин крипт сөзімен мағынасы бірдей қолданылады. Криптопортиктің көлеңкелі және жартылай қазылған орны, бұзылуға ұшырайтын заттарды сақтау үшін салқын және қолайлы температураны қамтамасыз етті, сонымен қатар үстіңгі құрылыс үшін тегіс және сәл көтерілген подиумды ұсынды.
In Ancient Roman architecture a cryptoporticus (from Latin crypta and porticus) is a covered corridor or passageway. The usual English is "cryptoportico". The cryptoportico is a semi subterranean gallery whose vaulting supports portico structures aboveground and which is lit from openings at the tops of its arches. On sloping sites the open side of a cryptoporticus is often partially at ground level and supports a structure such as a forum or Roman villa, in which case it served as basis villae. It is often vaulted and lit by openings in the vault. In the letters of Pliny the Younger, the term is used as a synonym of crypt. The shade and semi excavated site of a cryptoportico provided cool and moderated temperatures useful for storage of perishables, while it offered a level and slightly raised podium for the superstructure.
Коимбра
Коимбраның криптопортикусы, ежелгі рим қаласы Аэминиум, қала форумы салынатын жасанды алаң құру үшін салынған. Кейіннен, епископ сарайы (қазіргі Машаду де Кастру ұлттық мұражайы) бұл құрылыстың жасаған алаңының үстіне салынды, осылайша оны толық сақтап қалды.
The cryptoporticus of Coimbra, the old Roman city of Aeminium, was built to create an artificial platform over which the city's forum could be built. Later, the Bishop's Palace (still standing today as Machado de Castro National Museum) was built using the platform created by the structure thus preserving it in perfect condition.
Арль
Б.з.б. 1 ғасырға жататын Арль криптопортикусы форумның негізі ретінде салынған, бірақ кейіннен оның орнына иезуит колледжінің шіркеуі мен қала әкімдігі орналасты. Үш жұп, параллельді, U әрпіндей қисық түзілген туннельдер елу тіреумен демеліп тұр. Тастарға салынған шеберлердің белгілері оны гректер салғанын, әсіресе Марсельден келгендерін көрсетеді. Нарбонн, Реймс және Бавай қалаларындағы ұқсас құрылыстар астық сақтауға пайдаланылған. Дегенмен, Арль криптопортикусы тым ылғалды болғандықтан ұзақ сақтауға жарамсыз, мүмкін мемлекеттік құлдардың казармасы ретінде қолданылған. Арль криптопортикусы ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізіміне қаланың басқа римдік құрылыстарымен бірге «Арль, римдік және романдық ескерткіштері» тобының құрамында енген.
The cryptoporticus of Arles, dating from the 1st century BC was built as foundation for the forum, which has since been replaced by the Chapel of the Jesuit College and the city hall. Three double, parallel tunnels arranged in the form of a U are supported by fifty piers. Masons' marks on the stonework indicate that it was built by Greeks, probably from Marseille. Similar structures in Narbonne, Reims, and Bavay were used as granaries. The cryptoporticus at Arles is, however, too damp for prolonged storage and may have served as a barracks for public slaves. The cryptoporticus of Arles is listed as a UNESCO World Heritage Site, together with other Roman buildings of the city, as part of the Arles, Roman and Romanesque Monuments group.
Рейнс
Реймстің криптопортикусы, бұрын форумның үш жағын қоршаған, галло-римдік кезеңде салынған және шамамен 3-ші ғасырда тұрғызылған болуы мүмкін. Бүгінде оның тек шығыс бөлігі ғана сақталған, бірақ бұл галло-римдік құрылыс үшін ерекше жақсы сақталған.
The cryptoporticus of Reims, formerly enclosing three sides of the forum, is of Gallo Roman origin and was probably built during the 3rd century. Today, only its Eastern part remains, but this is unusually well preserved for a Gallo Roman structure.
Басқа жерлер
Басқа да белгілі мысалдарға Адриан вилласының криптопортигі және Помпейдегі Криптопортиктің үйі жатады. Италиядағы Кастель-Гандольфодағы Папаның жазғы резиденциясында да жақсы сақталған криптопортикус орналасқан. Римде, үлкен римдік вилланың қалдығынан сақталған Прискилла катакомбасында криптопортикус табылады.
Other well known examples include the cryptoporticus of Hadrian's Villa and that of the House of the Cryptoporticus in Pompeii. A well preserved cryptoporticus is also located at the Papal Summer Residence in Castel Gandolfo, Italy. In Rome, a cryptoporticus is located in the Catacomb of Priscilla, a remnant from a large Roman villa.