Кіріспе

Ағылшын теледидар жазушысы, режиссері, продюсері және атқарушы Шон Альфред Грэм Саттон (14 қазан 1919 жылы Хэммерсмит, Лондон 14 мамыр 2004 жылы Норфолк) - ағылшын теледидар жазушысы, режиссері, продюсері және атқарушы, 1950 жылдан 1990 жылға дейін шамамен қырық жыл бойы ортада жұмыс істеді. Оның ең маңызды рөлі 1960-шы жылдардың аяғынан 1981 жылға дейін BBC теледидарындағы драма бөлімінің басшысы болды, ол басқаларға қарағанда ұзақ уақыт қызмет етті.

Ерте өмір

Саттонның әкесі Грэм Саттон театр сыншысы және романист, сонымен қатар Саттонның өзі оқыған Лейтимер жоғары мектебінің мұғалімі болды. Оның анасы актриса болған, Саттон оның ізімен жүріп, Латимерден кеткеннен кейін драма мектебінде оқуға түсті. Алайда Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол өзінің мансабын тоқтатты және ол Корольдік теңіз флотына қосылды, Жерорта теңізінде әрекет жасап, лейтенант дәрежесіне жетті. Соғыс аяқталғаннан кейін Саттон театрға оралды, бірақ актерлік өнерге қарағанда жазу мен продюсерлікке көбірек ауысты, әрине, анасының кеңесі бойынша. Кейіннен ол бұл кеңес "жасы ұлғайған, ортақ актер" болудан сақтап қалды деп мәлімдейді. 1940-жылдардың аяғында ол актриса Барбара Леслимен танысты, ол қайтыс болғанға дейін үйленген. Оның төрт баласы - бір ұл, үш қыз болды.

Теледидар мансабы

Саттон 1952 жылы теледидарға ауысты, ол BBC драма бөлімінің құрамына қосылды. Ол әсіресе балалар сериалдарында сәттілік тапты, "Queen's Champion" (1958) және "Bonehead" (1960) секілді фильмдерді жазып, режиссерлік қызмет атқарды. 1963 жылы Би-Би-Си-дің жаңа драма бөлімінің басшысы Сидней Ньюман Саттонға жаңа ғылыми-фантастикалық серияның алғашқы продюсері болуды ұсынды Доктор кім, бірақ Саттон бас тартты. Оның рөлден бас тартуының бір себебі, бұл кезеңде Саттон өзінің есімін ересектерге арналған драма сериалдарында жасай бастады, ол 1962 жылдан бастап полиция драмасының бірнеше алғашқы эпизодтарын режиссерлік етті. Ол 1966 жылға дейін "Соңғы адам", "Троблешуитерлер" және "З-автомобильдер" сериалдарының режиссері болып жұмыс істеді. Ол Джеральд Саворидің орнын басып, драма бөлімінің жоғарғы сатысына көшкенге дейін. Бұл лауазымда Саттон сол дәуірдегі BBC драмалық өндірістерінің ең беделділерін тапсырды және бақылады, соның ішінде 1967 жылы Джон Галсвортидің Форсайт сагасының эпикалық жиырма алты эпизодтық бейімделуі, барлық уақыттағы ең табысты BBC драмалық өндірістерінің бірі. Сидней Ньюман 1967 жылдың соңында BBC-ден кеткеннен кейін Саттон оны драманың жалпы басшысы ретінде, бастапқыда актерлік негізде, оның сериалдар басшысы рөлімен біріктіріліп, 1969 жылдан бастап тұрақты негізде тағайындалды. Ол келесі он екі жыл бойы, 1981 жылға дейін, Би-Би-Сидің 1970-ші жылдардағы драмалық өнімінің толық көлемін бақылайтын лауазымда болды. Бұл кезең жалпы алғанда BBC-дің барлық драмаларының ішіндегі ең табысты кезеңдердің бірі болып саналады. The Guardian газетінің Саттон туралы некрологында "теледидар драмасының алтын дәуірі өзінің ең биік сатысына жетті" деп сипатталған. Немесе Корольдік теледидар қоғамының өзінің некрологында: "Барлық басқа теледидар ұйымдарымен салыстырылмайтын, Шонның басқаруындағы BBC теледидар драмасы өзінің кестелерінде драманың барлық формаларын, стильдерін және түрлерін ұсынды. Бұл театрдың ерекше кеңістігі мен таңдауы болды". Саттонның билігі көптеген түрлі стильдер мен жанрларда табысты болды. Z Cars және Doctor Who сияқты ұзақ уақыт бойы табысты және танымал сериалдар болды; көп мақталған антологиядағы стильдер мен оқиғалардың эклектикалық қоспасы Play for Today; және The Six Wives of Henry VIII (1970), I, Claudius (1976) және Dennis Potter's Pennies From Heaven (1978) секілді беделді сериалдар. Сондай-ақ, төменгі нүктелер болды, мысалы, Уинстон Черчилльдің ағылшын тілді халықтардың тарихы негізінде жиырма алты бөлімнен тұратын Черчилльдің халқы (1974) ұятқа қалдыратын сәтсіздік. Саттон нәтижелерді көргеннен кейін өндірісті хабарландыруға жарамсыз деп тапты, бірақ сериалды жасауға және жариялауға көп уақыт, ақша және күш жұмсалды, сондықтан оған бұл мәселеде таңдау жоқ. Сондай-ақ, оның басшыларының "жағалап тастауы" туралы да даулар болды. Саттонның қалауына қарсы, Play for Today желісіне екі жазба, Дэннис Поттердің "Брюльстоун" және "Треакл" 1976 жылы және Рой Минтонның "Скам" 1978 жылы. Дегенмен, Саттонның өзі өз рөлінде үлкен жетістікке жеткен деп саналды, ал 1981 жылы ол ақыры кеткен кезде, ол бөлімде одан әрі жұмыс істеген жоқ. Ол алдыңғы қатардағы өндіріс міндеттеріне оралып, 1970-ші жылдардың соңында Саттонның қамқорлығымен продюсер Седрик Мессина бастаған BBC-дің Уильям Шекспирдің толық драмалық шығармалары сериясын қолға алды. Саттон 1982 және 1986 жылдар аралығында қалған барлық шығармаларды, соның ішінде жиі орындалмайтын кейбір пьесаларды қоса алғанда, барлығы он үш спектакль шығарды. Ол осы сериал аяқталғаннан кейін және 1980 жылдардың аяғына дейін продюсер ретінде жұмыс істей берді, көбінесе BBC2 үшін театралды бейімделулер. Соңғы жұмысы 1991 жылы Мэри Стюарттың "Кристалл үңгірі" романын бейімдеудің продюсері болды, содан кейін ол 1970 жылы әйелімен бірге сатып алған Норфолктегі ауылдық коттеджге кетті.

Құрметтер мен жеке өмірі

Саттон 1979 жылы телерадио хабарларын таратудағы еңбегі үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) болды. 1982 жылы ол BBC-нің драмалық бөлімінде жұмыс істеген тәжірибесі туралы "Әлемдегі ең үлкен театр" атты кітабын жариялады. Барбара Леслиге 1948 жылдан бастап қайтыс болғанға дейін үйленген, олардың төрт баласы болды, олардың барлығы одан кейін өмір сүрді. Ол қысқа уақыт ауырып, 2004 жылы мамыр айында қайтыс болды.