Кіріспе

Хендрик де Кейзер (15 мамыр 1565 – 15 мамыр 1621) – голланд мүсіншісі, Бельгия көк тасымен саудагер және сәулетші, кеш Ренессанстың маньеризм стилінен барокко стиліне өтуіне зор үлес қоскан. Оның көптеген жұмыстары Амстердамда, ал кейбіреулері Голланд Республикасының басқа жерлерінде пайда болды. Ол Питер, Томас де Кейзерлер мен Виллемнің әкесі, ал Хюйберт де Кейзердің інісі болды, ол оның шәкірті болды және олардың бәрі құрылыс, әрлеу және сәулет өнерімен айналысты.

Өмірбаяны және шығармалары

Хендрик де Кейзер Утрехт қаласында, жиһаз жасаушының ұлы ретінде дүниеге келді. Ол тартып алынған Каталийна монастырында өсті. Жастығында инженер Корнелис Блумерт (үлкен) шәкірті болды. 1591 жылы Блумертпен бірге Амстердамға келді және Антверпендік Бейкен ван Вилдреге үйленді. Ұзақ уақыт өтпей, тәуелсіз суретші ретінде жұмыс істей бастады. 1595 жылы қаланың тас қалаушысы және мүсіншісі болып тағайындалды. 1603 жылы Зюйдеркерк құрылысы тоқтатылды, бірақ шіркеу кеңесімен келісімге келгеннен кейін 1606 жылы қайта басталды. Осы уақытта ол Корнелис Данкертс де Раймен бірге Лондонға сапар шегіп, Лондон Корольдік биржасын зерттеді. Ол сол жерде Николас Стоунды алды ма? Мүмкін, олар Иниго Джонспен кездескен шығар, бірақ ол 1614 жылы Италияға саяхаттағаннан кейін ғана сәулет өнеріне толыққанды бет бұрған сияқты. 1608 жылы Де Кейзер Гранит петітін сатты, ол Хоорндағы салмақ үйі үшін қолданылды; сондай-ақ ол шатырдағы терезелерді жобалады. 1609 жылдан бастап Де Кейзер Амстельдің жанындағы Гренбургвалда тұрып, жұмыс істеді. Де Кейзерге Даниядан Ханс ван Штенвинкел кішісі мен оның інісі Лоренц келіп, кеңес немесе оқыту сұраған болуы мүмкін. Оның көптеген туыстары сол аймақта тұрды. Оның ағалары Якоб, жиһаз жасаушы, және Арт, ағаш саудагері, сондай-ақ оның жүрегіндегі Хюйберт Йоденбрестрат көшесінің жанындағы шағын көшеде тұрды. (1639 жылы мұрагерлер бұл үйді сефард қауымына сатты.) Де Кейзер суретші Корнелис Кетльмен достық қарым-қатынаста болды, ол Кетль өсиет жазғанда онымен кездесті; екеуі де арминиандық немесе ремонтрант болды. Де Кейзер мен Кетльдің қарым-қатынасын Кетльдің сәулетшінің салған портреттері көрсетеді. Хендрик голланд тарихының өзегіне жататын маңызды ғимараттар, қақпалар мен мұнаралармен танымал. Бүгінде Zuiderkerk (1603/6-1611) және оған қосатын мұнара (1614), қалалық ратуша (Делфт) (1618-1620), Westerkerk (1620-1631) Де Кейзердің жұмысына түсінік беретін тарихи ғимараттардың қатарында. Ол Хендрик Якобс Штац пен Корнелис Данкертспен ынтымақтастықта жұмыс істеді. Оның 1608-1613 жылдардағы тауар биржасы 19 ғасырда бұзылды. Амстердамдағы Шығыс Индия компаниясының үйін де ол жобалаған болуы мүмкін; кейінгі кеңейтулерді оның ұлдары жасады. 1616 жылы ол Ван Ленинг банкін жаңартылды. Вааг ғимаратының жаңарту жұмысы 1617 жылы оның жобасы бойынша жүргізілді; 1619 жылы Мунтторен мұнарасына сағат қоюға дайындалды. Хендрик де Кейзердің Амстердамдағы жобалары 17 ғасырдың басында "Амстердам Ренессансы" деп аталатын кеш манерлі стильді қалыптастыруға көмектесті. Оған Пол Вредман де Врис ықпал еткен болуы мүмкін. Амстердам Ренессансы стилі 16 ғасырғы итальяндық Ренессанс сәулетінен көп жағынан ерекшеленеді. Пилястралар, карниздер және фронтондар сияқты классикалық элементтер кеңінен қолданылды, бірақ көбінесе сәндік элементтер ретінде. Де Кейзер Серлио мен Палладионың итальяндық трактаттарында жазылған классикалық сәулет қағидаларын сліпті ұстанған жоқ. Оның нұсқасы 17 ғасырдың екінші онжылдығының соңында толыққанды гүлденді және Якоб ван Кампен мен Питер Посттың кейінгі голланд классикалық кезеңіне жол ашты. Архитекторлық мансабынан басқа, Де Кейзер мүсінші ретінде де белсенді болды. Ол Nieuwe Kerk (Делфт) үшін Вильгельм Ымысының мазартасын (1614-1623) жобалады. Де Кейзер аяқталған жұмысты көруге үлкермеді. Оның құралдарын және жобаларын мұра еткен ұлы Питер оның жұмысын аяқтады. 1631 жылы Соломон де Брей өзінің "Architectura Moderna" кітабына математикалық жүйелілікке негізделген сәулетшінің ең маңызды эскиздерін қосты. Де Кейзердің мансабы Амстердаммен ғана шектелмеді, оның халықаралық байланыстары оған еуропалық сәулет өнерінің бағытымен байланыста болуға көмектесті. 1607 жылы Амстердам қалалық билігі оны Англияға жіберді; ол Иниго Джонспен бірге жұмыс істеген деп есептеледі? Де Кейзер мен Данкерт Амстердамға оралғанда Николас Стоун оларға қосылды. Бірнеше жыл Стоун Де Кейзермен бірге жұмыс істеді және тіпті 1613 жылы оның күйеу баласы болды. Оның немересі Генри Стоун (суретші) Томас де Кейзерден сабақ алды. Де Кейзер өзінің туған күнінде қайтыс болды және жақын маңдағы Zuiderkerk шіркеуіне жерленді.