Кіріспе

Солтүстік Брабант провинциясының, Нидерланды қаласы

Тильбург – Нидерландыдағы Солтүстік Брабант провинциясындағы қала және муниципалитет. 222 601 тұрғыны бар (2021 жылдың 1 шілдесіндегі мәлімет бойынша), ол Солтүстік Брабанттағы Эйндховеннен кейінгі екінші ірі қала немесе муниципалитет және жалпы Нидерланды бойынша жетінші орында. Тильбург қаласында Тильбург университеті, сондай-ақ Аванс қолданбалы ғылымдар университеті мен Фонтис қолданбалы ғылымдар университеті орналасқан. Тильбург жыл сайын шілде айында өткізілетін он күндік көңіл көтеру жәрмеңкесімен танымал. Жәрмеңке кезіндегі дүйсенбі күні "Розовый дүйсенбі" (Pink Monday) деп аталады және негізінен ЛГБТ бағытында. Муниципалитет аумағында үш теміржол станциясы бар: Тильбург, Тильбург Университеті және Тильбург Ришхоф. Тильбург орталық станциясының маңындағы "Spoorzone" аймағы, бұрын Голландия теміржолдарының пойыздерді күтіп-жөндеу алаңы болған, қала сатып алып, қалалық аймаққа айналдыруда.

Тарих

Тильбургтің бастауы туралы көп мәлімет жоқ. Тиллибург атауы алғаш рет 709 жылға жатқан құжаттарда кездеседі, бірақ одан кейін бірнеше ғасыр бойы еске алынбаған. Кейінгі орта ғасырларда Тильбург нақты қала немесе ауыл емес, аймақты білдірген; халқы көбінесе бірнеше шағын елді мекендерде шоғырланған, олардың бірі "Шығыс Тильбург" (Ост Тильбург) деп аталған, кейіннен ол Оистервик ("Шығыс бөлігі") атауын алды. Бұл елді мекеннің орталығында кішкентай (әлде ағаштан салынған) қамал немесе Моттебурхт болған, ол кішкентай төбеде орналасқан. Бірнеше ғасыр өткен соң ол құлай бастап, қиратылған. Осы алғашқы "Тильбург қамалынан" 2000 жылға қарай Оистервик маңындағы ор қазбаларының қалдықтары ғана қалды. 14 ғасырда Тильбург поместье деп жарияланды; Гойрлемен бірге "Тильбург және Гойрле поместьесі" атағын алды. Кезекпен, поместье құқықтары бірнеше ақсүйектердің қолына көшті. Олар кірісін ауыл тұрғындары төлеген салықтардан, айыппұлдардан және үстеме ақшадан алды. 15 ғасырда Тильбургтің иелерінің бірі Ян ван Хастрехт Тильбург қамалын салған. "Гасселттегі тас бөлме" бірнеше тарихи құжатта еске алынған. Алайда, 1858 жылы қамал фабрика салынсын деп бұзылды, бірақ атауы қаланың елтаңбасы мен логотипінде сақталды. Қамалдың негізінің көшірмесі 1995 жыл шамасында, фабрика бұзылғаннан кейін бастапқы орнында қайта жаңартылды. 1803 жылы Гойрле Тильбургтен бөлінді, ал 18 сәуір 1809 жылы Тильбургке қала мәртебесі берілді. Сол жылы онда шамамен 9000 тұрғын болды. 2009 жылы Тильбург қала статусын алғанына 200 жыл толуын мерекелеу үшін бірнеше шаралар өткізді.

Нидерландының жүн капиталы

Тильбург "қора жайлаулары" немесе "франк үшбұрыштары" деп аталатын үшбұрышты жерлердің бірінің айналасында өсті, онда бірнеше жол (әдетте құмды жолдар) қиылысатын. Бұл қора жайлаулары қойлардың жайылуына арналған ортақ жайылымдық жерлер еді. Олардың пішіні әлі де Тильбургтің көптеген аудандарының жоспарында көрініс береді. Корвел, Оерле, Бройховен, Хассельт, Хейкант, Де Шанс және Хьювел сияқты көптеген аудандар осы ескі шағын ауылдардың аттарын сақтап қалған. Осы шағын ауылдарда тұратын кедей шаруалар өз қойларының жүнін сатудың орнына, оны өздері тоқуға шешім қабылдады, сондықтан ұзақ жылдар бойы олардың кішкентай үйлерінің көп бөлігін тоқыма станоктары алып тұрды – 17 ғасырға қарай олардың саны шамамен 300-ге жетті. Кәсіпкер адамдар өз мүмкіндіктерін байқады. "Жүн сатушылар" деп аталатын олар тоқымашыларды "үй жұмысына" қажетті шикізатпен қамтамасыз етті, соның нәтижесінде Тильбургте алғашқы "жүн өндіріс үйлері" пайда болды. Осыдан бастап жүн өндірісі қарқынды дамыды, 1881 жылы Тильбургте 145 жүн өндіріс орны болды. Дегенмен, үй тоқымасы 20 ғасырдың басына дейін жалғасты. Тильбургтен шыққан жүн маталар алыс-жақын жерлерде танымал болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Тильбург Нидерландының жүн астанасы мәртебесін сақтап тұрды, бірақ 1960 жылдары өнеркәсіп құлдырап, 1980 жылдары жұмыс істеп тұрған жүн фабрикаларының саны азайды. Қазіргі Тильбург өнеркәсібі әртүрлі кәсіпорындарды қамтиды. Экономиканың басты саласы көлік және логистика, ал одан кейін әртүрлі өнеркәсіптер келеді.

Қалалық жаңғыру

1960 жылдары жүн өндірісі құлаған кезде Сиес Бехт Тильбург қаласының әкімі болды. Ол қызмет еткен кезеңде көптеген ескі ғимараттар, оның ішінде құнды ескерткіштер де қиратылды. Корольдік алаң (Корольдің шалқымасы) ауданы бұзылып, оның орнына Корольдік алаң (Корольская площадь) салынды. Ауданды бұзудың себебі – оның орнына қазіргі заманғы ғимараттар салу еді. Алайда, жаңа құрылыс сәтті болмады және көптеген адамдар алаңның жылдың көп бөлігінде тастаналғандай сезінеді. Ескі қалалық әкімдіктің бұзылуы одан да жаман деп есептелді. Бұл классицизм стиліндегі ғимарат ұлттық ескерткіш тізілімінде тұрған, бірақ бұл да Бехтті тоғыз қабатты, қазіргі заманғы қара кешен салу жоспарынан тоқтата алмады. Бос қалған жердің бір бөлігі қала ішкі айналымын (Ситиринг) салуға пайдаланылды. 1960 жылдар шамасында жол жүктемесін азайту мақсатында теміржолды эстакадаға көшіру жобасы – Hoogspoor (әдеби мағынасы: биік рельстер) арқасында ескі теміржол станциясы да бұзылды. Бір ғасырлық станция ғимараты заманауи ғимаратпен ауыстырылды. Осының барлығы және Тильбургтің тағы бірнеше бөлігі үшін Сиес Бехт «Сиес-құлатушы» (Cees de Sloper) деген күмәнді лақап атын алды.

Қазіргі тарих

1980 жылдары бұрын жүн фабрикалары орналасқан көптеген жерлер шағын тұрғын үй жобаларымен толтырылды. Бұл көбінесе Хенк Летшерт Тильбург қаласының әкімі болған кезде болды. Хёвель алаңы, маңызды алаңдардың бірі, 1994 жылдың 27 сәуіріне дейін жеке ақиқат ағашына ие болды, содан кейін велосипед тұрақтарына арналған жер төлесі үшін кесілді. Ағашты кесуге көптеген наразылықтар болды, себебі ағаш әлі де сау болған. Питер Вридепленді қайта жаңартудан кейін, түпнұсқа ақиқат ағашының ұрпағын отырғызу жоспарланды. Үш ағаш отырғызылды, бірақ олардың тек біреуі тірі қалды. Соңғы тірі ағаш тағы бір орынға көшірілді, бірақ көп ұзамай құлады. 2011 жылдың 23 қарашасына дейін басқа ұрпақтар отырғызылмады. Қазіргі ағаш – жай ғана ақиқат ағашы. 1990 жылдары Тильбургте заманауи горизонт пайда болды. Жаңа саясаттың нәтижесінде Нидерландыдағы көкқырлар деп есептелетін үш ғимарат салынды. Бұл Интерполис штаб-пәтері, Вестпойнт мұнарасы және Стадс-Хир. Вестпойнт мұнарасының биіктігі – және Роттердамдағы Монтевидео оны басып өткенге дейін Нидерландыдағы ең биік тұрғын үй мұнарасы болды. "StadsHeer" үшіншісі және "Haestrechtkwartier" (Хастрехт ауданы) құрамына кіреді. Тұрғын үй мұнарасы кубикалық балкондары ғимаратқа бекітілгендіктен "De Vogelkooikes" (Қош қауыстары) деп аталды.

Патша Уильям II

Король Вильгельм II (1792–1849) Тильбургты жақсы көретін. "Осы жерде мен еркін тыныс аламын және бақыттымын", – деді ол бір күні қала туралы. Король Вильгельм II Тильбургты әрқашан қолдады – ол қой шаруашылығын жақсартуға қаржы бөлді, жаңа шаруашылықтар салдырды және Сент-Жозеф көшесінде атқыштар казармасын салды, қазір ол қалалық мұрағаттың ескерткіш ғимараты. Король өзімен достық қарым-қатынаста болған өндірушілермен әрқашан құрметпен қабылданғанымен, Тильбургте жеке резиденциясы болуын қалады және өзінің елдік резиденциясы ретінде қызмет ететін сарай салуды тапсырды. Құрылыс 1847 жылы басталды және 1849 жылы Вильгельм II қайтыс болғанға дейін бірнеше күн бұрын аяқталды. Қазір ол Тильбург қалалық әкімшілігінің бір бөлігі. 1987 жылы король Вильгельм II-нің естелігіне арналған обелиск орнатылды. Ол 1968 жылы көшеден алынып тасталған 1874 жылғы ескі "мұнараның" орнын басты. Қайта қалпына келтірілгеннен кейін Вильгельм II-нің мүсіні қайтадан қаланың ортасына орналасты, онда ол тұрғындарының арасында бақытты болды. Жергілікті футбол клубы "Виллем II Тильбург" королдің құрметіне аталды.

Тильбург орталығы

Тилбург орталығы – Тилбург қаласының орталық бөлігі, ол (сағат тілімен) Spoorlaan, Heuvelring, Paleisring, Schouwburgring және Noordhoekring көшелерімен шектелген, бұл ауданды айнала қозғалатын бір бағытты жолдардың орналасу ретімен сәйкес келеді. Ауданның 6572 тұрғыны бар, сонымен қатар қаланың көптеген дүкендері, қонақүйлер, мейрамханалары мен кафелері осы ауданда орналасқан. 2008 жылы жаңартылған Питер Вредеплен алаңы ашылды, бұл Нидерландтағы басқа қалалармен салыстырғанда сауда орындарының жетіспеушілігін жоюға бағытталған. 2007 жылы Питер Вредеплен алаңындағы екі кішкентай кинотеатр бір үлкен кинотеатрға алмастырылды. «Орталық» деп аталғанына қарамастан, бұл аудан географиялық орталықтан оңтүстік-шығысқа қарай шалқары орналасқан. Аудан Тильбург теміржол станциясы арқылы байланыстырылған.

Оуд-Норд

Oud Noord Тильбургті кесіп өтетін темір жолдың солтүстігінде және қала орталығын айналдыратын Рингбанен (айналма жолдар) арасында орналасқан. Ауданның 33 915 тұрғыны бар. Қазіргі заманғы өнер мұражайы Де Понт осы ауданда орналасқан. Нидерландтық Spoorwegen темір жол жарақтандыру станциясы қолданудан шыққаннан кейін, қаланың темір жолының үлкен бөлігі – Spoorzone қалалық жаңару жобасына айналды. Мұнда Фонтис қолданбалы ғылымдар университетінің екі бағдарламасы үшін жаңа ғимараттар, сондай-ақ Тильбургтің жаңа орталық кітапханасы салынады, ол Koningsplein-дегі кітапхананың орнын басады. Темір жол ауласы ең үлкен аумақ болып табылады, алайда темір жол бойындағы тағы да бірнеше аумақтар қайта құрылады.

Оуд-Зуид

Oud Zuid – Тильбург қаласының оңтүстігінде, сонымен қатар батысында және шығысында орналасқан аудан. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, ауданда 38 659 адам тұрады. Тильбургтегі барлық "көкжайлар", яғни қаланың ең биік ғимараттары осы ауданның ішінде орналасқан. Харт ван Брабантлан көшесі Вестпойнт мұнарасы және Штадс-Хер сияқты биік ғимараттармен көтеріліп тұр, бұл қала құрылысын жаңартудың бір бөлігі. Темір жол бойындағы бұл аймақтың бір бөлігі Oud Zuid ауданында орналасқан. Тилбургтің маңызды нысандарының көптегені, мысалы 013 концерт алаңы және 1961 жылы салынған Шовбург театры орталықтан тыс, осы ауданда орналасқан. Сонымен қатар, Koningsplein алаңындағы бас кітапхана және Piushaven порты да осы ауданның құрамында. Ескі мал жайылымдарына Корвел, Бройховен және Оерле кіреді.

Солтүстік

Тильбург Норд Вильгельмина каналының солтүстігінде орналасқан. Ауданның 23 340 тұрғыны бар. Тильбург Норд 1966–1974 жылдар аралығында салынған. Сондықтан, онда 16 қабатқа дейінгі көппәтерлі үйлер, машина кіретін үйлер, жасыл аймақтар мен өнеркәсіптік даму көп. Бұл аудандағы көшелердің көпшілігі Ренессанс дәуірінен бастап 1960 жылдардағы поп-музыканттарға дейінгі музыканттардың есімдерімен аталады. Басты сауда орталығы Вагнерплейен, ал Стокхассельтте Вердиплейен де бар. Тартинстрааттағы сауда орталығы жабылды. Аудан салынғанға дейін бұл жер негізінен ауыл шаруашылығымен шұғылданған аймақ болды, оған бірнеше ауыл кірді, соның ішінде Хайкант, ол әлі де ең ірі ауданның атауы. Хайканттың бұрынғы ауыл алаңы, соның ішінде ескі шіркеу, қазірге дейін сақталған. Ауданның ең солтүстік бөлігінде әлі де ауыл шаруашылығы және бірнеше ормандар бар. Осы ауыл шаруашылығы аймағында баталы Питер Дондерс дүниеге келді; онда шіркеу және процессия паркі әлі де тұр.

Шығыс

Тилбург-ост негізінен өнеркәсіптік дамудан тұрады. Тұрғын үйлер Ringbaan Oost-тан шығысқа қарай тар жолақ бойында орналасқан, бірақ бұл аудан қала орталығының бір бөлігі деп есептелмейді. Ауданды 748 адам мекендейді.

Оңтүстік

Тильбург Зюид A58 тас жолы мен Рингбан Зюид арасында орналасқан және қаланың ең оңтүстік ауданы болып табылады. Тильбург Зюидта 19 149 адам тұрады. Ауданның құрамында екі шағын аудан және көптеген кәсіпорындар бар. Футбол клубы «Виллем II» осы ауданның ішінде орналасқан, сондай-ақ мұз айдыны мен жылдам сырғанау трассасы бар «Ирен Вюст IJsbaan» да осы жерде орналасқан. Фонтис қолданбалы ғылымдар университетінің негізгі кампусы, Сент-Элизабет ауруханасы және қаланың ең ірі қоғамдық саябақтарының бірі – Лейджпарк осы ауданда орналасқан.

Батыс

Тильбург батысы негізінен Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін салынған және 26 655 тұрғыны бар. Ауданның шағын аудандары көбінесе кішкентай кірпіш үйлер мен көппәтерлі үйлерден тұрады, бірақ Зоргвлиде қымбат, жеке тұрған үйлер көп. Вестермаркет қала орталығынан тыс жердегі ең ірі сауда орталығы. Бұл жерде Тильбург университеті және Аванс жоғары мектебі сияқты көптеген жоғары білім беру мекемелері орналасқан. Рейце Ховенстраат бойында да көптеген мектептер бар, олардың ішінде Йозефмаво және Терезиалицеум сияқты бірнеше орта мектептер бар. Аудан Тильбург Университеті теміржол станциясымен (бұрын "Тильбург Батыс станциясы" деп аталған) пойыз арқылы байланысты, және Тильбургтегі екі аурухананың бірі осы ауданда орналасқан. 2001 жылы салынған Тильбургтің ең ірі мешіті – түрік Сүлеймен мешіті ауданның оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Батыс аймағы Вандлебос және Оуд Варанде сияқты ормандармен қоршалған, олар университеттен батысқа қарай жатыр.

Реесхоф

Рисхоф – Тильбург қаласының ең батыс ауданы және соңғы кеңейісі. Халық саны 42 994 адамды құрайды. Осы себепті Реесхоф халық саны бойынша Тильбургтің ең ірі ауданына айналды. Алғашқы үйлер 1980 жылы Гесворен-Хек шағын ауданында салынып аяқталды. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, соңғы аудан (Koolhoven Buiten) құрылыс кезеңінде. Аудан Тильбург Ришхоф теміржол станциясымен және ауданды айнала қоршайтын бірнеше жолдармен, сондай-ақ Вильгельмина каналының солтүстігінде орналасқан Воссенберг өнеркәсіптік аймағымен байланысқан. Ауданнан Доге өзені өтеді, оның бойында айналағы шағын аудандарды қоршаумен жайылған көгалдарда жоғарғы таулы сиырлары жайылады. Бұл шағын табиғат жобасы Донгеваллей деп аталады, ағылшын тілінде "Доге аңғары" деген мағынаны білдіреді.

Ұлты

2021 жылдың 1 шілдесінде Тильбург қаласының халқы 222 601 адамды құрады. Тильбург қалалық әкімдігінің мәліметінше, 2025 жылға қарай қала халқы 217 мың адамға жетеді. Олардың 23,3%-ы (47 964 адам) шетелдік шығу тегінен. Адамдар шетелдік шығу тегінен деп есептеледі, егер олар Нидерландыдан тыс жерде туған болса, немесе олардың кем дегенде бір ата-анасы Нидерландыдан тыс жерде туған болса.

Тұрғындар шығу тегі бойынша

2020Жалпы% Нидерландта туғандар156,49671.2Батыс көші-қоннан келгендер26,88912.2Батыс емес көші-қоннан келгендер36,40416.5Түркия8,2363.74Марокко6,2232.83Нидерланд Антиль аралдары және Аруба5,0172.28Индонезия4,6112.09Суринам3,4571.57Жалпы219,789100% +Тилбург қаласының тұрғындары елдер бойынша (2021) Ел/аумақ Халық саны Нидерланды 158,270 (70.8%) Түркия 8,106 (3.7%) Марокко 6,100 (2.8%) Индонезия 5,077 (2.1%) Кариб аралдары 4,333 (2.3%) Суринам 3,315 (1.6%) Сомали 1,159 (0.8%) Басқалары 20,811 (15.9%)

Климат

Тилбург мұхиттық климатқа (Кёппен климаттық жіктелімі Cfb) ие, бұл климат Голландияның көп бөлігіне тән. Күн күркірі Батыс Брабантта Голландияның басқа аймақтарына қарағанда жиі болады, жылына 31 күнге дейін.

Экономика

Экономика ғасырлар бойы жүн өнеркәсібіне негізделген, бірақ 1960 жылдан бері Тилбург түрлі салаларда дамыды, ал қаланы жүн өнеркәсібінің төмендеуінен кейін кедейліктен құтқару үшін үкімет қолдау көрсетті. Тильбургте IFF химиялық компаниясының зауыты бар. 1980 жылдары жапондық Fujifilm компаниясы Тилбургке келді. Interpolis және CZ сияқты сақтандыру компанияларының бас кеңселері де Тилбургте орналасқан. Iris Ohyama компаниясының Еуропалық кеңсесі Тилбургте. 2013 жылдан бері электр көлік өндіруші Tesla компаниясы Еуропа үшін құрастыру және тарату бойынша өзінің негізгі ЕО мекемесін Тилбургтегі "De Reeshof" маңындағы Воссенберг индустриалдық аймағында пайдалануда. Тилбург Бенилюкс елдерінің географиялық орталығында және Антверпен/Роттердам мен Рур аймағы арасындағы көлік дәлізінде орналасқандықтан, қосымша құн логистикасы және қызметтеріне маманданған көлік/тарату салаларында жоғары шоғырлану байқалады. "Waalwijk Tilburg" аймағы бірнеше жылдан бері Нидерландыдағы логистикалық орталықтардың үздік үштігіне кіреді және 2017 жылы үшінші орынды иеленді.

Тильбург университеті

Жоғары білімнің маңыздылығы зор, сондықтан Тильбург университеті бүкіл әлемнен ғалымдарды тартады. Университетте шамамен 13 000 студент оқиды, олардың шамамен 8 пайызы – халықаралық студенттер. Жақсы жабдықталған кітапханасы, мұражайлары және көптеген пабтар мен кафелері бар қала орталығының арқасында, бұл көрсеткіш соңғы жылдары тұрақты түрде өсіп келеді. TiU голланд және ағылшын тілінде оқытылатын бағдарламаларды ұсынады. Бұл оқу орны ғылыми-зерттеу және білім беру саласында жақсы беделге ие. Экономика саласында, 2007 жылы Еуропалық Экономикалық Ассоциация журналының мәліметі бойынша, Экономика және Бизнес әкімшілігі факультеті еуропалық үздік журналдардағы жарияланымдар саны бойынша екінші рет қатарынан Еуропада бірінші орынды иеленді. 2007 жылы университеттің TiasNimbas Бизнес мектебінің Executive MBA бағдарламасы Financial Times басылымы бойынша әлемде 11-ші орынды иеленді.

Мәдениет және демалыс

Тильбург – Еуропа Кеңесі мен Еуроодақтың Мәдениеттер аралық қалалар бағдарламасының пилотты қаласы.

Ішкіштер

Шроббелер – жергілікті ликер. Оның спирттік құрамы 21,5%, көптеген горьких ликерлерден сәл төмен, ал дәмі салыстырмалы түрде тәтті. Сусын тас құмырада сатылады және оның арнайы шынысынан – Jägermeister шынысынан үлкен, биік және кішкентай тостағаннан суық ішеді. Бұл сусын 1973 жылы Тильбург кәсіпкері Ян Вассинг өзінің асқазанына қолайлы, спирттік құрамы төмен сусынды жасауға тырысқанда пайда болды. Нәтижесі сәтті болды. Қазір сусын Тильбургтегі Ловен индустриалдық аймағында, Эйндховен қаласындағы Schrobbeler Ltd компаниясымен шығарылады, соңғы әрпіндегі è жоқ. Сусынды көбінесе карнавал кезінде ішеді. Атауы Тильбургтегі тоқыма өнеркәсібіндегі «Schrobbelaar» мамандығынан шыққан. Бұл біліктілігі жоқ, төмен жалақы алатын мамандық еді. Тильбургтен танымал тағы бір сусын – Пирке Nat, оның спирттік құрамы Шроббелерден (25%) жоғары, және ол Питер Дондерстің (жергілікті атауы Пирке) қасиеттілік рәсімінде таныстырылды. Сусын 70 сантилитрлік бөтелкелерде сатылады. "Конингсховен" сыра зауыты траппист сырасын қайнатады. Ол 1884 жылы Конингсховен аббаттығында құрылған.

Ашық аспан астындағы өнер

Тилбургтің ашық аспандағы өнерін негізінен KORT (Kunst in Open Ruimte Tilburg, голланд тілінде Ашық кеңістіктегі өнер) қолдайды. Мысалы, 2008 жылы Хассельтротонда айналма жолында орнатылған бұрылатын үй. KORT жаңа, заманауи өнерге жауапты ғана емес, сонымен қатар Хеувельдегі Виллем II ескерткіші сияқты көне өнер туындылары туралы да ақпарат береді.

Фестивальдық қала, музыка

Тилбург қаласында көптеген фестивальдер өтеді, мысалы, Incubate, Festival Mundial (әлемдік мәдениет), Stranger Than Paranoia (джаз), Тилбург студенттер фестивалі және Roadburn фестивалі. 013 – заманауи поп орталығы. Paradox – эксперименталды джаз және импровизациялық музыкаға арналған клуб. Фонтис қолданбалы ғылымдар университеті 21-ші ғасырдың басында поп академиясын ашты, ал студенттер жиі жергілікті сахналарда өнер көрсетеді.

Мұражайлар

Тильбургте Ай Вейвей, Аниш Капур және Ричард Серра сияқты танымал суретшілердің туындылары орналасқан Де Понт атты керемет заманауи өнер мұражайы бар. Сонымен қатар, бұрынғы фабрикада тарихи көрініспен қатар, мата ретінде матаның дизайны, өндірісі және дамуына арналған зертханасы бар үлкен Тоқыма мұражайы да бар. Тоқыма мұражайы: Өнеркәсіптік және дизайнерлік тоқыма бұйымдары үшін қалпына келтірілген фабрикада орналасқан мұражай. Тильбург дәстүрлі түрде бай тоқыма өнеркәсібіне ие болған. Осы өнеркәсіп түрінің іздерін қаланың әртүрлі жерлерінде кездестіруге болады. Де Понт – Тильбургте орналасқан заманауи өнер мұражайы. Де Понт Ай Вейвей, Аниш Капур және Ричард Серра сияқты танымал суретшілердің туындыларын қамтиды. Мұражай Тильбург тарихының маңызды бөлігі болған бұрынғы жүн фабрикасында орналасқан. "Көк айна" атты көркем туынды мұражай алдындағы алаңда қойылған. Бұл Аниш Капурдың туындысы. Брабант Табиғат мұражайы: Мұражай табиғат тарихына арналған. Мұражай король Виллем II-нің бұрынғы резиденциясында орналасқан. Natuurmuseum Brabant коллекциясы әртүрлі пішіндегі және өлшемдегі жануарлардың салынған түрлерінен, "күшті судағы" жануарлардан, кептірілген өсімдіктерден, тастардан, минералдардан, қазбалардан және археологиялық заттардан тұрады. Scryption мұражайы: Бұл Тильбургтегі бұрынғы мұражай, оның басты тақырыбы – «жазбаша байланыс». SEA Foundation Tilburg: халықаралық бағытталған өнер қоры, көрме алаңы және суретшілер, жазушылар мен кураторлар үшін суретшілер резиденциясы.

Тильбург қаласының мұражайы

Штадсмузей Тильбург басқаратын коллекция Тильбург қалалық коллекциясының құрамына кіреді. Сонымен қатар, ол 4400-нен астам әңгімеден тұратын Тильбург естелігін басқарады. Тильбург қалалық мұражайының бекітілген орны жоқ, бірақ ол Пирк Дондерс павильоны және Винсенттің сурет салу бөлмесі сияқты бірнеше жерде жұмыс істейді. Винсенттің сурет салу бөлмесі: Винсенттің сурет салу бөлмесінде сіз Винсент ван Гогтың түпнұсқа бөлмесін қалпына келтірген мұражай бөлмесін және сурет салуға арналған компьютерлермен жабдықталған заманауи сурет салу бөлмесін таба аласыз. Винсент ван Гог бірнеше жыл Тильбургте тұрып, оқыған. Ол тұрған үйге бару мүмкін емес. Алайда, үй орналасқан алаң Ван Гог стилінде қайта жаңартылды. Пирк Дондерс павильоны: Петрус Дондерстің құрметіне ашылған қайырымдылық мұражайы.

Парктер мен ормандар

Тилбург аймағының тұрғындарына көптеген саябақтар мен ормандық жерлер демалыс мүмкіндігін ұсынады. Лейжпарк және Ризхофпарк Тильбургтегі саябақтардың ең ірілері болып табылады. Лейжпарк Фестиваль Мондиаль фестивалімен әйгілі болды және Сент-Элизабет ауруханасы мен Сенакель монастырының жанында орналасқан. Ризхофпарк 1990 жылдардың соңында салынды, соның ішінде 2011 жылы ашылған бірнеше мейрамхана бар. Вильгельминапарк сияқты ескі саябақтардың кейбіреуі Оуд-Нордтағы бұрынғы мал жайылымы Veldhoven жеріне салынған. Тильбург, Нидерландының басқа он ірі қалаларымен салыстырғанда, ең көп ормандық аумаққа ие. Тильбург муниципалитетінің аумағында Вандельбос орманы (Тилбургтың батысындағы сол аттас ауданның оңтүстігінде), Оуде Варанде, Кааистоеп (4,5 км² орман) және Тильбургтің солтүстік-батысындағы Хуис Тер Хайде (6,5 км² табиғи жаңару аймағы) орналасқан. Муниципалитеттен тыс жерде батыс жағалаудан құмды төбелерді қамтитын Loonse en Drunense Duinen ұлттық паркі бар.

Спорт

Жергілікті футбол командасы – Виллем II, король Вильгельм II-нің құрметіне аталған. Тилбург он милясы – Тилбург қаласында жыл сайын өткізілетін жол жүгіру жарысы. Академиялық спорт түрлері, мысалы, ескек және хоккей де танымал. Тилбургте жоғары ұлттық лигаларда ойнайтын үш хоккей клубы бар. Тилбургте мұз айдыны бар, соның ішінде 400 метрлік жылдам сырғанау айдыны – Ирен Вюст мұз айдыны. Жылдам сырғанау айдынының ішінде мұз хокеінен ойнауға арналған алаң да бар. «Тильбург Трапперс» хоккей командасы жылдар бойы Эредивизиде (Голландияның жоғары лигасында) жеміс алып тұрған, бірақ кейін Германиядағы мұз хокеінің үшінші дивизионы – Оберлигаға көшті.

Көлік

Тилбургтің үш теміржол станциясы бар: Тилбург (Centraal), Тилбург Университеті және Тилбург Ришхоф. Соңғысы Тильбургтің сол кездегі ең жаңа ауданы Ришхофты байланыстыру үшін салынған. Қалааралық пойыздар тек Тилбург (орталық станция) тоқтайды. Тилбург Университеті станциясының атауы 1968 жылы салынғаннан бастап 2010 жылдың желтоқсанына дейін Тилбург Вест болды, бірақ 40 жылдан кейін ол енді батысқа орналасқан станция емес еді. Беркель Эншотта төртінші теміржол станциясы салынуы жоспарлануда, ол да Тилбург муниципалитетіне кіреді және Тилбургке көбірек еніп жатыр. Бұрын, 1938 жылға дейін, Беркель Эншоттың өз теміржол станциясы болған. Солтүстік-шығысқа қарай орналасқан Уденхоутта да 1938 жылға дейін теміржол станциясы болды. Екі станция да 'с-Хертогенбошқа баратын бағытта орналасқан. Тилбург қалалық және қала маңындағы автобустарды Veolia Transport Nederland компаниясы басқарады. Қала 2005 жылдан 2008 жылға дейін балалар мен 55 жастан асқан адамдарға қоғамдық көлікті тегін ету бойынша тәжірибе жүргізді. Veolia автобус желісін басқаруды қолға алғанға дейін, оны BBA (Brabants(ch)e Buurtspoorwegen en Autobussen) компаниясы басқарды. Кейін ол Arriva компаниясына берілді. Қалаға Бельгияның Турнхоут қаласына сағат сайын автобус қатынасы да бар, оны De Lijn компаниясы жүзеге асырады. Тилбургте Sternet Routes деп аталатын кең велосипед жолдары желісі бар. Бұл желідегі алғашқы велосипед жолы 1975 жылы қала орталығы мен университет арасында салынды. 1990 жылдардың ортасынан бастап көптеген велосипед жолдары (көлік жолдары бойындағы жолақтар емес) салынды. Олардың көпшілігі плиткамен жабылғандықтан, асфальтпен жабылған жолдарға деген сұраныс артып келеді. Велосипед жолдары желісі үшін қаладан өтетін теміржолдың астынан бірнеше жаңа туннельдер салынды. Тилбург, басқа ұқсас голланд қалаларынан өзгеше, тек бір ұлттық автокөлік магистралімен – A58 / E312 (Бреда және Эйндховенге) байланысқан. Екі провинциялық 2x2 жолдан және A58 автожолынан тұратын сыртқы айналма жолы 2012 жылдың мамырында аяқталды. Сыртқы айналма жолы толыққанды пайдалануға берілгенімен, бастапқыда екі жолақты (әр бағытқа бір жолақты) жол ретінде салынған Burgemeester Bechtweg 2013 жылы аяқталды. Тильбург үшін маңызды екі бағыт бар: A261/N261 Ваальвиккеге және A65/N65 'с-Хертогенбошқа. Екеуі де толыққанды автокөлік магистралі емес, екеуінде де қиындықтар бар. Екі бағытты да жақсарту жоспарлары бар, N261 2015 жылы жаңартылды.