Кіріспе
Ағаш түрлері. Bulnesia sarmientoi (жақында Gonopterodendron sarmientoi деп қайта жіктелді) – Оңтүстік Америкадағы Гран-Чако аймағының Аргентина, Боливия және Парагвай шекарасында орналасқан бөлігінде өсетін ағаш. Оның ағашы көбінесе «Парагвай линнум витэ» деп саудаланады, себебі оның қасиеттері мен қолданылуы Guaiacum туысына жататын «нағыз» линнум витэ ағаштарына ұқсас, олармен туыс. Тағы бір саудалық атауы – «вера» немесе «веравуд», ол одан да жақын туысқан B. arborea-ға да қатысты болуы мүмкін. «Пало-санто» (испан тілінде «қасиетті таяқ») деген тағы бір жиі қолданылатын, бірақ мағынасы шамалы екіұшты атау бар, оны Bursera graveolens түрімен де бөліседі. Bulnesia sarmientoi ағашының өзегі қоңыр, қара және жасыл түсті (ашық зәйтүн жасылынан шоколад қоңырға дейін өзгереді), оған сызықтар тән. Ағаш бөлігі көбінесе жұқа және ақшыл сары түсті болады. Бұл ағаштың негізгі меншікті салмағы 0,92 мен 1,1 г/см³ аралығында.
Bulnesia sarmientoi (recently reclassified as Gonopterodendron sarmientoi) is a tree that inhabits a part of the Gran Chaco area in South America, around the Argentina Bolivia Paraguay border. Its wood is often traded as "Paraguay lignum vitae", since it has properties and uses similar to the "true" lignum vitae trees of genus Guaiacum, which are close relatives. Another trade name is "vera" or "verawood", which may also refer to the even more closely related B. arborea. Another common but rather ambiguous name is palo santo (Spanish: "holy stick"), which it shares with the species Bursera graveolens. Bulnesia sarmientoi heartwood is brown, black, and green (varying in color from light olive green to chocolate brown), with streaks. The sapwood is mostly thin and light yellow. The basic specific gravity of this wood is between 0.92 and 1.1 g/cm3.
Қорғау
Bulnesia sarmientoi 2018 жылғы IUCN Қызыл тізімінің басылымында құрып кету қаупі төнген түр ретінде тізілді, себебі 2001 жылдан бері Гран-Чако орманды кесуге ұшырады және оның ағашына, тұнбаларына және эфир майларына әлемдік сұраныс күшті.
Қолданылуы
Пало-санто ағашы ою-қырқу жұмыстарына және берік ағаш тіреулер жасауға қолданылады. Оның ағашынан сондай-ақ сабындар мен парфюмерия жасауға қолданылатын гуаяк майы (немесе гуаяколь) деп аталатын май өндіріледі. Оның шайыры органикалық еріткіштер арқылы алынып, лактар мен қою түсті бояулар жасауға пайдаланылады. Пало-санто ағашы Оңтүстік Америкадағы дәстүрлі медицинада да қолданылған. Аргентинаның солтүстік-батысында криолло тайпасы Aura palo santo ағашын Ruta chalepensis жапырақтарымен бірге жағып, түтінін құлақ ауруы бар науқастардың құлағына соққан. Пало-санто өзінің теріні жазатын қасиеттерімен және жақсы көмір мен сапалы ағаш сызбасын беретіндігі үшін бағаланады. Ол тығыз болғанына қарамастан, оңай тұтанады және хош иісті түтін шығарады. Чако аймағының жергілікті халқы асқазан проблемаларын емдеу үшін оның қабығын қолданады. Ағаштан жасалған кішкентай бөліктер де рухани жораларда табиғи құрбандық ретінде қолданылады. Американдық шағын пиво қайнатушы Dogfish Head компаниясы "Palo Santo Marron" деп аталатын, пало-санто ағашынан жасалған резервуарларда сақталған пивоны тұрақты түрде шығарады.