Кіріспе

Қоссауықтың түрлері

Америка жабайысы (Anaxyrus americanus) – Канада және АҚШ-тың шығыс бөлігінде кең таралған жабайының түрі. Ол үш түршеге бөлінеді: шығыс Америка жабайысы (A. a. americanus), кішкентай Америка жабайысы (A. a. charlesmithi) және сирек кездесетін Гудзон шығанағы жабайысы (A. a. copei). Соңғы таксономиялық жіктемелерде бұл түр Буфо туысының орнына Анаксирус туысына жатқызылған.

Жұмыртқа

А. американус жұмыртқалары екі түсті болады. Олар көбінесе қара немесе қоңыр мен ақ немесе қаймақ түстің шамамен тең қоспасынан тұрады. Жұмыртқалар 60 метрден асатын екі ұзын тізбекке түсіріледі. Жеке жұмыртқаның диаметрі 0,1 см-ден 0,2 см-ге дейін ауыспайды.

Қалқалы құстар

Америка бақасы екі тізбектей 2000-20000 жұмыртқа салады және 3-12 күнде шайқалады. Шайқалысымен, олардың қара денелеріне қарағанда жіңішке құйрықтарымен танылады. Олар 50-65 күнде ересекке жетеді. Метаморфоз толыққаннан кейін, "кішкентай бақалар" (toadlets) қысқа мерзімге суға қалуы мүмкін, содан кейін көбінесе құрлықта тіршілік етеді. Көбінесе, бүкіл шайқалы топ бірден кішкентай бақаға айналып, биік жерге көшіп кетеді. Кішкентай бақалар көбінесе бақалар көбейетін батпақты жерлермен шектесетін орта және жоғары орманның көлеңкелі аймақтарына көшеді. Оларды жерде, әртүрлі өсімдіктер арасында, мүмкіндігінше жылдам микроскопиялық жәндіктерді жеп жатқандарын байқауға болады; сонымен қатар, олар құмырсқаларды, өрмекшілерді, шұмықтарды және құрттарды жейді. Зерттеулер олардың хлорогоний балдырларымен өзара пайдалы қарым-қатынаста екенін көрсетті, бұл шайқалылардың қалыптыдан жылдам дамуына себеп болады. Ларвалық өсіру орындарындағы күзгі зәйтүн сияқты инвазивті өсімдіктердің жапырақтары, мүмкін, осы су орталарында шайқалылардың қара шөптесі немесе батпақты ласстриф жапырақтары бар өсіру орындарына қарағанда жылдам дамуы арқылы, трематода паразиттерімен жұқтыру деңгейін арттыруы мүмкін. Шайқалылардың жыртқыштардан қорғану үшін бірнеше механизмдері бар. Олар өте жақын суға, көбінесе қалың шөп өсімдіктерімен жүзу арқылы және күндіз бірігіп жүзу арқылы жыртқыштардан аулақ болады. Сондай-ақ, шайқалылардың терісінде кейбір жыртқыштарды ынталандырмайтын улы заттар бар. Балықтардың бір шайқалыны жеп, өлгені туралы хабарлар бар; алайда, көптеген балықтар американдық бақа шайқалыларын жеуден тез қашуды үйренеді. Шайқалылар да өте кішкентай және қара түсті болады.

Биогеографиялық

ДНҚ тізбектерін салыстыру негізінде, Anaxyrus americanus және Солтүстік Американың басқа Anaxyrus түрлері Панама құрлық көпірінің қалыптасуына дейін Оңтүстік Америкадан келген бақалардың шапқынынан тараған деп саналады, бұл, әдетте, ағыс арқылы болған.

Кіші түрлер

Жасыратындардың таралу аймақтары үстігісіп жатқан жерлерде *Anaxyrus woodhousii* түрлерімен будандасуға бейімділігі бар.

Шығыс Америка жабайысы

Шығыс Америка жабайысы (A. a. americanus) – орташа мөлшерлі жабайы, әдетте, денесінің ұзындығы; шығыс Америка жабайысының ең ұзын өлшенгені -; Түсі мен бедері біршама өзгергіш, әсіресе аналықтарында. Терінің түсі тіршілік ортасының түсіне, ылғалдылығына, стресске және температураға байланысты өзгеріп отыруы мүмкін. Түс сарыдан қоңырға, қараға дейін, біркелкі түстен ұсақ-түйекке дейін ауысады. Олардың көбею әдеттері Анаксирус фоулерине өте ұқсас. Көбейтілген еркектің дауысы немесе үні – 6–30 секундқа созылатын жоғары трилл. Аналықтары шақырудың күшіне (жиілігі × ұзақтығы) көбірек мән береді, бірақ шақыру жиілігіне емес. Олар қыста ұйқыға кетеді. Шығыс Америка жабайысының денесінде бір-екі ғана жалпақ түйнекше болады. Сондай-ақ, оның тізесінен төмен, сан сүйегінде үлкенірек түйнекшелері бар. Кездейсоқ жерлерде қарынында дақтар көп кездеседі, әдетте, алдыңғы жартысында олар көбірек болады (кейбір сирек кездесетін жабайыларда дақтар мүлдем болмауы мүмкін). Бұл американ жабайысының түрінде белгілі бір өрнектер жоқ немесе өте аз. Артқы аяқтарындағы жалпақ түйнекшелер қара түсті. Бұл түрдегі кейбір жабайылардың денесінде қызыл және қою қоңыр түстер басым болады, олардың көпшілігінде денелерінде қызыл түйнекшелер кездеседі. Сонымен қатар, шығыс Америка жабайысының денесімен бірдей түстес жамбас бездері бар. Бұл бездерде әдетте ешқандай өрнек болмайды. Шығыс Америка жабайысын шатастыруға болатын басқа түрлер – Фоллер жабайысы, оның ең үлкен қара дақтарында үш немесе одан да көп түйнекшесі бар, ал ареалының батыс бөлігінде – Вудхаус жабайысы. Фоллер жабайысын шығыс Америка жабайысынан анықтау өте қиын, бірақ бір айырмашылығы – оның қарында ешқашан дақтар болмайды және екі бас сүйегінің қыртысы жамбас бездеріне тиіп тұрады. Сонымен қатар, Фоллер жабайылары шығыс жабайыларына қарағанда өте жылдам секіреді (5–10 жылдам секіріс), ал шығыс жабайыларының қозғалысы баяу, аяңдап секіру және жүру сипатталады. Шығыс Америка жабайысында бұл қыртыстар паротоид бездеріне, яғни уытты буфотоксин бөліп шығаратын бездерге, ешқашан тиіспейді. Бұл уыт басқа уытты жабайылар мен бақаларға қарағанда жеңіл, бірақ ол адамның көзін және шырышты қабықтарын тітіркендіре алады және кішкентай жануарларға (мысалы, иттерге) қауіпті. Америка жабайыларына көбею үшін, құрғақшылық кезінде немесе күнделікті су жинау үшін жартылай тұрақты тұщы сулы көл немесе тоған қажет. Бұл американ жабайысының түрі Онтарионың солтүстік бөлігінде, бірнеше оқшауланған популяцияларда кездеседі. Бұл солтүстік жабайыларының көпшілігі денелерінің екі жағында қызыл түске ие және олардың түріне қарағанда ерекше көп түйнекшелері бар. Шығыс Америка жабайыларымен шағылысу нәтижесінде бұл түрдің арқасындағы қызыл түсі жоғалып кеткен.

Ішінде тұқым алудан аулақ болу

Көптеген қосмекенділер сияқты, жабық бақалар да көбейтін орындарын тұрақты пайдаланады. Олар туған орындарына көбейіп оралу кезінде, әлеуетті жұбайлар ретінде туысқандарымен кездесуі мүмкін. Өзара туыстану мүмкін болғанымен, американдық жабық бақалардың (Anaxyrus americanus) туыстары сирек жұптасады. Бұл бақалар жақын туыстарын таниды және оларды жұбай ретінде таңдаудан жаңғырып қашады. Еркектердің дауыс сигналы аналықтарға туыстарын тануға көмектесетін сигнал ретінде қызмет етеді.