Кіріспе
Бетти Томас режиссерімен 1998 жылы түсірілген фильм
Сюжет
1968 жылы бес жасар Джон Дулиттл жануарлардың не айтып тұрғанын ести алады, оның өз итімен басталады. Джон итке сұрақтар қояды: "Неге иттер бір-бірінің құйрығын иіскейді?" Иттің жауабы: "Олар осылай қол алысады, Джон жаңа директормен кездескенде солай істейді". Оның мінез-құлқы әкесі Арчерді қорқытады, ол "шайтанды" Джоннан алып тастау үшін жергілікті діни қызметкерді жын шығару рәсімін жүргізуге жалдайды. Тексеру кезінде ит діни қызметкерді тістеп, оған шабуыл жасайды, нәтижесінде Арчер итті жіберіп жібереді. Осы қиын жағдайдан кейін Джон ақырында жануарлармен сөйлесуді тоқтатады және көп ұзамай оны ұмытады. Отыз жылдан кейін, 1998 жылы, Джон Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында тұратын дәрігер және хирург. Ол әйелі Лизамен бақытты некеде және екі қызы бар, олар - қарапайым жасөспірім Шарис және Родни есімді үй жануарлары бар Майя. Мистер Каллоуэйдің үлкен медициналық компаниясы Джонның практикасын сатып алуға тырысады, оның әріптестерінің бірі доктор Марк Веллер бұл келісімге құштар, бірақ олардың басқа әріптесі доктор Джин Райс бұл келісімге күмәнмен қарайды, себебі пациенттер мен қызметкерлерді қысқарту мүмкіндігі бар. Джонның отбасы демалысқа кетеді, Джон жұмысқа барып, бір науқасты көріп, Родниді алып кетеді. Үйге бара жатқанда ол кездейсоқ итке жол ашады, ит оған ашуланып, қағып жібереді. Кейін Джон Роднимен бірге отбасының тұрған үйіне бара жатқанда, Родни Джонмен сөйлесе бастайды, ол Джонға психикалық күйзеліске ұшырап жатқанына сендіреді. Джон жараланған құсқұсқа көмектескен кезде жануарлар жақсылық сұрай бастағаннан кейін компьютерлік томографияға түседі, содан кейін ол өздігінен тапқан итті қабылдап, ақырында оған Лакки деп ат қояды. Кейін Джон түрлі жануарларға жасырын көмек көрсете бастайды, оның ішінде үлкен ми тамырларынан зардап шегетін Джейк есімді өзін-өзі өлтіретін цирк жолбарысы бар. Осы оқиғалардың барысында Джон өзінің сыйлығын бағалай бастайды, бір кезде Лакки мен Маркқа өзінің жұмысына көп жылдан бері қызықпайтынын айтады. Алайда Лиза мен Марк оны тышқанға жүрекпен жандандыру жасап жатқан кезде ұстап алады және оны психикалық ауруханаға жатқызып қояды. Өзінің сыйы кедергі деп сенген Джон өміріндегі барлық аномалияны қабылдамайды және жұмысқа оралады, бірақ бұл ретте Майяны да аластатып, оны ұнатпайтынына сендіреді. Майя Арчерге әкесі жануарлармен сөйлесетінін ұнатқанын мойындайды, ал Джон әңгімеге құлақ салғанда, оның жүрегі өзгереді. Ол Майяға ұнамайтынын мойындайды, бірақ оны кім болғаны үшін жақсы көреді және оны өзі болғысы келетінін жалғастыруға шақырады. Джон Лаккиден кешірім сұрайды, екеуі Джейкті цирктен жасырын алып шығып, ауруханаға алып барып, операция жасайды, сол күні кешке Каллоуэй компанияны сатып алатын той өтеді. Марк пен Джин Джонды ұстайды, Джин Джонға көмектесуді шешеді. Көп ұзамай Джейк барлық қонақтардың алдында ашық болады, олар Джон мен Джиннің операциялық залда Джейкке операция жасағанын бақылайды. Арчер Лизаға Джонның сыйы шындық екенін айтып, оны театрға барып, Джейкті тыныштандырады. Джон мен Джин Джейктің қан ұюынан зардап шегетінін біліп, оны алып тастап, Джейктің өмірін құтқарады. Джон Каллоуэйдің жерді сатып алу ұсынысынан бас тартып, жануарлармен сөйлесу сыйлығын ресми түрде қабылдайды. Джон кейін дәрігер және мал дәрігері болады, жануарлармен сөйлесу қабілетін қолданады. Майяның жұмыртқасынан бала әлигатор шығады, ал соңғы сахнада Джон мен Лакки көшеде бірге жүріп, Джон жануарлар мен адамдарға қалай қарамақшы екенін айтады, ал Лакки одан әрі басқаша қаралуын қалайтынын айтады. Сосын құс тышқандарға қарай жүреді.
Саундтрек
Саундтрек 1998 жылы 16 маусымда Atlantic Records арқылы шығарылды және хип-хоп пен заманауи R&B қоспасынан тұрады. Саундтрек үлкен жетістікке қол жеткізді, Billboard 200 және Top R&B / Hip Hop альбомдарында 4-орынға ие болды және сол жылдың 20 қазанында 2× Multi Platinum сертификатына ие болды. Allmusic саундтректі бестен төрт жұлдызмен бағалады. Саундтректің жалғыз синглі "Сен сол біреусің бе?" Aaliyah, сонымен қатар, Billboard Hot 100 хит-парадында 21-орынға ие болды және Гремми сыйлықтарында ең жақсы әйел R&B вокалдық орындау үшін номинация алды. Бұл рекордты оның 2000 жылы шыққан "Nutty Professor II: The Klumps" атты жаңа альбомынан асырып шықты. Фильмнің түсірілімінің соңына қарай АҚШ-та 144 156 605 доллар, ал халықаралық деңгейде 150 300 000 доллар жинады, барлығы 294 456 605 доллар.
Sample credits That record would be surpassed by its successor Nutty Professor II: The Klumps in 2000. By the end of its run, the film had grossed $144,156,605 in the United States and $150,300,000 internationally, totaling $294,456,605 worldwide.
Сыни қабылдау
Rotten Tomatoes сайтында фильмнің 51 сыншыдан алынған пікірлер негізінде 41% мақұлдау көрсеткіші бар, орташа бағасы 5,2/10. Сайттың сыншыларының консенсусы былай деп оқиды: "Доктор Дулиттл ақылға қонымды жануарлардың жаңалығына қуанады, бірақ бұл отбасылық сипаттаманың лайықты реңгі ыстыққа тосқауыл болатын скатологиялық клоундарға арқа сүйеу арқылы ауыртпалық тудырады". Metacritic сайтында 20 сыншыдан алынған пікірлер негізінде 100 баллдан 46 балл жинады, бұл "аралас немесе орташа пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore зерттеулерінен фильмге "А-дан" "А-дан" F-ке дейінгі шкала бойынша "А" бағасын берді. Variety журналының Леонард Клэди оны "тарих бойынша жіңішке және скатологиялық әзіл-сықақтарға толы, фильм жасөспірімдерге әсер етуі мүмкін, бірақ кейбір жақсы әсерлерге және кең юморға қарамастан, үлкен аудиторияға әсер етпейді". Лос-Анджелес Таймс газетінің журналисі Кеннет Туран фильмді "уақыт пен әлеуетті ысырап ету" деп жоққа шығарды. А. В. Клубының Нейтан Рабин былай деп жазды: "Мерфи фильмдегі ақылсыз жануарлар меннажеріне екінші скрипканы ойнайды, ол тартымды гетеросексуалды жасайды. Доктор Дулиттл Мерфидің "Бұзық профессор" секілді өткір де тұрақты емес, бірақ бұл қызықты, жеңіл ойын". Роджер Эберт Chicago Sun Times газетінде фильмге 4 баллдан 3 балл берді және былай деп жазды: "Өте көп ересектер жаман дәмді зұлым әсерлермен шатастырады; Доктор Дулиттлдегі әрекеттердің өрескел және қарапайым болғанымен, зорлық-зомбылық немесе антиәлеуметтік емес екенін көру қиын. Фильм ешкімге зиян келтірмейді".
Leonard Klady of Variety called it "slim on story and rife with scatological jokes, the film may strike a chord with pre teens but misses for an older crowd despite some nifty effects and broad humor". Kenneth Turan of the Los Angeles Times dismissed the film as "a complete waste of time and potential". Nathan Rabin of The A. V. Club wrote: "Murphy is stuck playing second fiddle to the film's menagerie of nutty animals, he makes an engaging straight man. Dr. Dolittle isn't as sharp or consistent as Murphy's The Nutty Professor, but it's an amusing, lightweight diversion". Roger Ebert of the Chicago Sun Times gave the film 3 out of 4 and wrote: "Too many adults have a tendency to confuse bad taste with evil influences; it's hard for them to see that the activities in Doctor Dolittle, while rude and vulgar, are not violent or anti social. The movie will not harm anyone".
Үй медиасы
Доктор Долиттл 1998 жылы 24 қарашада LaserDisc және VHS-те, 1999 жылы 3 тамызда DVD-де және 2014 жылы 18 наурызда Blu-ray дискінде жарық көрді.
Видео ойындар
Фильмге негізделген видеоойын Еуропада PlayStation 2 үшін 2006 жылдың 29 қарашасында жарық көрді.