Владимир Маяковский: өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

Орыс және кеңестік ақын (1893–1930) – орыс (кейінірек кеңестік) ақын Владимир Владимирович Маяковский (19 шілде 1893 [ескі стиль бойынша 7 шілде 1893] – 14 сәуір 1930) – орыс және кеңестік ақын, драматург, суретші және актер. 1917 жылға дейінгі революцияға дейінгі кезеңде Маяковский орыс футуристік қозғалысының көрнекті өкілі ретінде танылды. Ол футуристердің манифестіне – «Халық талғамына соққы» (1913) – қол қойды және «Шалбардағы бұлт» (1915) және «Жұлындық флейта» (1916) сияқты өлеңдер жазды. Маяковский өмірі бойында көптеген және алуан түрлі шығармалар жазды: өлеңдер, пьесалар жазып, қойды, фильмдерде ойнады, LEF өнер журналын редакциялады, 1917–1922 жылдардағы Азамат соғысы кезінде Коммунистік партияны қолдау үшін агитпроп плакаттарын жасады. Маяковскийдің шығармалары большевиктердің идеологиясын тұрақты түрде идеологиялық және патриоттық тұрғыдан қолдады, сонымен қатар Владимир Ленинге зор құрмет көрсетті. Бірақ кеңес мемлекетімен арақатынасы әрқашан күрделі және көбінесе шиеленісті болды. Маяковский жиі кеңес мемлекетінің мәдени цензураға араласуымен және социалистік реализмнің мемлекеттік доктринасын дамытумен бетпе-бет келді. Совет жүйесінің кейбір аспектілерін сынаған немесе сатиралаған шығармалар, мысалы «Салық инспекторымен поэзия туралы әңгіме» (1926) өлеңі, «Кене» (1929) және «Бункер» (1929) пьесалары кеңес мемлекеті мен әдеби қауымдастығының наразылығына ұшырады. 1930 жылы Маяковский өз-өзіне қол жұмсады. Өлгеннен кейін де кеңес мемлекетімен арақатынасы тұрақсыз болды. Бұрын Ресей пролетариат жазушыларының қауымдастығы (РАПП) сияқты кеңес үкіметтік органдары Маяковскийді қатаң сынағанмен, премьер-министр Иосиф Сталин оның өлімінен кейін Маяковскийді «совет дәуірінің ең жақсы және ең талантты ақыны» деп атады.

Өмір және мансап

Владимир Владимирович Маяковский 1893 жылы Грузияның Кутаиси губерниясының Багдати қаласында дүниеге келді. Оның әкесі ақсүйек отбасынан тегін шығарған, жазушы Григорий Данилевскийдің алыс туысы. Владимир Владимировичтің Ольга мен Людмила есімді екі қарындасы және үш жасында қайтыс болған Константин есімді інісі болды. Әкесінің жағынан отбасы орыс және Запорожье казактары, ал анасының жағынан украин тегінен шыққан. Үйде орыс тілінде сөйлестік. Достарымен және мектепте Маяковский грузин тілінде сөйледі. "Мен Кавказда тудым, әкем казак, анам украин. Менің ана тілім грузин. Осылайша маған үш мәдениет бірікті", - деді ол 1927 жылы Прагадағы "Прагер Прессе" газетіне берген сұхбатында. Маяковский үшін Грузия – мәңгілік сұлулықтың символы болды. "Мен білемін, бұл бекер, Едем мен жұмақ, бірақ адамдар олар туралы ән салғандықтан // Сол поэзиялардың ойында болған қуанышты жер Грузия болуы керек", - деп жазды ол кейін. 1902 жылы Маяковский Кутаиси гимназиясына оқуға түсті. Кейін 14 жасында Кутаиси қаласында социалистік демонстрацияларға қатысты. 1906 жылдың шілдесінде Маяковский Мәскеудегі 5-ші классикалық гимназияның 4-ші сыныбына оқуға түсіп, көп ұзамай марксистік әдебиетке құштарлық танытты. "Мен ешқашан көркем әдебиетке қызығушылық танытқан емеспін. Мен үшін бұл философия, Гегель, табиғаттану ғылымдары, бірақ ең бастысы – марксизм. Мен үшін Маркстің "Алдынғы сөзінен" артық өнер болмас еді", - деп еске алды ол 1920 жылдары өзінің "Мен, өзім" атты автобиографиясында. 1907 жылы Маяковский гимназиясының жер асты социал-демократтар үйірмесінің мүшесі болды, Ресей социал-демократиялық еңбек партиясының көптеген іс-шараларына қатысты, ол сол жылы "Константин жолдас" деген лақап атымен қосылды. 1908 жылы анасы оқу ақысын төлей алмағандықтан баласы гимназиядан шығарылды. Екі жыл бойы ол Строганов атындағы өнеркәсіптік өнер мектебінде оқыды, онда оның қарындасы Людмила бірнеше жыл бұрын оқуын бастаған болатын. "Менің ойымда революция мен поэзия бірігіп, біртұтасқа айналды", - деп жазды ол "Мен, өзім" атты еңбегінде. 1911 жылы Маяковский Мәскеу өнер мектебіне оқуға түсті. 1911 жылдың қыркүйегінде студенттік әріптесі Давид Бурлюкпен болған қысқа кездесу (адам төбелес келіп жаздады) ұзаққа созылған достыққа әкелді және Ресей футуристік қозғалысы үшін тарихи маңызға ие болды. Кейінгі совет зерттеушілері бұл фактінің маңыздылығын азайтуға тырысты, бірақ олардың достығы аяқталып, жолдары бөлінгеннен кейін де Маяковский өзінің ұстазына "ұлы досым" деп атауды жалғастырды. "Мені ақынға айналдырған – Бурлюк. Ол маған француз және неміс тілдеріндегі кітаптарды оқыды. Ол маған кітаптарды ұсынып отырды. Ол келіп, ұдайы сөйлесіп отыратын. Ол мені тыныш отыруға жібермеді. Ол маған күн сайын 50 копек беріп, аш болмай жазуымды қалады", - деп жазды Маяковский "Мен, өзім" атты еңбегінде. Маяковский, Велемир Хлебников, Давид Бурлюк және Алексей Крученых қол қойған, басқа да нәрселермен қатар "Пушкин, Достоевский, Толстой және т.б. және т.б. заманауи кемеден лақтырып жіберу" туралы мәлімдемеге қол қойды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Маяковский ерікті болып тіркелді, бірақ "саяси тұрғыдан сенімсіз" деп танылып, қабылданбады. Ол патриоттық лубок суреттерін шығарған Lubok Today компаниясында және оның бірнеше соғысқа қарсы өлеңдерін жариялаған Nov (Жаңа Жер) газетінде жұмыс істеді ("Ана мен немістер өлтірген кеш", "Соғыс жарияланды", "Мен және Наполеон" және т.б.). Оның елеулі ұзындықтағы алғашқы үлкен поэмасы, содан кейін "Кеңірдек сыбызғысы" (1915), "Соғыс және әлем" (1916) және "Адам" (1918). 1918 жылдың 7 қарашасында Петроград музыкалық драма театрында Маяковскийдің "Тамаша буффе" пьесасының премьерасы өтті. 1919 жылдың наурыз айында Маяковский Мәскеуге оралды, онда Владимир Маяковскийдің 1909-1919 жылдардағы жинақталған шығармалары жарық көрді. Сол айда ол Ресейдің Мемлекеттік телеграф агенттігінде (РОСТА) жұмыс істей бастады, ол сатирикалық және графикалық "Агитпроп" афишаларын жасап, негізінен елдің сауатсыз халқын қазіргі оқиғалар туралы хабардар етуге бағытталған. 1923 жылдың мамыр айында Маяковский Вацлав Воровскийдің өлтірілуіне байланысты Мәскеуде өткен жаппай наразылық митингісінде сөйледі. 1924 жылдың қазан айында ол Кеңес Одағының коммунистік көшбасшысының өліміне орай жазылған 3000 жолдық эпосты оқыды. Келесі жылдың ақпан айында бұл кітап "Госиздат" баспасынан жарық көрді. Бес жылдан кейін Маяковскийдің өлеңнің үшінші бөлігін Олы театрдағы Лениннің еске алу кешінде орындауы 20 минуттық ұзақ соққыға ие болды. Оның "Менің Американы ашуым" атты эсселер жинағы сол жылы жарық көрді. Маяковскийді "шағын буржуазиялық революциялық интеллигенцияның" өкілі деп санайды, сондай-ақ "Маяковскийде біз жасанды 'солшыл' нота естиміз, ол әдебиеттен де таныс" деді. Бұл өте қауіпті саяси айыптама болды, өйткені ол Маяковский мен Леонардо Троцкий басқарған Сол оппозиция арасындағы зияткерлік байланыс бар екенін білдірді, олардың жақтастары эмиграцияда немесе түрмеде отырды. (Троцкий Маяковскийдің поэзиясын жоғары бағалағандығы белгілі). Маяковский Ермиловты паш етіп бейнелейтін үлкен афиша жасап, жауап берді, бірақ РАПП оны алып тастауға бұйрық берді. Өзіне-өзі қол қойған хатында Маяковский "Ермиловқа біз дауды аяқтауымыз керек еді" деп жазды. Совет баспасөзінде "Маяковскийшілдікке қарсы!" сияқты ұрандар пайда болды. 1930 жылдың 9 сәуірінде Маяковский "Дауысыммен жоғарыда" атты жаңа өлеңін оқып жатқанда, студенттер "тынышсыздық" деп айғайлады.

Vladimir Vladimirovich Mayakovsky was born in 1893 in Baghdati, Kutais Governorate, Georgia, then part of the Russian Empire, to Alexandra Alexeyevna (née Pavlenko), a housewife, and Vladimir Mayakovsky, a local forester. His father belonged to a noble family and was a distant relative of the writer Grigory Danilevsky. Vladimir Vladimirovich had two sisters, Olga and Lyudmila, and a brother Konstantin, who died at the age of three. The family was of Russian and Zaporozhian Cossack descent on their father's side and Ukrainian on their mother's. At home the family spoke Russian. With his friends and at school, Mayakovsky spoke Georgian. "I was born in the Caucasus, my father is a Cossack, my mother is Ukrainian. My mother tongue is Georgian. Thus three cultures are united in me," he told the Prague newspaper Prager Presse in a 1927 interview. For Mayakovsky, Georgia was his eternal symbol of beauty. "I know, it's nonsense, Eden and Paradise, but since people sang about them // It must have been Georgia, the joyful land, that those poets were having in mind", he wrote later. In 1902, Mayakovsky joined the Kutaisi gymnasium. Later as a 14 year old, he took part in socialist demonstrations in the town of Kutaisi. In July 1906, Mayakovsky joined the 4th form of Moscow's 5th Classic gymnasium and soon developed a passion for Marxist literature. "Never cared for fiction. For me it was philosophy, Hegel, natural sciences, but first and foremost, Marxism. There'd be no higher art for me than "The Foreword" by Marx," he recalled in the 1920s in his autobiography I, Myself. In 1907 Mayakovsky became a member of his gymnasium's underground Social Democrats' circle, taking part in numerous activities of the Russian Social Democratic Labour Party which he, given the nickname "Comrade Konstantin", joined the same year. In 1908, the boy was dismissed from the gymnasium because his mother was no longer able to afford the tuition fees. For two years he studied at the Stroganov School of Industrial Arts, where his sister Lyudmila had started her studies a few years earlier. "Revolution and poetry got entangled in my head and became one," he wrote in I, Myself. In 1911, Mayakovsky enrolled in the Moscow Art School. In September 1911 a brief encounter with fellow student David Burlyuk (which nearly ended with a fight) led to a lasting friendship and had historic consequences for the nascent Russian Futurist movement. Later Soviet researchers tried to downplay the significance of the fact, but even after their friendship ended and their ways parted, Mayakovsky continued to give credit to his mentor, referring to him as "my wonderful friend". "It was Burlyuk who turned me into a poet. He read the French and the Germans to me. He pressed books on me. He would come and talk endlessly. He didn't let me get away. He would subsidize me with 50 kopeks each day so that I'd write and not be hungry," Mayakovsky wrote in "I, Myself". signed by Mayakovsky, as well as Velemir Khlebnikov, David Burlyuk and Alexey Kruchenykh, calling among other things for "throwing Pushkin, Dostoyevsky, Tolstoy, etc, etc, off the steamboat of the modernity." As World War I began, Mayakovsky volunteered but was rejected as 'politically unreliable'. He worked for the Lubok Today company which produced patriotic lubok pictures, and in the Nov (Virgin Land) newspaper, which published several of his anti war poems ("Mother and an Evening Killed by the Germans", "The War is Declared", "Me and Napoleon" among others). his first major poem of appreciable length, followed by Backbone Flute (1915), The War and the World (1916) and The Man (1918). On 7 November 1918, Mayakovsky's play Mystery Bouffe premiered at the Petrograd Musical Drama Theatre. In March 1919, Mayakovsky moved back to Moscow where Vladimir Mayakovsky's Collected Works 1909–1919 was released. The same month he started working for the Russian State Telegraph Agency (ROSTA) creating—both graphic and text— satirical Agitprop posters, aimed mostly at informing the country's largely illiterate population of the current events. In May 1923, Mayakovsky spoke at a massive protest rally in Moscow, in the wake of Vatslav Vorovsky's assassination. In October 1924 he gave numerous public readings of the 3,000 line epic Vladimir Ilyich Lenin written on the death of the Soviet Communist leader. Next February it came out as a book, published by Gosizdat. Five years later Mayakovsky's rendition of the third part of the poem, at the Lenin Memorial evening in the Bolshoi Theatre ended with 20 minutes ovation. His book of essays My Discovery of America came out later that year. categorised Mayakovsky as one of the 'petit bourgeois revolutionary intelligentsia', adding that "we hear a false 'leftist' note in Mayakovsky, a note which we know not only from literature ". This was a potentially deadly political accusation, in that it implied an intellectual link between Mayakovsky and the Left Opposition, led by Leon Trotsky, whose supporters were in exile or prison. (Trotsky was known to admire Mayakovsky's poetry). Mayakovsky retaliated by creating a huge poster mocking Yermilov, but was ordered by RAPP to take it down. In his suicide note Mayakovsky wrote "Tell Yermilov we should have completed the argument." The smear campaign continued in the Soviet press, sporting slogans like "Down with Mayakovshchina!" On 9 April 1930 Mayakovsky, reading his new poem "At the Top of My Voice", was shouted down by the student audience, for being 'too obscure'.

Өлім

1930 жылдың 12 сәуірінде Маяковский соңғы рет жұрт алдында пайда болды: ол авторлық құқық туралы заң мәселесі бойынша Совнарком отырысындағы талқылауға қатысты. Өлім алдында жазған хатында: "Баршаңызға. Мен өлемін, бірақ ешкімді кінәламаңыз, тілектеспеңіздер. Марқұм мұндай әрекеттерді ұнатпаған. Ана, қарындастар, жолдастар, кешіріңіздер – бұл дұрыс жол емес (басқаларға да ұсынбаймын), бірақ мен үшін басқа шығу жолы жоқ. Лили – маған сүйіспеншілікпен қараңыз. Құрметті Үкімет, менің отбасым – Лили Брик, анам, қарындастарым және Вероника Витольдовна Полонская. Егер оларға лайықты өмір бере алсаңыз, рахмет айтамын. Мен бастаған өлеңді Бриктерге табыстаңыз. Олар оны тәртіпке келтірер. "Өлім хатындағы" аяқталмаған өлеңнің бір бөлігі: "Олар айтады – "оқиға тарап кетті" / махаббат қайығы қирады / көңілсіз күнделіктілікте. / Мен өмірден жирендім / және [біз] өзара жараларды, қайғы-қасірет пен ашуды жоюымыз керек." 1930 жылдың 17 сәуірінде Маяковскийдің қоштасу рәсіміне шамамен 150 000 адам қатысты, бұл совет тарихындағы халықтың аза тұтуының үшінші ірі шарасы болды, бұл оқиға Владимир Ленин мен Иосиф Сталиннің қоштасу рәсімдерінен кейін ғана озып түсті. Ол Мәскеудегі Новодевичье бейіштесіне жерленді. Сол кешкі Маяковский әлі жарияланбаған "Тростеңдегі бұлт" поэмасын оқып, оны үй иесіне арнады ("Сен үшін, Лилия"). "Бұл менің өмірімдегі ең бақытты күн болды", – деп әскери өмірбаянында кейін жылдары айтты. 1922 жылы Лилия Брик Кеңес Одағының "Промбанк" басшысы Александр Краснощёковқа ғашық болды. Бұл қарым-қатынас үш айлық ажырасуға әкеп соқты, ол біршама дәрежеде "Бұл туралы" (1923) поэмасында бейнеленген. Брик пен Маяковскийдің қарым-қатынасы 1923 жылы аяқталды, бірақ олар ешқашан толықтай ажыраспады. "Енді мен плакаттар мен махаббаттан боспын", – деп мойындады ол "Юбилейге" (1924) атты өлеңінде. Дегенмен, 1926 жылы Маяковскийге Мәскеудегі Гендриков көшесіндегі мемлекеттік пәтер берілгенде, үшеуі де сонда көшіп, 1930 жылға дейін тұрды, оны LEF штаб-пәтеріне айналдырды. Әдеби сыншы және тарихшы Виктор Шкловский, Бриктердің Маяковскийді тірі кезінде де, қайтыс болғаннан кейін де пайдаланғанын жақтырмады, оларды "майқылықпен айналысатын отбасы" деп атады. 1925 жылдың жазында Маяковский Нью-Йоркке сапар шекті, онда орыс эмигранты Элли Джонспен, туған аты Елизавета Петровна Зибертпен танысты, ол орыс, француз, неміс және ағылшын тілдерін мүптезді меңгерген аудармашы болды. Олар ғашық болды, үш ай бойы ажыраспады, бірақ олардың қарым-қатынастарын құпия сақтауға келісті. Ақын Кеңес Одағына оралғаннан кейін Элли қызы Патрицияны дүниеге әкелді. Маяковский оны 1928 жылы, Францияның Ницца қаласында үш жасқа толғанда бір рет көрді. 1920 жылдардың соңында Маяковскийдің тағы екі романы болды: студент (кейін "Гослитиздат" редакторы) Наталья Брюханенко (1905–1984) және жас МАТ актрисасы, актер Михаил Яншиннің әйелі Вероника Полонская (1908–1994). Верониканың ажырасуға келіспеуі Маяковскиймен оның ұрыс-дауларына себеп болды, соңғысы ақынның өзіне-өзі қол жұмсауына дейін жетті. Дегенмен, Наталья Брюханенконың айтуынша, ол Полонскаяны емес, Яковлеваны сағынды. "1929 жылдың қаңтар айында Маяковский маған егер жақын арада сол әйелді көрмесе, миына оқ жаратынын айтты", – деп есіне алды ол. 1930 жылдың 14 сәуірінде ол солай істеді.

On 12 April 1930, Mayakovsky was seen in public for the last time: he took part in a discussion at the Sovnarkom meeting concerning the proposed copyright law. The handwritten death note read: "To all of you. I die, but don't blame anyone for it, and please do not gossip. The deceased disliked that sort of thing terribly. Mother, sisters, comrades, forgive me – this is not a good method (I do not recommend it to others), but there is no other way out for me. Lily – love me. Comrade Government, my family consists of Lily Brik, mama, my sisters, and Veronika Vitoldovna Polonskaya. If you can provide a decent life for them, thank you. Give the poem I started to the Briks. They'll sort them out." The 'unfinished poem' in his suicide note read, in part: "And so they say – "the incident dissolved" / the love boat smashed up / on the dreary routine. / I'm through with life / and [we] should absolve / from mutual hurts, afflictions and spleen." Mayakovsky's funeral on 17 April 1930, was attended by around 150,000, the third largest event of public mourning in Soviet history, surpassed only by those of Vladimir Lenin and Joseph Stalin. He was interred at the Moscow Novodevichy Cemetery. That evening Mayakovsky recited the yet unpublished poem A Cloud in Trousers and announced it as dedicated to the hostess ("For you, Lilya"). "That was the happiest day in my life", was how he referred to the episode in his autobiography years later. In 1922 Lilya Brik fell in love with Alexander Krasnoshchyokov, the head of the Soviet Prombank. This affair resulted in the three months' rift, which was to some extent reflected in the poem About That (1923). Brik and Mayakovsky's relationships ended in 1923, but they never parted. "Now I am free from placards and love", he confessed in the poem called "For the Jubilee" (1924). Still, when in 1926 Mayakovsky was granted a state owned flat at the Gendrikov Lane in Moscow, all three of them moved in and lived there until 1930, having turned the place into the LEF headquarters. Literary critic and historian Viktor Shklovsky who resented what he saw as the Briks' exploitation of Mayakovsky both when he lived and after his death, once called them "a family of corpse mongers". In summer 1925, Mayakovsky traveled to New York, where he met Russian émigré Elli Jones, born Yelizaveta Petrovna Zibert, an interpreter who spoke Russian, French, German and English fluently. They fell in love, for three months were inseparable, but decided to keep their affair secret. Soon after the poet's return to the Soviet Union, Elli gave birth to daughter Patricia. Mayakovsky saw the girl just once, in Nice, France, in 1928, when she was three. In the late 1920s, Mayakovsky had two more affairs, with student (later Goslitizdat editor) Natalya Bryukhanenko (1905–1984) and with Veronika Polonskaya (1908–1994), a young MAT actress, then the wife of actor Mikhail Yanshin. It was Veronika's unwillingness to divorce the latter that resulted in her rows with Mayakovsky, the last of which preceded the poet's suicide. Yet, according to Natalya Bryukhanenko, it was not Polonskaya but Yakovleva whom he was pining for. "In January 1929 Mayakovsky [told me] he would put a bullet to his brain if he didn't see that woman any time soon", she later remembered. Which, on 14 April 1930, he did.

Жұмыстар мен сын-пікірлер

Маяковскийдің алғашқы өлеңдері оны орыс футуризмінің ең өзгеше ақындарының бірі ретінде бекітті, бұл қозғалыс дәстүрлі поэзияны формальды тәжірибелер пайдасына қабылдамай, заманауи технологияның уәде еткен әлеуметтік өзгерістерін құптады. 1913 жылғы өлеңдері, сюрреалистік, көрінеусіз, мағынасыз, күшті ырғақтарға және асыра баяндалған образдылыққа сүйенген, сөздер бөлініп, бетке шашырап, көше тілімен жазылған, сол кездегі әдеби ортада поэзия емес деп есептелді. Маяковскийдің шетелге жасаған көптеген сапарлары поэзия кітаптарын ("Батыс", 1922–1924; "Париж", 1924–1925; "Америка туралы өлеңдер", 1925–1926) және аналитикалық сатирикалық эсселер жинағын тудырды. Совет баспасөзінде екі пьесаға да көрсетілген қатал сын, шындығында, асыра сілтеулі және саяси мақсатта болғанмен, кейіннен Маяковскийдің 1920-жылдардағы шығармашылығы теңсіз деп есептеледі, тіпті "Владимир Ильич Ленин" және "Барлығы жақсы!" шығармалары да оның 1910-жылдардағы құштар және инновациялық туындыларынан кем. Бірнеше авторлар, оның ішінде Валентин Катаев және жақын досы Борис Пастернак, оны ұлы әлеуетін ұсақ-түйек үгіт-насихатқа ысырап еткені үшін кінәлады. Марина Цветаева 1932 жылғы "Өнер - ар-ождан жарығында" атты эссесінде Маяковскийдің өлімі туралы ерекше өткір пікір білдірді: "Он екі жыл бойы Маяковский - адам, Маяковский - ақынды жойды. Он үшінші жылы Ақын көтеріліп, Адамды өлтірді. Оның өзін-өзі өлтіруі он екі жылға созылды, ол бір сәтте де оқ атуға бармады".

Мұра

Маяковскийдің қайтысынан кейін Пролетариат Жазушылары Ассоциациясының жетекшілері ақынның туындыларының жариялануын тоқтатып, оның атының совет баспасөзінде есімдерінің тізімінен шығарылуын қамтамасыз етті. 1935 жылы Иосиф Сталинге жазған хатында Лилия Брик өзінің қарсыластарына қарсы шығып, совет басшысынан көмек сұрады. Сталиннің осы хатқа жазған резолюциясында: «Жоғарыдағы Ежов, Бриктің хатын қабылдаңыз. Маяковский – біздің совет дәуіріміздің ең үздік және талантты ақыны. Оның мәдени мұрасына бейжай қарау қылмысқа тең. Бриктің шағымдары, менің ойымша, негізді».

Бұл хаттың әсері таң қалдырды. Маяковский дереу совет классигі деп жарияланды, ол 20 ғасырдың басындағы көркемдік авангардтың жалғыз өкілі болып, совет ағымына енді. Оның туған жері, Грузиядағы Багдати қаласы, оның құрметіне Маяковский болып қайта аталды. 1937 жылы Мәскеуде Маяковский мұражайы (және кітапханасы) ашылды. Осының нәтижесінде совет оқырмандары үшін Маяковский «Революцияның ақыны» болды. Оның мұрасы цензураланды, жақын немесе даулы туындылары назардан тыс қалды, жолдары контекстен шығарылып, лозунгтарға айналдырылды (мысалы, «Ленин өмір сүрді, Ленин өмір сүреді, Ленин мәңгі өмір сүреді»). Өз буынының басты бунтаршысы репрессивті мемлекеттің символына айналды. Борис Пастернак айтуынша, Сталин санкциялаған канонизация Маяковскийге екінші өлімді келтірді, себебі коммунистік билік «оны күшпен таңуды бастады, дәл қалай Екатерина II картопты таңғандай». 1950-жылдардың соңы мен 1960-жылдардың басында Маяковскийдің совет одағындағы танымалдығы қайтадан өсті, жаңа буын жазушылар оны көркемдік еркіндік пен батыл эксперименттерді жеткізуші ретінде таныды. «Маяковскийдің бейнесі ғасырдың құрбандық тақтасына ойылып жазылған», - деп жазды Пастернак сол кезде. Евгений Евтушенконың есімімен аталады. 1967 жылы Таганка театрында «Тыңдаңыз!» (Послушайте!) атты поэтикалық қойылым қойылды, ол Маяковскийдің туындыларына негізделген, бас рөлді Владимир Высоцкий сомдады, ол да Маяковскийдің поэзиясынан үлкен шабыт алды. Маяковский КСРО-дан тыс жерлерде де кеңінен танылды және зерттелді. Назим Хикмет, Луи Арагон және Пабло Неруда сияқты ақындар оның туындыларының өзіне әсер еткенін мойындады. Маяковский американдық ақын Франк О’Хараға елеулі әсер етті. О’Хараның 1957 жылғы «Маяковский» өлеңінде Маяковскийдің өмірі мен туындыларына көптеген сілтемелер бар, сонымен қатар «От аралындағы Күнмен сөйлесудің шынайы есебі» (1958) – Маяковскийдің «Владимир Маяковскийге бір жазда дачада болған ерекше оқиға» (1920) туындысының нұсқасы. 1986 жылы ағылшын әншісі және ән жазушысы Билли Брэгг «Поэзия туралы салық инспекторымен сөйлесу» (Talking with the Taxman about Poetry) альбомын жазды, ол Маяковскийдің сол аттас өлеңімен байланысты аталды. 2007 жылы Крейг Волкның сахналық биодрамасы «Маяковский сахнаға шығады» (Mayakovsky Takes the Stage), оның сценарийіне негізделген «Даусымның шыңында» (At the Top of My Voice) ең жақсы сахналық драма үшін PEN USA әдеби сыйлығын жеңіп алды. Совет Одағының соңғы жылдарында Маяковскийдің туындыларын ескірген және маңызсыз деп қарастыруға бейімділік болды, тіпті оның өлеңдерін мектеп оқулықтарынан шығарып тастау туралы шақырулар да болды. Дегенмен, оның ең жақсы туындыларының негізінде Маяковскийдің беделі қайта жанданды және оның өмірі мен мұрасының объективті суретін қайта құруға тырысулар жасалды (Юрий Карабчиевский сияқты авторлар). Маяковский орыс поэтикалық тілінің радикалды реформаторы ретінде танылды, ол жаңа экспрессионизммен қабаттасқан өзінің лингвистикалық жүйесін құрды, ол совет және әлемдік поэзияның дамуына үлкен әсер етті. «Орыс поэзиясының ашулы бұқасы», «рифм жасаудың шебері», «индивидуалист және қалыптасқан дәстүр мен нормаларға қарсы бунтар» Маяковскийді көптеген орыстар революциялық күш және 20 ғасырдың орыс әдебиетіндегі алып бунтар деп санайды. Бернд Алоис Циммерманн оның поэзиясын 1969 жылы аяқталған «Жас ақынға арналған реквием» (Requiem für einen jungen Dichter) жинағына енгізді. Қырғызстанда, елорданың сыртындағы бұрынғы совет санаториясында Маяковский ескерткіші орнатылған. Ақын Егор Летов оның өзіне қол жұмсауына арналған «Өзін-өзі тастау» (Self withdrawal) атты өлеңін жазды және оның өлеңдерін өзінің туындыларына енгізді.

The effect of this letter was startling. Mayakovsky was instantly hailed a Soviet classic, proving to be the only member of the artistic avant garde of the early 20th century to enter the Soviet mainstream. His birthplace of Baghdati in Georgia was renamed Mayakovsky in his honour. In 1937 the Mayakovsky Museum (and library) were opened in Moscow. As a result, for the Soviet readership Mayakovsky became just "the poet of the Revolution". His legacy has been censored, more intimate or controversial pieces ignored, lines taken out of contexts and turned into slogans (like the omnipresent "Lenin lived, Lenin lives, Lenin shall live forever"). The major rebel of his generation was turned into a symbol of the repressive state. The Stalin sanctioned canonization dealt Mayakovsky a second death, according to Boris Pasternak, as the communist authorities "started to impose him forcibly, like Catherine the Great did with potatoes." In the late 1950s and early 1960s Mayakovsky's popularity in the Soviet Union started to rise again, with the new generation of writers recognizing him as a purveyor of artistic freedom and daring experimentation. "Mayakovsky's face is etched on the altar of the century," Pasternak wrote at that time. and Yevgeny Yevtushenko. In 1967 the Taganka Theater staged the poetical performance Listen Here! (Послушайте! ), based on Mayakovsky's works with the leading role given to Vladimir Vysotsky, who was also much inspired by Mayakovsky's poetry. Mayakovsky became well known and studied outside of the USSR. Poets such as Nâzım Hikmet, Louis Aragon and Pablo Neruda acknowledged having been influenced by his work. Mayakovsky was a significant influence on American poet Frank O'Hara. O'Hara's 1957 poem "Mayakovsky"(1957) contains many references to Mayakovsky's life and works, in addition to "A True Account of Talking to the Sun at Fire Island" (1958), a variation on Mayakovsky's "An Extraordinary Adventure that Happened to Vladimir Mayakovsky One Summer at a Dacha" (1920). 1986 English singer and songwriter Billy Bragg recorded the album Talking with the Taxman about Poetry, named after Mayakovsky's poem of the same name. In 2007 Craig Volk's stage bio drama Mayakovsky Takes the Stage (based on his screenplay At the Top of My Voice) won the PEN USA Literary Award for Best Stage Drama. In the Soviet Union's final years there was a strong tendency to view Mayakovsky's work as dated and insignificant; there were even calls for banishing his poems from school textbooks. Yet on the basis of his best works, Mayakovsky's reputation was revived and attempts have been made (by authors like Yuri Karabchiyevsky) to recreate an objective picture of his life and legacy. Mayakovsky was credited as a radical reformer of the Russian poetic language who created his own linguistic system charged with the new kind of expressionism, which in many ways influenced the development of Soviet and world poetry. The "raging bull of Russian poetry," "the wizard of rhyming," "an individualist and a rebel against established taste and standards," Mayakovsky is seen by many in Russia as a revolutionary force and a giant rebel in the 20th century Russian literature. Bernd Alois Zimmermann included his poetry in his Requiem für einen jungen Dichter (Requiem for a Young Poet), completed in 1969. There is a Mayakovsky monument in Kyrgyzstan, in a former Soviet sanatorium outside the capital Bishkek. Poet Yegor Letov dedicated a poem titled "Self withdrawal" to his suicide and has included verses of his in his poetry.