Кіріспе

1840–1841 жылдардағы Сикх империясының Малика Муқаддасасы Чанд Каур (1802 – 11 маусым 1842) – Сикх империясының төртінші билеушісі, 1840 жылдың 2 желтоқсанында Малика Муқаддиса деп жарияланды. Ол Канхайя Мислдің сардары Жамал Сингхтің қызы. 1812 жылы ол ханзада Қарак Сингхке үйленді, ол Махаража Ранджит Сингх пен Махарани Датар Каурдың ұлы және мұрагері еді. 1821 жылы ол олардың жалғыз ұлы Нау Нихал Сингхты дүниеге әкелді, ол Пәнджаб тағына мұрагерлікте екінші орынға ие болды. Күйеуі билік құрған кезде ол Сикх империясының патшайымы болды және ұлы таққа отырғанда Раджмата атанды. Күйеуі Харак Сингх пен ұлы Нау Нихал Сингх қайтыс болғаннан кейін, ол Нау Нихал Сингх пен оның жүкті жесірі Сахиб Каурдың тумаған баласына регент деп жариялады. Сахиб Каур өлі туған ұлын дүниеге әкелгенде, ол өз талабынан бас тарды, ал қарсыласы Шер Сингх Лахорға сәтті шабуыл жасады. Кейіннен оны 1842 жылдың 11 маусымында оның қызметшілері өлтірді. Олардың ұлы Нау Нихал Сингх 1821 жылдың 23 ақпанында дүниеге келді және 1837 жылдың наурыз айында Шам Сингх Атариваланың қызы Биби Нанаки Каур Сахибаға үйленді.

Ұлының билігі

1839 жылы 27 маусымда Ранжит Сингх қайтыс болғаннан кейін, оның мұрагері болып Харк Сингх, ал уәзир (визир) ретінде Раджа Дхиан Сингх Догра тағайындалды. Жаңа махараджа 1839 жылдың қазан айына дейін бірнеше ай билік жүргізді, сосын оны ұлы Нау Нихал Сингх пен Дхиан Сингх төңкеріс жасап құлатты. Ол Лахорда 1840 жылы қарашада баяу уланудан қайтыс болғанға дейін қамауда болды. Қазіргі заманғы жылнамашылар у Дхиан Сингхтің бұйрығымен уланғанын айтады. 5 қарашада әкесінің кремациясынан қайтып келе жатып, Нау Нихал Сингх, Гүлаб Сингхтің ұлы Удам Сингх және Дхиан Сингхтің жүрегі туысы Хазури Баг қақпасынан өтті. Олар қақпадан өтіп бара жатқанда, жоғарыдан тас құлап, Удам Сингхты өлтіріп, ханзаданы жарақаттады. Дхиан Сингх, бірнеше қадам артта қалған, ханзаданың дереу қамалға кіруін ұйымдастырды. Оның анасы Чанд Каурға да, ешкімге қамалға кіруге рұқсат берілмеді, тіпті ол қамал қақпасын үлкен қысыммен соғып, алаңдап жатты. Куәгерлердің айтуынша, ханзада қамалға кірмес бұрын жаралары жеңіл болған, есін сақтап, су сұраған. Бірақ анасы мен достары кіргенде, ол басына ауыр жарақат алып, қайтыс болған екен.

Билік

Қарақ Сингх пен Нау Нихал Сингх қайтыс болғаннан кейін Дхиан Сингх Ранжит Сингхтің бұрынғы әйелі Мехтаб Каурдың ұлы Шер Сингхтің талабын қолдады. Чанд Каур Гүлаб Сингхтен қолдау сұрады. Келісім шарттары бойынша Чанд Каур Шер Сингхтің ұлы Пратап Сингхті асырауы тиіс болды. Бірақ ол Нау Нихалдың жесірі Махарани Сахиб Каур жүкті екенін және мұрагер тууы мүмкін екенін айтты. Шер Сингхтің екі күшті қарсыласы – Сардар Атар Сингх Сандвалия мен Сардар Ажит Сингх Сандвалияның Лахорға келуі мәселені шешті. 1840 жылдың 2 желтоқсанында Чанд Каур Пәнджаб Махараниі болып жарияланды, оған Малика Мукаддаса, Таза Императрица деген лақап берілді. 13 қаңтарда Шер Сингх Лахорға келді. Қаладан тыс орналасқан әскер бөлімдері оның жағына өтті, нәтижесінде Чанд Каур 5000 әскермен және 26000 жаяу әскер, 8000 атты әскер және 45 зеңбірекке қарсы шектеулі оқ-дәрімен қалды. Чанд Каурдың бекіністегі әскерлері екі күн бойы шайқасты, бірақ Дхиан Сингх 17 қаңтардың кешінде келді де, атысты тоқтатуға келісім жасады. Чанд Каур зейнетақы алуға және таққа деген құқығынан бас тартуға көндірілді, ал 27 қаңтарда Шер Сингх ресми түрде Махараджа болып тағайындалды.

Зейнеткерлік өмір және қастандық

1841 жылдың шілдесінде Сахиб Каурдың ұлы тірі туылмады, бұл регенттікке қайтадан талап етудің қалған барлық негізін жойды. Жесір Махарани Лахордағы ұлы Нау Нихал Сингхтің хавелиіне кетіп, рупия сомасында зейнетақы алды. Дегенмен, оның жаулары оны әлі де қауіпті деп санады және 1842 жылдың 11 маусымында оның қызметшілері ағаш қылыштармен өлтірді.