Кіріспе

Екінші Пуникалық соғыс кезінде Ибериядағы маңызды далалық шайқас. Баэкула шайқасы – Екінші Пуникалық соғыс кезінде Ибериядағы маңызды далалық шайқас болды. Сципион Африкан басшылығындағы Рим республикасы мен ибериялық қосымша әскерлер Хасдрубал Барканың карфагендік армиясын жеңіске ұшыратты.

Кіріспе

Полибийдің айтуынша, Сципионның күтпеген шабуыл жасап, Карфаго-Нованы басып алғаннан кейін, Ибериядағы үш Карфаген әскері бөлек қалды, ал олардың генералдары бір-бірімен келіспей қалды, осылайша римдіктерге олармен біртіндеп күресуге мүмкіндік берді. 208 жылдың басында Сципион Африканский 30 000 римдік және итальяндық әскерімен және 10 000 испандық қосымша әскерімен бірге Баэтис өзенінің жоғарғы ағысында (қазіргі Гуадалкивир) 30 000 сарбаздық күшті Баэкулада қыстаған Хасдрубал Баркаға қарсы жорыққа шықты. Римдіктердің жақындап келе жатқанын білгеннен кейін, Хасдрубал өзінің лагерін Баэкуланың оңтүстігіндегі биік және тік жартасқа, алдыңғы және артқы жағында өзенмен, ал бүйірлерінде шатқалдармен қорғалған жағдайға көшті. Сонымен қатар, жартас екі деңгейге бөлінді, Хасдрубал жеңіл әскерін төменгі деңгейде, ал негізгі лагерін артқы жағында орналастырды. Сципион келгеннен кейін, мұндай бекінілген позицияға қалай шабуыл жасау керектігіне күмәнданып, бірақ қалған екі Карфаген әскері оның белсенсіздігін пайдаланып, Хасдрубал Баркаға қосылуы мүмкін деп уайымдағандықтан, үшінші күні шара қолданды.

Шайқас

Негізгі шабуылына кіріспес бұрын, Сципион екі армияны бөліп тұратын аңғардың кіреберісін және Баэкулаға қарай солтүстікке апаратын жолды жабу үшін бір жасақ жіберді, осылайша өзінің негізгі күшін қорғап, карфагендіктердің қашуын қиындатты. Осы алдын ала орналастырулар аяқталғаннан кейін, римдік жеңіл әскерлер алғашқы қадамда карфагендік әскерлерге қарсы шабуылға көшті. Еңкейген беткейге және жебелердің шабуылына қарамастан, римдіктер қолға-қол соғысқа шыққаннан кейін карфагендік жеңіл әскерлерді ығыстыруда қиындық көрмеді. Сципион алдыңғы күштерін нығайтқаннан кейін, карфагендік негізгі лагерінің қанаттарына қысым жасап шабуылдады. Ол Гай Лейлийге қалған ауыр әскердің жартысын жау орналасқан жердің оң жағына, ал өзі сол жағына шабуылдауды бұйырды. Осы уақытта Хасдрубал римдік шабуылды тек қана шайқас деп есептеді (Сципион соңғы шабуылға дейін өзінің негізгі әскерін лагерьде жасырып қойған еді) және өзінің негізгі күштерін дұрыс орналастырмады, сондықтан оның дайындықсыз әскері римдіктердің үш жағынан шабуылына тап болды. Қоршауға түскеніне қарамастан, Хасдрубал өзінің пілдерімен, негізгі жүкті тасымалдайтын керуендерімен және бір бөлігі карфагендік әскерлерімен ешқандай кедергісіз шегінуге үлкерді. Бұл шайқаста оның ең ауыр шығындары жеңіл әскерлері мен ибериялық одақтастары болды. Бұл көбінесе легионерлердің Хасдрубалды қуып жете берудің орнына карфагендік лагерьті тонауға ниеттенгенінен туындады.

Салдары

Соғыстан кейін Хасдрубал өзінің әлсіреген әскерін (көбінесе келт-ибер жалдамалылар мен галл жауынгерлерінен құралған) Пиреней тауларының батыс жолдары арқылы Галлияға, одан кейін Италияға, ағасы Ганнибалмен қосылу үшін басты. Сципионның Хасдрубалдың Италияға жорығын тоқтатуға келмегені Рим Сенаты тарапынан сынға ұшырады. Сципион Баэкуладағы жеңісін пайдаланып, карфагендіктерді Ибериядан ығыстырмады, керісінше Тарракодағы өзінің базасына қайтуды жөн көрді. Ол Римнің Карфаген Нова және Баэкуладағы жеңістерінен кейін жақтарын ауыстырған көптеген иберия тайпаларымен одақ құрды. 207 жылға қарай карфагендік күштер Иберияға келді және 206 жылы Илипа шайқасындағы шығындарын өтеу үшін соңғы әрекетке кірісті.

Негізгі

Полибий; Рим империясының өрлеуі; Аударған Иан Скотт Килверт; 1979; Ливий Тит Ливий; "Ливийдің толық еңбектері"; DelphiClassics. com 2014 (латын және ағылшын тілдерінде)