Кіріспе

Ресей ақыны (1887-1928) Елизавета Ивановна Дмитриева (; 31 наурыз 1887 - 5 желтоқсан 1928), әдеби псевдонимі Керубина де Габриакпен танымал, орыс ақыны.

Құпиялы ақын

1909 жылдың тамызында атақты орыс көркем әдебиет журналы "Аполлон" қара жоқтау жиектері бар хош иісті қағазға тек қана орысша "Ч" әріппен қол қойылған өлеңдер жазылған хат алды. Бұл өлеңдер автор туралы жартылай аянға толы еді. Ол қараңғы құпиясы бар әдемі қыз екен. Сол күні әдемі дауысты әйел журналдың баспашысы Сергей Маковскийге телефон соғып, осы тармақтардың жариялануын қамтамасыз етті. Келесі бірнеше ай ішінде жаңадан табылған поэтикалық жұлдыздың басылымдары журналдың басты хиті болды, және көптеген адамдар орыс поэзиясында жаңа үлкен талант тапқан деп сенді. Автордың жеке басы баяу ашылды: оның аты - баронша Черубина де Габриак, француз және поляк тектес орыс тілінде сөйлейтін қыз, өте қатаң католик аристократтық отбасында өмір сүрді, ол қыздың сырткы әлеммен байланысын қатты шектеді, өйткені оның өткеніндегі жасырын құпия. Аполлонның барлық жазушыларының, әсіресе, ақын Николай Гумилевтің, оған ғашық болғаны белгілі. Ол қызға бірнеше рет ғашықтық хат жазып, қызға өте ыстық жауаптар береді. Жаңадан табылған генийдің құпиясы көп ұзамай бітті. Қараша айында бұл өлеңдерді Аполлонның басты құрастырушысы және редакторы, ақын Максимилиан Волошиннің қатысуымен мүгедек мұғалім Елизавета Ивановна Дмитриева жазғаны анықталды. Сергей Маковский Дмитриеваның бірнеше өлеңдерін қабылдамаған көрінеді; және өзінің баспасын жақсы білетін Волошин Херубина туралы аңызды ойлап тапты. Габриактың корпусының дұрыс берілгендігі туралы әлі де дау бар. Қазіргі замандастарының көпшілігі, соның ішінде Аполлонның барлық сыншылары, барлық тармақтар мен хаттардың көпшілігін Волошиннің өзі жазғанын білген; олар, ең алдымен, Керубина бірінші қатарлы ақын болған, ал Дмитриева емес деп мәлімдеді. Елизавета Дмитриева да, Максимилиан Волошин де өлеңдердің барлығы Дмитриеваның, ал Волошин тек оларды таңдап алып, тақырыптар мен сөз тіркестерін ұсынды деп мәлімдеді. Қазіргі зерттеушілер бұл тармақтарды Дмитриеваның шығармаларына ұқсас деп есептейді.

Дуэль

Николай Гумилев өзінің жалынды романтикалық хат алмасуы шын мәнінде мазақтаушы Максимилиан Волошинмен болған шығар деген ойдан ашуланды. Дегенмен Дмитриева хаттарды Гумилевке өзі жазғанын, шын мәнінде ғашық болғанын, бірақ Гумилев оны көрген сәтте романтиканың аяқталатынын білгенін мәлімдеді. Гумилев Дмитриевамен болған романтика туралы көпшілік алдында сөйлеген де, оны әдепсіз сөздермен айтқан. 1909 жылы 19 қарашада суретші Иван Билибиннің студиясында Волошин Гумилевтің бетін шапалақпен шапты. Дуэль 22 қарашада Черная өзенінің жағалауында өтті, ол Александр Пушкин мен Жорж д'Антес арасындағы өлімге дуэльдің орны болды. Волошиннің екінші орындарында Алексей Николаевич Толстой мен граф Шервашидзе; Гумилевтің екінші орындарында Михаил Кузьмин мен Евгений Зноско Боровский болды. Пушкин дәуіріндегі ұшпалы емес, антикалық кремнезный пластырь пистолеттер таңдалды. Гумилев бірінші атып, бірақ қағып жіберді (немесе басқа нұсқа бойынша, ауаға атып жіберді). Волошиннің тапаншасы атып кетті. Ол жекпе-жекті тоқтатуды ұсынды, бірақ Гумилев Волошинді ату керек деп талап етті. Волошин екінші рет оқ атуға тырысты, тағы да ату қатесі. Гумилев Волошиннің үшінші рет соққы беруін талап етті, бірақ екіншілер бұл ұсынысты қабылдамай, жекпе-жекті аяқтады деп жариялады. Кейін Волошин өзінің атуды білмейтінін мойындады. Екінші топта тұрғандар қол алысуды ұсынды, бірақ екеуі де бас тартты. 1921 жылы Гумилев қайтыс болғанға дейін бірнеше ай бұрын, ол Волошинге барған кезде, олардың арасындағы барлық байланыс үзілді. Келесі кездесу мен татуласу тек Феодосияда (Қырымда) болды. Гумилев кездесуде 1909 жылы Дмитриева туралы өзіне тиесілі сөздерді айтқандығын жоққа шығарды, Дмитриеваның өзін таза ойдан шығарылған деп айыптады.

Елизавета Дмитриева

Габриак поэзиясының шынайы авторы Елизавета Дмитриева 1887 жылы 31 наурызда дүниеге келген. 1890 - 1903 жылдары ол сүйектерінде туберкулез ауруына шалдықты, содан кейін құлап, жүре алмай қалды. Санкт-Петербург мемлекеттік университетінде ескі француз және испан әдебиетін оқыды, Габриак кезеңінен бұрын және кейін бірнеше өлеңдерін жариялады, бірақ көп жетістікке қол жеткізбеді. 1911 жылы француз адмиралы Александр Васильевтің ағасы және инженер Всеволод Николаевич Васильевке үйленді және оның тегін алды. 1920 жылдардың басында ол ақын және аудармашы Самуил Маршакпен балалар үшін театрлық пьесаларда жұмыс істеді. Кейін ол прозалық және аудармалық шығармалар да шығарды. 1921 жылдан бастап оны Антропософиялық қоғамның басқа мүшелерімен бірге Мемлекеттік саяси дирекция іздестіріп, тергеді. Ақыры 1927 жылы Ташкентке жер аударылды, 1928 жылы бауыр қатерінен қайтыс болды. Өлер алдында Ташкентте танымал қытайтанушы Джулиан Щутскийдің досы болды. Ол Ли Сянь Цзиге қатысты 21 өлең жазды. Шчуцкий ойлап тапқан Ли Сяң деген атау "мұрт ағашының астындағы үй" дегенді білдіреді, Дмитриева Ташкентте өмір сүрген.

Атаудың шығу тегі

"Керубина" деген атау Брет Харттың "Телеграф қырының құпиясы" атты әңгімесінен алынған. Габриак фамилиясы Габриактан алынған, ол Волошин Елизавета Дмитриеваға сыйлаған ағаштан жасалған жынды ойыншықтың аты. Волошин Габриак есімін Жан Боденнің "Демономания волшебников" кітабынан тапты, онда ол адамдарды зұлым рухтардан қорғайтын зұлымға тиесілі.