Кіріспе

Фридрих фон Изенберг (1193 – 15 қараша 1226) – неміс ақсұлуы, Арнольд Альтенаның (1209 жылы қайтыс болған) кіші ұлы. Арнольд Альтена Изенберг пен оның ағасы Фридрих Альтена Марк арасындағы бөлініске дейін Эверхард фон Берг Альтенаның кіші ұлы болған. Оның әулеттік қамалы Германияның Хаттинген қаласының жанындағы Изенберг болды.

Өлтіру

Соңғы зерттеулерге сәйкес, Фридрих Изенберг Вестфалия ақсүйектерінің Кёльн архиепискобы Энгельберт Бергтің агрессивті саясатына қарсы күресте жетекші тұлға болды. 1225 жылы Сост қаласындағы дворяндар жиналысында граф Фридрих өзінің ағайындысы, Кёльн архиепискобы граф Энгельберт фон Бергпен кездесті, Эссен аббаттығының басқару құқығы (фогтей) мәселесін бейбіт жолмен шешуді көздеді. Алайда, келісімге қол жеткізілген жоқ. Заманауи шағымдарға сәйкес, граф Фридрих бұл басқару құқығын өз пайдасына пайдаланып, аббаттыққа зиян келтіріп отырды. Состтан Кёльнге бірге қайтып келе жатқанда, граф Фридрих 1225 жылғы 7 қараша күні түстен кейін Хаген мен Швельм арасындағы Гевельсберг тауларының етегіндегі тар жолда ағайындысына шабуыл жасады. Осы шабуыл барысында архиепископ қаза тапты. Бұл қасақана жоспарланған кісі өлтіру ме, әлде архиепископ ұрыс кезінде қаза тапты ма деген мәселеде әлі де пікір таласы бар. Қазіргі зерттеулер соңғы нұсқаны қолдайды, яғни архиепископты қарсы ақсүйектердің саяси талаптарын іске асыру үшін "рыцарлық тұтқынға алуға" ниеттенген. Мұндай әрекет ортағасырлық феодалдық қарым-қатынастар мен соғыс дәстүріне сай келді.

Салдары

Фридрих Изенберг заңнан тыс деп жарияланып, шіркеуден қуылды. Ол барлық лауазымдарынан, басқарушылық қызметтерінен және барлық жеке мүлкінен айырылды. 1225/1226 жылдың қысында Кельн архиепископы Генрих фон Мюлленарк оның қасқын қорғасын қоршап алып, қиратты. Фридрих ағалары Дитрих пен Энгельбертпен, Мюнстер және Оснабрюк епископтарымен (екеуі де архиепископтың өліміне қатысқан) және Изенберг нотариусымен бірге Римдегі Курияға қажетті құжаттармен сапар шегіп, шіркеуден қууды жоюға тырысты. Қайтып келген жолда Фридрих Лиежде тұтқынға алынып, 2100 күміс маркаға Кельн соборының тарапына сатылды. 1226 жылдың 14 қарашасында ол Кельн қаласындағы Северин қақпасының алдында өлім жазасына кесілді. Оның қол-аяқтары сындырылып, дөңгелекке байланды, содан кейін тас тіреуге ілінді. Ол келесі күні ғана көз жұмды. Оның ұлы, граф Дитрих фон Альтена Изенберг, кейіннен әкесінің мұрасын қайтару үшін күресті және Лимбург ақсүйектерінің үйін, Лимбург-Хоэнлимбург графының үйін және Хоэнлимбургтегі Лимбург округін құрды.