Кіріспе

Оксфорд ағылшын сөздігі дельдің этимологиясын латын тілінен *tilia* және көне француз тілінен (13-15 ғасырлар) *til* деп көрсетеді. Қазіргі француз тілінде ол *tilleul* деп аталады. Француз және латын тілдеріндегі туыс сөздер ағылшын тіліндегі білімді топтардың арасында 14 ғасырдан бастап қолданыла бастады. Дегенмен, көптеген ағаштардың аттары герман тілдерінен келген, сондықтан линда және акиташ (Оксфорд сөздігі бойынша, акиташ – линданың өзгеруі). Линда немесе тиль ағашы Солтүстік Еуропа мен Азияға тән. Протестанттық Киелі кітаптардың кейбір нұсқаларында тиль кейде оңтүстік Еуропа, Солтүстік Африка және Таяу Шығыста өсетін терекпен шатастырылады. Тербенттің бір түрі фисташка жаңғағын береді, ал ағаштың қалың қабығы – құнды лак пен терпентиннің (қазіргі француз тілінде *térébenthine*) маңызды көзі. Бірақ, "Вулгатадан" аударған католиктердің "Дуэ" Киелі кітабының ағылшын және француз тіліндегі нұсқалары бұл екі ағашты шатастырмайды. Истоннің Киелі кітап сөздігінде (1897) Teil ағашы – липа ағашының (тилия) ескі аты, ол Ұлыбританияда "шаша ағашы" деп те аталады. Бұл атау Киелі кітаптың Король Джеймс нұсқасында еврей сөзі "эла" үшін қолданылған, ал қазіргі аудармаларда ол "тербент" немесе "емен" деп аударылады. Бұл атау вебтегі сілтемелердің басты көзі болып көрінеді, бірақ липа ағашы қазіргі Таяу Шығыста, Киелі кітапта сипатталған жерлерде өспейді. Осы нұсқаның аудармашылары осы Таяу Шығыс ағашын (израильдік филолог Ави Голд фисташка ағашы деп анықтаған) еуропалық липадан ажырату үшін "липа" орнына "тель ағашы" деген сөзді қолданған болуы мүмкін.