Кіріспе

Малч ретінде негізгі дақылмен бірге өсірілетін қаптама дақылдар Ауыл шаруашылығында тірі малч - негізгі дақылмен бірге отырғызылған немесе астына себілген және арамшөпті жою және топырақ температурасын реттеу сияқты мақсаттарға қызмет етуге арналған қаптама дақыл. Тірі малчтар негізгі дақылдармен бірге ұзақ уақыт өседі, ал жабық дақылдар топыраққа қосылады немесе гербицидтермен өлтіріледі. Малчтың басқа да пайдасы - арамшөптердің өсуін баяулатады және топырақты су мен желдің эрозиясынан қорғайды. Кейбір тірі малчтар өсімдік зиянкестерінің табиғи жауларының санын көбейтетінін анықтады. Тірі малч ретінде пайдаланылатын бақшалы дақылдар азотты бекітіп, тыңайтқышқа қажеттілікті азайтады.

Артықшылықтары

Жерге қосалқы дақылдар қосылғанда, олар негізгі дақылға қоректік заттар береді, сондықтан химиялық тыңайтқыш қажет емес. Өнімнің мөлшері биомассаға байланысты, ол уақыт өте келе өзгеріп отырады және жауын-шашын мен басқа да факторларға байланысты. Биомассаның көп болуы жердің қоректік заттармен айналымының көп болуына әкеледі. Жапырақты өсімдіктер атмосферадан алынған азотты айналдырады. Есептерде бұршақ тұқымдасының жалпы құрамындағы азот мөлшері 20-45 мг/г жоғары екендігі көрсетілген. Егістікті қарқынды өңдеген кезде пайда болатын бос топырақ топырақтың эрозиясына, қоректік заттардың жоғалуына және пестицидтердің жер сыртына көшірілуіне әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, арамшөптер өсіп, өршіліссіз өседі. Тірі малчтар судың ағып кетуін және эрозиясын азайтады және су жолдарын ластанудан қорғайды. Тірі малчтар да кейбір өсімдік зиянкестерінің табиғи жаулары болып табылатын организмдердің санын арттырады. Кейбір жағдайларда, тірі малчтардың аллелопатиялық қасиеттерін арамшөптерді бақылау үшін пайдалануға болады. Мысалы, қыстағы қара бидай (Secale cereale), қара бидай (Lolium spp) және жер асты қышасы (Trifolium subterraneum) аллелопатиялық қасиеттерін тәтті жүгері (Zea mays var "rugosa") және қара бұршақ (Phaseolus vulgaris) арамшөптерін жою үшін пайдалануға болады. Жер бетінде тіршілік ететін жыртқыш жануарлар популяциясы жүгері мен сояның алмасуында, аллюсфера мен кура кловерінің тірі малчтарымен бірге тірі малчсыз қарағанда көп болды. Бұл жағдайдың бір себебі - ауыл шаруашылығы жүйесіндегі өсімдіктер құрамындағы өзгерістер.

Кемшіліктері

Өкінішке қарай, тірі малчтар негізгі дақылмен қоректік заттар мен су үшін бәсекелеседі, бұл өнімнің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Мысалы, Elkins және басқалар. (1983) биік феску (Festuca arundinacea), жылтыраған бром (Bromus inermis) және орха трас (Dactylis glomerata) тірі малч ретінде қолданылуын зерттеді. Олар гербицидтермен малчтардың 50-70%-ы өлгенін, ал жүгері өнімі егін жинаудың соңында 5-10% -ға төмендеді. Қаламгерлік жапқыштар биомассаны көп өндірсе де, олардың топырақтағы органикалық затты көбейтуі мүмкін емес. Бұл тірі малч ретінде пайдаланылатын бақшалы өсімдіктердің құрамында азот мөлшері жоғары және С-Н қатынасы төмен болғандықтан. кокос пен резеңке. Мексикада дәстүрлі түрде тірі малч ретінде пайдаланылатын бақшалы өсімдіктер нематодтар мен арамшөптерді басу үшін сынақтан өтті. Малчтардың ішінде қайың бұршақ (Mucuna pruriens), жаңқа бұршақ (Canavalia ensiformis), жумби бұршақ (Leucaena leucocephala) және жабайы тамариндо (Lysiloma latisiliquum) болды. Velvetbean сулы экстрактының әсерінен помидордың тамырларындағы Meloidogyne incognita сарысу индексі төмендеді, бірақ помидордың тамырлануы да басылды. Сонымен қатар, Velvetbean жергілікті Alegria (Amaranthus hypochondriacus) өсімдіктерінің өсімін 66% -ға және Barnyardgrass (Echinochloa crus galli) өсімін 26,5% -ға қысқартты. Николсон мен Виен (1983) топырақтың тығыздалуына төзімділігін арттыру үшін тірі малч ретінде қысқа шөптер мен клейверлерді пайдалануды ұсынды. Бұл авторлар Smooth Meadow grass (Poa pratensis) және white clover (Trifolium repens) тұқымдарын тірі малч ретінде анықтады, өйткені олар жүгері өнімінің (оның негізгі дақылдарының) төмендеуіне себеп болған жоқ. Бір зерттеуде қызыл феску (Festuca rubra) және ладино (Trifolium repens) шөптер арамшөптің өсуін бақылауда тиімді тірі малч болды. Тірі малшыны өртеу үшін гербицид мөлшерін дұрыс таңдау маңызды. 1989 жылы Эхтенкамп пен Мумау гербицидтер мөлшерінің барлық тірі малчтарды жоюға жеткіліксіз екенін анықтады. Бұл шөп құрғақ және нашар топыраққа да жақсы бейімделген.

Өсімдіктердің қоректенуі

Жапырақты өсімдіктер ағаш дақылдарының қоректік циклдеріне маңызды оң әсер етеді. Бір экспериментте 14% еңістіктегі су ағып кетуі мен топырақ жоғалуы рототилденген (RT), жүгері шұңқырлы малчпен (NT CSM) топыраққа топырақ құйылмаған, CSM + құстар аяғы үшбұрыш тірі малчпен (NT BFT) топыраққа топырақ құйылмаған және CSM және кронвеч тірі малчпен (NT CV) топыраққа топырақ құйылмаған. Нәтижелер бойынша, судың ағып кетуі НТ БФТ үшін 6 350 л га 1 НТ КМШ, НТ КВ үшін 5 925 л га 1 және РТ үшін 145 000 л га 1 болды. RT үшін топырақ жоғалтуы 14,22 т/га, ал басқа өңдеулер үшін 0,5 т/га-дан аз. Топырақтан ең аз шығын NT CV 0,02 тонна га 1 -ге алынған. Судың ағып кетуін және эрозияның азаюын азайту - бұл жабық дақылдардың ең үлкен артықшылықтарының бірі. Топырақ жеңіл ерозияға ұшырайды, онда өсімдіктер мен өсімдік қалдықтары болмайды. Идеалда топырақ эрозиясы жылына 4-5 тоннадан кем болмауы керек.

Бейтарап бұйымдар

Тірі малч - Мэри Пит, NCSU докторы