Винсхотен – қала, Нидерландтың солтүстік-шығысында орналасқан. Oldambt муниципалитетінің орталығы, 18,518 халқы бар. Тарихы, әкімшілік маңызы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Винсхотен () – Нидерландының солтүстік-шығысындағы Оламант муниципалитетіне қарасты 18 518 тұрғыны бар қала. Ол Гронинген провинциясының Олдэмбт аймағындағы ең ірі қала, онда 38 213 адам тұрады. Винсхотен 1825 жылы қала құқығын алды. 2010 жылы Оламант муниципалитетіне қосылғанға дейін дербес муниципалитет болды. Оламанттың әкімшілік орталығы Винсхотенде орналасқан. Винсхотенде үш жел диірмені мен бірнеше шіркеу бар. Гронинген және Германияның Лер қаласына тікелей қатынайтын теміржол стансасы бар. Алайда, Фризенбрюкке (Friesenbrücke) көпірінің жөнделуіне байланысты Германия бағытындағы пойыздар 2024 жылға дейін Винерде (Weener) тоқтайтын болады. Винсхотен Оламант аймағы үшін маңызды сауда орталығы болып табылады. Гронинген провинциясында екінші ірі сауда орталығы және жақын мандағы Германиядан көптеген тұтынушыларды тартады.
Winschoten (; ) is a city with a population of 18,518 in the municipality of Oldambt in the northeast of the Netherlands. It is the largest city in the region of Oldambt in the province of Groningen which has 38,213 inhabitants. Winschoten received its city rights in 1825. It was a separate municipality until it was merged into Oldambt in 2010. The seat of government of Oldambt is in Winschoten. There are three windmills and several churches in Winschoten. There is a railway station with direct connections to Groningen and Leer (Germany), although due to the reconstruction of the Friesenbrücke trains to Germany will stop at Weener until 2024. Winschoten has an important role as a shopping centre for the region of Oldambt. In the province of Groningen, it is the second largest shopping destination and it attracts many consumers from nearby Germany.
Этимология
Виншотен атауының шығу тегі белгісіз, бірақ ол лақап аттарға ие болды. Олардың бірі – Моленстад (немесе Миллтаун). Сонымен қатар, қала тұрғындарының естелігінде ол Содом деп те аталған. Бұл ат яһуди қауымының көршілерінің әдепсіз мінез-құлқына наразылығынан туындаған. Қала тұрғындарын «Tellerlikkers» (табақ тілетін) деп те атайды.
The origin of the name of Winschoten is not known but it has received nicknames. One of these is Molenstad (or Milltown). It has also been known, in living memory, as Sodom. This name arose out of the Jewish community who were scandalised by the immoral behaviour of their Gentile neighbours. The inhabitants are also called Tellerlikkers (plate lickers).
География
Виншотен – құнарлы ауыл шаруашылығы аймағындағы Олдэмбт ауданының орталығы болған. Виншотен 1825 жылы қала құқығын алды. Нидерландыда осы құқық соңғы рет осы қалаға берілді, және бұл көбінесе символдық мәні бар шара болды. Қаланың туында көк және ақ түсті үш көлденең жолақ 1:3:1 пропорциясында бейнеленген, ал ақ жолақтың үстінде тоғыз тік бұрышты қоршауы бар қызыл түсті қамалдың суреті салынған. Ол 1973 жылғы 23 мамырда муниципалитет шешімімен бекітілді. Қаланың гербі – Әулие Виттың бейнесі, оның аты көптеген көшелерде, мектептерде, клубтарда және басқа да жерлерде кездеседі. Виншотен (53.15, 7.03) координаталарында Олдэмбт муниципалитетінде, Гронинген провинциясының шығысында және Нидерландының солтүстік-шығысында орналасқан. Ол Гронинген, Хогезанд және Веендам қалаларының шығысында, Штадсканалдың солтүстігінде, Делфзейлдің оңтүстігінде және Германиядағы Лир мен Папенбург қалаларының батысында жатыр. Сонымен қатар, ол Долларт және Олдэмбт көлінің оңтүстігінде орналасқан.
Winschoten was the capital of the Oldambt district, in a fertile agricultural region. Winschoten received city rights in 1825. It was the last town in the Netherlands to be granted such rights and it was more of a symbolic gesture. The town flag has three horizontal stripes of blue and white, in ratio 1:3:1, on the white stripe is a red outline plan of a fortress with nine embattlements. It was adopted 23 May 1973 by municipal resolution. The coat of arms is an image of Saint Vitus, whose name can also be recognized in many streetnames, schoolnames names of clubs, etc. Winschoten is located at (53.15, 7.03) in the municipality of Oldambt, in the east of the province of Groningen, and in the northeast of the Netherlands. It is situated east of Groningen, Hoogezand, and Veendam, north of Stadskanaal, south of Delfzijl, and west of Leer and Papenburg (both in Germany). It is also south of the Dollart and the Oldambtmeer.
Жел диірмендері
Бұрын Виншотенде 13 диірмен болған, бүгінде қалада тек үш үлкен, монументальді жел диірмені қалды. Бұл диірмендер қазір жергілікті кеңес иелігінде және ерікті диірменшілер басқарады. Олар қала көрінісінің маңызды бөлігі болып табылады және жергілікті билік оларды қоғам мен қонақтардың пайдасы үшін жақсы күтеді. 1854 жылы Гринтвегке салынған Молен Берг астық ұнтақтау үшін салынған. Оның алғашқы иесі Ж.Д. Бурма болды. Желкендері жылжымалы жалаушалары бар, венециялық жалюзилерге ұқсас ерекше дизайны сол кезге озық болды. Традиция бойынша голландиялық жел диірмендерінде желдің күшін бақылау үшін немесе пайдалану үшін желкендерге жабылатын мата қолданылады. Нассаустрааттағы Дикстра диірмені 1862 жылы Д.Е. Дикстра салған. 1953 жылы алғашқы иесінің немересі оны жергілікті билікке сатты. Ол 1982/1983 жылдары қалпына келтірілді, ал 1995/1996 жылдары тағы да қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Молен Эденс, Нассастраат 14 мекенжайында, 1763 жылы Юрриен Баллс пен Антье Гербрандстың тапсырмасымен салынған. Кейінірек оның иелері Ян Йостен және Г. Эйкема болды. Содан кейін 1855 жылдан 1960 жылға дейін Эденс отбасының бірнеше буыны оған иелік етті. 1960 жылы жергілікті муниципалитет оны сатып алды. Бұл Гронинген провинциясының ең көне диірмені.
There used to be 13 mills in Winschoten, today only three large, monumental windmills remain in the town. These mills are now owned by the local council and are run by volunteer millers. They form an important feature of the townscape and are well cared for by the local authorities for the benefit of the community and visitors. Molen Berg, built in 1854 at the Grintweg, was designed to grind corn. Its first owner was J. D. Buurma. The unusual design of the sails with movable blades, akin to venetian blinds was in advance for its time. Traditionally Dutch windmills have tarpaulin covering the sails to control or catch the wind's power. The Dijkstra Molen in the Nassaustraat was built in 1862 by D. E. Dijkstra. In 1953 the original owner's grandson sold it to the local government. It was restored 1982/1983 and further restoration work took place in 1995/ 6 restoration. Molen Edens, at Nassaustraat 14, was built in 1763 on the instructions of Jurrien Balles and Antje Gerbrands. Later owners were Jan Joesten and G. Eikema. Then from 1855 till 1960 various generations of the Edens family owned it. The local municipality bought it in 1960. It is the oldest mill in the entire province of Groningen.
Шіркеулер
Виншотенде көптеген протестанттық шіркеулер бар, оның ішінде Плимут бауырларының жиналысы да бар. Ең көне шіркеудің стилі 13 ғасырға дейін жетеді, ол римдік және готикалық элементтерді біріктіреді. Марктплейнде Голландия реформаторлық шіркеуі орналасқан. 16 ғасырда салынған, жеке тұрған қоңырау мұнарасы Виншотеннің көрінісінің ерекшелігі болып табылады. Мұнда 1880 жылы Альфред Тепе салған Әулие Витусқа арналған рим-католик шіркеуі бар. Бұл неоготикалық шіркеу, Кокеннің боялған шыны терезелерімен және Мюнстердегі Фрайтагтан жасалған құмтастан құралған бас алтарьмен әсемделген. Бұл алтарь бұрын Nieuwe Pekela-дағы Әулие Бонифаций шіркеуінде орналасқан. Шіркеу қиратылған кезде, ол ескі алтарьдың орнына Виншотенге әкелінді. Бұрын мұнда дамыған еврей қауымы болған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Виншотен еврейлерді Германияға тасымалдау үшін транзиттік порты болды. Соғыс басталғанда Виншотенде тұрған 493 еврейдің тек 20-сы ғана тірі қалды.
There are numerous Protestant churches in Winschoten including an assembly of Plymouth Brethren. The oldest church dates back to the 13th century in style mingling Roman and Gothic features. There is a Dutch Reformed church on Marktplein. A free standing 16th century bell tower is one of the features of the Winschoten skyline. There is a Roman Catholic church dedicated to Saint Vitus, built by Alfred Tepe in 1880. It is a neo gothic church with stained glass windows by Kocken and a sandstone highaltar from Freitag in Münster. This altar was formerly placed in the Saint Boniface church in Nieuwe Pekela. When this church was demolished it was brought to Winschoten to replace an old altar. There used to be a thriving Jewish community. During the Second World War, Winschoten was a transit port to Germany for the Jew transports. Of the 493 Jews that lived in Winschoten at the beginning of the war, only 20 survived.
Ескерткіштер
Бұл атау жергілікті халықтың ашкөздікпен тамақ жеп, табақтарын (жергілікті диалектте "теллер") тілсіз қалдырмай тазалау салтына байланысты берілген. Ольдамбт алаңында, бұрынғы кірпіш фабрикасы орнында салынған "Де Клинкер" театрының алдында осы табақ жалаушылардың біріне ескерткіш қойылған. Ал иті ашкөз иесінің аяқтарын жалайды.
The name tellerlikker (mentioned above) was given on account of the local custom to voraciously devour their meals and conclude with licking the plate (teller in the local dialect) clean. A monument to one of these plate lickers stands on the Oldambt Square, in front of an area where the theatre 'De Klinker', built on the site of a former brick factory, used to be. A dog in turn licks the feet of his greedy owner.
Тіл
Ресми тіл – голланд тілі, бірақ көптеген Виншотерлер, әсіресе ескі буын, жергілікті Гронингс диалектісінде сөйлейді. Сонымен қатар, көптеген тұрғындар неміс немесе ағылшын тілінде де сөйлей алады. Гронингс диалектісінің Виншотер нұсқасына 18 ғасырдан бері сол жерде тұрған, бір кезде көрнекті яһуди қауымының нәтижесінде еврей және идиш тілдерінің ықпалы тиген.
The official language is Dutch, but many Winschoters especially of older generations speak the local dialect called Gronings. In addition, many inhabitants are able to speak German or English. The Winschoter version of the dialect Gronings has influences of Hebrew and Yiddish as a consequence of the once prominent Jewish community that had lived there since the 18th century.
Спорт
Виншотен қаласы 1976 жылдан бері Нидерландының ең көне ультрамарафоны – De RUN жарысын қабылдап келеді. Бұл қаладағы тас жолмен жеке жүгірілетін жарыс. Қазіргі рекорд – 06:16:41, ол 1992 жылдан бері Жан Пол Праетке тиесілі. Әдетте қыркүйек айының екінші сенбісінде өтетін бұл шарада жеке жарысқа қатысуға немесе 10x10 км эстафеталық жарысқа командамен қатысуға болады. Виншотен 2013 жылғы Energiewacht Tour жарысының бірінші кезеңінің басталу және аяқталу орны болды.
Winschoten is host to the oldest Ultramarathon of the Netherlands since 1976 called De RUN. It is a race of run individually over a paved lap through the town. The current record of 06:16:41 is held by Jean Paul Praet since 1992. During the event, that is usually held on the second Saturday of September, there is also the possibility to run a race or to compete with a group in a 10x10 km relay race. Winschoten also hosted the start and finish of the first stage at the 2013 Energiewacht Tour.
Көлік
Виншотенде Гронинген және Лирге (Германия) қарай пойыздар қатынайтын теміржол станциясы бар. Теміржол станциясы 1868 жылдың 1 мамырында Гронинген-Виншотен-Ньювешанс бағыты үшін ашылды. Бұл Мемлекеттік теміржолдарды пайдалану жөніндегі компанияның (Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen) пайдалануға берген екінші жолы және 1863-1868 жылдары салынған Харлинген-Ньювешанс теміржолының бір бөлігі болды. Бүгінде бұл бағытты Arriva компаниясы жүзеге асырады. Виншотен сонымен қатар А7 (Е22) тас жолы арқылы Нидерландының қалған бөлігімен және Германиямен автомобиль жолы арқылы байланысқа ие.
Winschoten has a railway station with train services towards Groningen and Leer (in Germany). The railway station was inaugurated 1 May 1868 to service the Groningen–Winschoten–Nieuweschans line. This was the second brought into use by the Company for the Exploitation of State Railways (Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen) and part of the Harlingen–Nieuweschans railway (built 1863–1868). Today this route is operated by Arriva. Winschoten also has a road connection to the rest of the Netherlands and Germany via the A7 motorway (E22).