Кіріспе

Жарыс яхтасы; Америка кубогының 1-ші жеңімпазы. Америка – 19 ғасырдағы жарыс яхтасы және Америка кубогы халықаралық жарыс кубогының алғашқы жеңімпазы. 1851 жылдың 22 тамызында Америка, Уайт аралын айналып өткен Корольдік яхта клубының 53 мильдік (85 км) регатасында 18 минутқа жеңіске жетті. Клубтың "Жүз суверендік кубогы" немесе "100 фунттық кубок", кейде Америкада "Жүз гвинеялық кубок" деп жаңылыс айтылатын, кейіннен алғашқы жеңімпаз яхтаның атымен аталды.

Американың шығу тегі

Нью-Йорк Яхт Клубының мүшелерінің синдикаты, NYYC жарғы мүшесі Комодор Джон Кокс Стивенс басшылығымен, сондай-ақ Эдвин А. Стивенс, Джордж Шейлер, Гамильтон Уилкс және Дж. Бикман Финли қатысқан, Англияға қарай саяхаттау үшін яхта салды. Бұл сапардың мақсаты екі еселі болды: АҚШ-тың кеме жасау өнерін көрсету және яхталық регаталарда бәсекелесу арқылы табыс табу. Стивенс Уильям Х. Браун кеме жасау шеберханасының және оның бас дизайнері Джордж Стирстің қызметтерін пайдаланды. Яхта 1851 жылдың 3 мамырында Нью-Йорк штатының Ист-Ривер өзенінің жанындағы Он бірінші көшеге жақын орналасқан Браун кеме жасау шеберханасынан теңізге жіберілді. Оның құны 30 000 долларға бағаланды (1850 жылы 30000 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сома> тең).

Дизайнер

Американы Джеймс Рич Стирс және Джордж Стирс (1820–1856) жобалаған (George Steers and Co қараңыз). Дәстүрлі "балық басы мен макрель құйрығы" дизайны қайыққа дөңгелек алдыңғы бөлігі және өткір артқы бөлігі бар, ал ең кең жері (корпус ені) ұзындығының үштен бірін артқа қарай орналастырылған түрін берді. Алайда, Джордж Стирстің пилоттық қайықтарында кеменің ортасында корпусы орналасқан, ішкі қуысқа иілген клиперлік алдыңғы бөлігі болды. Ол "Мэри Тейлор" пилоттық қайығының үлгісі бойынша жобаланған. Нәтижесінде, оның шхунамен жабдықталған пилоттық қайықтары сол кездегі ең жылдам және теңізге лайықты кемелердің бірі болды. Олар кез келген ауа райында кемелермен кездесіп, оларды қауіпсіз жүзіп өтуге көмектесетін. Сондай-ақ, кемелердің жылдам болуы да қажет еді, себебі портодағы пилоттар клиенттер үшін бәсекелесіп жарысқан. Пилоттық қайықтардан басқа, Стирс 17 яхтаны жобалап және салған, олардың кейбіреулері Нью-Йорк Яхта Клубында аса танымал болды.

Капитан

Американың капитаны Ричард Браун болды, ол сонымен қатар Нью-Йорк портының айналасындағы сайлауларды (шоалдарды) жүзе тұрудағы шеберлігімен әлемге танымал болған Sandy Hook Pilots тобының да білікті мүшесі еді. Олар пилоттардың кемелерге пилоттық қызмет көрсетуге шақырылғанда өткізген кездейсоқ жарыстардың нәтижесінде жоғары білікті жарыскерлерге айналды. Браун Джордж Стирстің жеке досы болған, оның жобалаған "Мэри Тейлор" пилоттық кемесінде теңізге шықты. Ол бірінші серіктес ретінде яхта жарыстарына жаңа келген Нельсон Комстокты таңдады.

Жарысқа дейінгі оқиғалар

Браун және сегіз кәсіби теңізшімен бірге, Джордж Стирс, оның ағасы Джеймс және Джеймстің ұлы Джордж жолаушы ретінде, "Америка" 1851 жылдың 21 маусымында Нью-Йорктен шығып, 11 шілдеде Ле-Хаврға жетті. Оларға коммодор Стивенс қосылды. Құрғақ докқа қойылып, қайта боялғаннан кейін "Америка" 30 шілдеде Уайт аралындағы Коуске бағыт алды. Сол жерде экипаж Корольдік яхталар эскадрильясының қонақжайлылығын сезінді, ал Стивенс өз яхтасымен жарысатын адамды іздеді. Британдық яхташылар қауымдастығы "Американың" құрылысын қызығушылықпен және, мүмкін, қорқынышпен қадағалап отырды. "Америка" 31 шілдеде Солентке келгенде, "Лаверок" атты бір яхта кездейсоқ жарысқа шықты. Жарыс туралы есептер қарама-қайшы: британдық газет "Лаверок" өзін ұстады деп жазды, бірақ Стивенс кейін "Америка" оны оңай жеңді деп хабарлады. Нәтижесіне қарамастан, бұл басқа британдық яхтшыларды "Американы" жекпе-жекке шақырудан тоқтатқан сияқты. Ол Корольдік яхталар эскадрильясының жыл сайынғы, мүшелері ғана қатысатын регаттасының соңғы күніне дейін жарысқа қатыспады, оған әдеттегідей Виктория патшайымы сыйлық берді. "Американың" қатысуына байланысты, Уайт аралын айналып 85 шақырым (53 миль) қашықтықты қамтитын жарысқа "барлық ұлттарға ашық" деген арнайы ереже енгізілді, уақыт есебі бойынша шектеулер қойылған жоқ.

Жарыс

Жарыс 1851 жылғы 22 тамызда сағат 10:00-де басталды, онда жеті шхуна және сегіз катерден тұратын екі қатарға бөлінді. «Америка» кемесі бұзылған якорь салдарынан баяу старт алды және жолға шыққанда қалып қойды. Бірақ жарты сағат ішінде ол 5-орынға көтеріліп, жылдамдық алды. Уайт аралының шығыс жағалаулары Наб-Рокс деп аталады. Дәстүр бойынша, жарысқа қатысушылар маяк кемесінің шығыс (теңізге қарай) жағымен жүзеді, бірақ білгіш капитан болса, маяк кемесі мен құрлық арасымен де жүзуге болады. «Америкада» осындай капитан болды және ол кемені маяк кемесінің батыс (құрлыққа қарай) жағымен жүргізді. Жарыс аяқталғаннан кейін бір қатысушы бұл әрекетке қарсылық білдірді, бірақ ресми жарыс ережелері кеменің маяк кемесінің қай жағынан өту керектігін нақты көрсетпегендіктен, қарсылық қабылданбады. Де Блакьер 1856 жылы оны Генри Монтегю Аптонға, Темплтаун виконтының 2-ші ұлына сатуға дейін бірнеше рет жарысқа қатысты. Ол кемені «Камилла» деп атады, бірақ оны пайдалануға немесе күтуге тырыспады. 1858 жылы ол Кенттегі Норфлиттегі кеме жасаушы Генри Сотби Питчерге сатылды. Ол «Камилланы» қайта жаңартып, 1860 жылы Генри Эдвард Десиге сатты, ол оны АҚШ-қа әкелді. Деси сол жылы кемені Америка Конфедерациясына Азамат соғысында блокаданы бұзу үшін сатты, бірақ ол капитан ретінде кемеде қалды. Яхта «Мемфис» деп аталды, бірақ оның Конфедерациядағы қызметі туралы мәліметтер толық емес. «Американың» әрекеті салдарынан «Джорджиана» кемесі қирап жойылды. «Джорджиана» федералдық блокада кезінде тұтқындалған немесе жойылған ең маңызды кеме болды. 1885 жылы Эдвард Берджесс кеменің жабдығын толыққанды жаңартып, оны жарысқа дайын деңгейде ұстады. Батлер 1893 жылы қайтыс болды, ал оның ұлы Пол шхунаны мұраға алды, бірақ ол оған қызығушылық танытпады және 1897 жылы оны жүйесіне жақын туысы Батлер Эймске сыйлады. Эймс «Американы» қайта жаңартып, 1901 жылға дейін оны жарыстар мен демалыс үшін пайдаланды, содан кейін ол қолданыстан шығып, тозуға ұшырады. 1917 жылы «Америка» Чарльз Фостер басқаратын компанияға сатылды, ал 1921 жылы «Американы қалпына келтіру қорына» сатылды, ол оны Аннаполистегі АҚШ Әскери-теңіз академиясына сыйға тартты.

Тағдыр

1923 жылы Америкаға АҚШ Әскери-теңіз күштері IX 41 корпустық белгісін берді. ("IX" – "белгіленбеген мақсаттағы әртүрлі" дегенді білдіреді.) Ол Әскери-теңіз академиясында да күтiлмеді және 1940 жылға қарай күрт тозығы жетті. 1942 жылғы 29 наурызда қатты қар бораны кезінде Американы жапқан сарай құлады. Сарай мен кеменің қалдықтары 1945 жылы жойылды және өртелді. Америка – АҚШ Әскери-теңіз күштерінде Азамат соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыс екеуінде де қызмет еткен төрт кемеден бірі, олар USS Constitution, USS Constellation және USS Hartford кемелері.

Мұра

Нью-Йорк яхт клубы «Америка» қайығының қирауынан кейін одан бірнеше жәдігерлерді алды. Олардың ішінде қайықтың кордесіндегі бүркіт, руль бағанасы және бір мачтасы бар. Мачта Род-Айленд штатындағы Ньюпорттағы клубтың жазғы бекетінде ту тіреуге қолданылады.

Көшірмелері

Американың алғашқы көшірмесі Мэн штатының Бутбей қаласындағы Гоуди және Стивенс кеме жасау шеберханасымен салынды және 1967 жылы суға жіберілді. Ол F. & M. Schaefer Brewing Co. компаниясының иесі Рудольф Шефер, кіші үшін салынған. Құрылысқа оның алғашқы капитаны, Ньюфаундленд тумасы Лестер Г. Холлетт бақылық жасады. Американың екінші көшірмесі 1995 жылы Нью-Йорк штатының Албани қаласындағы Скарано Боутбилдинг компаниясымен Рей Джованни үшін салынды және ол оның өліміне дейін коммерциялық шаралар үшін оны пайдаланды. Ол бастапқы дизайнынан бірнеше өзгерістерге ие болды, соның ішінде ішкі кеңістіктерге орын беру үшін кеменің енін 4 футқа кеңейту болды. Бастапқы жобада бір ғана шамдық терезе болғандықтан, яхтаның ішін жарықтандыру үшін үш шамдық терезе қосылды. Яхта бірнеше жыл Флорида штатының Ки-Уэст қаласында болды және Classic Harbor Line компаниясы үшін маусымдық түрде Ки-Уэст пен Нью-Йорк арасында жүріп тұрды. 2006 жылы оны Трой Сирстің Next Level Sailing компаниясы сатып алды және оның үй порты Калифорния штатының Сан-Диего қаласына көшірілді. 2007 жылы Америка Америка кубогы жарысын насихаттауға көмектесу үшін Испанияға шақырылды және 2011 жылғы маусымда Сан-Франциско шығанағында, 2013 жылғы Америка кубогы жарысына Oracle Racing командасының дайындықтарымен бірге көрмеге қойылды. 2015 және 2016 жылдары ол АҚШ жағалаулары мен Кариб теңізі бойынша Америка кубогы жарысын насихаттау мақсатымен тур жасады. Одан бергі уақытта және аралықта ол Сан-Диегодан киттерді қадағалау және чартерлік сапарларды жүргізіп келеді. Үшінші көшірме 2005 жылы Варна қаласында, Болгарияда салынды. Skythia деп аталып, кейіннен ол Германияның Росток қаласына, коммерциялық чартер үшін жіберілді.